مشاور آموزش
پست الکترونیکی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

معمولا"موقعي كه مي خواهيد يك ويلچر انتخاب كنيد،گزينه هاي زيادي درپيش روداريد.بطوركلي ويلچرمناسب از اهميت زيادي برخورداراست، به دليل اين كه اين وسيله مي تواندبه شما كمك كندتابسياري ازفعاليتهاي موردنظرتان راانجام دهيد.صندلي ومحل نشستن شمالازم است كه هميشه متناسب با بدن ، توانائي و شيوه زندگي شماباشد.


انواع ويلچر
سطح ضايعه من چيست؟
هرروزچه برنامه اي رامي توانم براي خودم داشته باشم؟
چه مواقعي نيازبه كمك دارم؟


درموقع تصميم گيري درمورد اينكه ويلچر دستي براي شما بهتراست يا ويلچربرقي، لازم است كه توانائيها وميزان انرژي خودرابشناسيد .پزشكان وفيزيوتراپهامي تواننددرمورد نحوه تاثيرضايعه شما برروي دامنه حركات وقواي جسمي شما توضيح دهند .شما ويلچررابراي كمك به تسهيل حركت وانجام فعاليتهاي روزمره خودنيازداريد.
استفاده ازويلچرهاي دستي نيازمند اين است كه قدرت اندامهاي بالاتنه درحدخوبي باشد.برخي ازويلچرهاي دستي ،ويلچرهاي سبك وزن ناميده مي شوند. موادجديدي كه امروزه درساخت چارچوب وچرخهاي آنها مورداستفاده قرارمي گيرند، وزن كمي دارند. اين ويلچرها ممكن است وزني بين 12 تا 45 پوند(حدود5/5 تا 20 كيلوگرم) داشته باشند. يك سيستم برقي به همراه يك باتري مي تواندبه ويلچرهاي دستي اضافه گردد. برخي از سيستم هاي برقي كوچك ،جهت هل دادنهاي مشكل ويا طولاني مدت مفيدهستند.
درويلچرهاي برقي جهت تامين نيرو يا حركت دادن ويلچر ازيك باتري استفاده مي شود.اين نوع ويلچرها سنگين ترهستند،بخاطراينكه منبع تامين برق و دستگاههاي كنترل هم ،به ويلچر اضافه شده اند. كليدهاي كنترل سرعت وتغييرجهت در ويلچرهاي برقي انواع مختلفي دارند. برخي ازكليدهاي كنترل مي توانندبه وسيله دستها ،سرويا حتي چانه افراد عمل كنند. صندلي بعضي ازويلچرهاي برقي قابليت حركت دادن به سمت بالا وپائين ، يا خم و راست شدن به پشت و جلو دارند.


انجام فعاليتها و ويلچر
كجامن ويلچرم را مي توانم استفاده كنم؟
ازچه فعاليتهاي خاصي من لذت مي برم؟
آيامي توان براي محل كار،محل تحصيل ، وجهت فعاليتهاي بيرون ازمنزل ازيك ويلچر استفاده كرد؟
هميشه بايدويلچري را انتخاب كنيدكه بتوانيد توسط آن فعاليتهاي روزانه خودرا براحتي انجام دهيدومانعي براي اجراي كارهاي شماايجادنكند . استحكام ويلچر ، به چارچوب آن بستگي دارد. هم چنين يكسري وسايل جانبي موردنياز است كه بايدبراي استفاده روزمره وشرايط آب وهوائي مختلف ،آماده استفاده شما باشند.براي نمونه انواع مختلف لاستيكها،بايد جهت اجراي فعاليتهاي داخل وخارج منزل دردسترس فردقرارداشته باشند. بطوركلي لازم است شما ويلچري راانتخاب كنيد كه بتوانيد توسط آن مسافت مناسبي راطي نمائيد.
هميشه طرح و اندازه صندلي ويلچرخود را موردتوجه قراردهيد. سعي كنيد اين قدرت راپيداكنيد كه بتوانيد به آساني درمنزل يامحل كارخودحركت كنيد. براي اينكه شكل واندازه ويلچرشما درمنزل يا محيط كار قابل استفاده باشد ، ممكن است به اجرا ي يكسري تغييرات نيازداشته باشيد .بعضي از تغييرات امكان داردخيلي ساده باشند مانند افزايش دادن ارتفاع يك ميز .امايكي ازتغييرات ضروري ،افزايش عرض چارچوب درها مي باشد .


آيا شمابراي قراردادن ويلچرتان درخودرو ي خود ،به نوع تاشو يا انواعي كه چرخهاي آنها قابل جداشدن هستند،نيازداريد؟
ويلچرهائي خاصي نيز وجوددارندكه براي فعاليتهاي ورزشي،امورخارج ازمنزل ومسافرت طراحي شده اند. معمولا"هزينه اين نوع ويلچرها ازطريق بيمه قابل پرداخت نمي باشد.


ويژگيهاي ويلچر
چه خصوصياتي باعث مي شوندكه صندلي ويلچر شما راحت ترباشد؟
چه لوازم اضافي باعث مي شوندكه اجراي فعاليتهاي روزمره شما آسانترانجام شوند؟
شمامي توانيدازفيزيوتراپ خود و مسئولين فروش تجهيزات ،درمورد ويژگيهاي ساختاري ويلچر پرس وجوكنيد. توجه داشته باشيدكه آيا كنترلها ياترمزها به آساني قابل استفاده هستند؟ آيا جاپائي هاي ويلچر قابليت تنظيم، حركت دادن،و يا جداشدن رادارند؟ آيادسته صندلي به شكلي است بتوانيدفعاليتهاي خودرابه بهترين وجه ممكن انجام دهيد؟ آيا وجوديك صفحه (سيني) دربالاي پاهاي شما ،مفيدخواهدبود؟
صندلي مناسب ،ازبخشهاي مهم ويلچرمحسوب مي شود .درواقع تشكچه وپشتي صندلي كه انواع متنوعي دارند ،مي توانندبه صندلي ويلچراضافه شوند. تشكچه وپشتي صندلي به شماكمك مي كندكه وضعيت استقراربدنتان بهترشود. استفاده ازتشكچه صندلي مناسب، درافرادي كه درناحيه باسن خود داراي حس كمي هستند،جهت پيشگيري اززخمهاي فشاري الزامي است. پشتي هاي خاصي نيزوجوددارندكه ازبروز زخمهاي فشاري، دردنواحي پشت و ناهنجاريهاي ستون فقرات كه دراثر استقرار بدن دروضعيت غلط درطولاني مدت به وجودمي آيند، جلوگيري مي كنند.
نشستن صحيح ،باعث توزيع وزن شما روي صندلي مي گردد.اين موضوع مانع ازسرخوردن شما برروي پشت شده و ازبيرون افتادن شما ازصندلي ويلچرجلوگيري مي كند.مناسب بودن صندلي سبب مي شود بهترين توان حركتي،دامنه حركتي ،ثبات بدن وراحتي رابه دست آوريد.
بروز عوارض ناشي از زخمهاي فشاري يا مشكلات حاصل از وضعيت نامناسب بدن مي تواند علامتي ازاين مسئله باشدكه لازم است شما تشكچه صندلي خودياپشتي آن راتغييردهيد.متخصصين فيزيوتراپي قادرندبه شما انواع تشكچه هارا نشان داده وتوضيح دهندكه كداميك ازآنان براي شما بهتراست.


نقل وانتقالات
شماازچه نوع وسيله اي براي نقل وانتقالات خود استفاده مي كنيد؟
آيا شمابراي كارجابجا مي شويد يا براي تفريح وسرگرمي؟
توجه داشته باشيدكه چه نوع وسيله اي را براي آمدورفت خوداستفاده مي كنيد. درهرشرايطي ويلچر تان بايد به شكلي باشدكه حمل ونقل شما به آساني انجام شود . اگرمي خواهيدبا خودرو يا وانت باررانندگي كنيد،توجه داشته باشيدكه چطور مي خواهيد ويلچرتان رابه درون خودروي خود وارد ويا ازآن خارج كرد ؟ آياشما مي خواهيداين كار راخودتان به تنهائي انجام دهيد يا ازكس ديگري كمك مي گيريد؟
بعضي ازخودروهاي ون طوري طراحي شده اندكه به شمااجازه مي دهند، درحاليكه روي ويلچرخود نشسته ايد،رانندگي كنيد.اما اگرشما ازآن دسته افرادي باشيدكه هنگام نشستن روي ويلچر، قدخيلي بلندي داريد،قادرنخواهيد بود كه جهت رانندگي پشت فرمان آنها مستقر شويد .
آيا شماازوسايل نقليه عمومي (نظيراتوبوس يا تاكسي) براي جابجائي خوداستفاده مي كنيد؟
آيا شما ازخطوط هواپيمائي نيزاستفاده مي كنيد؟برخي ازويلچرها براي اين گونه جابجائيها آسانترهستند. بعضي ازشركتهاي هواپيمائي نسبت به استفاده ازيكسري باتريها (كه درويلچرها بكاررفته) محدوديتهائي قائل مي شوند.


ظاهرويلچرشما
ظاهرويلچرشماتاچه اندازه داراي اهميت است؟
شكل وظاهرويلچرشما ممكن است براي شما اهميت داشته باشد. ويلچرها رامي توان به همه اشكال،اندازه هاورنگها تهيه نمود. حتي يك سري ضمائم مي توانندبراي شكل ويلچرشما مناسب باشند! شما هم سعي كنيدرنگ وعناصري راكه دوست داريد، انتخاب كنيد .


هزينه ويلچرشما
براي تهيه ويلچرخودازچه كمك هزينه هائي مي توانيداستفاده نمائيد؟
دراكثرموارد هزينه تهيه اولين ويلچر،توسط شركتهايي مثل سازمان بيمه خدمات درماني ، مراكز مراقبتهاي پزشكي و داروئي ،يا سازمانهاي پرداخت كننده غرامت تصادفات تامين مي شود. ابتدا بفهميد تحت پوشش كداميك ازمراكز حمايتي قرارداريد.
لازم است كه بيمه يا پوشش درماني خودرا دقيقا" بررسي كنيدتا ببينيدتحت چه پوششهائي قرارداريد. وچه مبلغي بابت تهيه يك ويلچرجديد به شما تعلق مي گيرد؟ بايدبدانيدكه معمولا" تعويض يك ويلچر چگونه انجام مي شود و دراين خصوص چه مبلغي به شما تعلق خواهدگرفت؟ برخي ازشركتهاي بيمه ، ومراكز مراقبتهاي پزشكي و داروئي هر5 سال يكبار،يك ويلچرجديدرابراي افرادتحت پوشش خود خريداري مي كنند.بعضي ازبيمه ها نيزدرتمام دوره زندگي افراد،تنها هزينه تهيه يك ويلچر را پوشش مي دهند .همچنين گاهي ،بيمه ها هزينه كامل تهيه ويلچروبعضي اوقات تنها درصدي ازهزينه ها رامتقبل مي شوند.
بنابراين نوع ويلچري كه شما خريداري مي كنيد، به مقداربودجه شما وميزان حمايتي كه دستگاههاي ذيربط شما راتحت پوشش قرارمي دهد،بستگي دارد.
بطوركلي ويلچرها خيلي گران هستند. معمولا"هزينه تهيه ويلچرهاي دستي 800 تا 2000 دلار وويلچرهاي برقي بين 5000 تا 18000 دلارمي باشد. لازم است كه درخريدخودنهايت دقت را بعمل آوريد وكاملا"مطمئن شويدكه ويلچرمناسبي رابراي خودتان انتخاب كرده ايد. توجه داشته باشيد اين موضوع درواقع يك سرمايه گذاري بزرگ محسوب مي شود.


چك ليستي براي خريداران ويلچر
آياشما درمورد آنچه كه نيازداريد و آنچه كه درخواست داريد،فكركرده ايد؟ چگونه پاسخ سئوالاتي را كه براي شما مطرح است، به دست مي آوريد؟ نكاتي وجوددارندكه وقتي آمادگي استفاده ازويلچررابدست آورديد، مي توانيد با پزشك وفيزيوتراپ خودمشورت نمائيد.اما بطوركلي بهتراست قبل ازتهيه ويلچرخود چك ليست زيررا موردتوجه قراردهيد:


◦ سطح ضايعه من چيست؟
◦ چه برنامه روزمره اي مي توانم براي خودم داشته باشم؟چه مواقعي نيازبه كمك دارم؟
◦ ويلچرم را درچه جاهائي مي خواهم استفاده كنم؟
◦ ازانجام چه فعاليتهاي خاصي لذت مي برم؟
◦ آيا براي محل كار، براي محل تحصيل، و فعاليتهاي خارج ازمنزل خود، مي خواهم ازيك ويلچراستفاده كنم؟
◦ چه ويژگيهائي باعث مي شوند، ويلچرمن راحت ترباشد؟
◦ استفاده ازچه وسايلي موجب خواهندشد كه انجام فعاليتهاي روزمره من راحت ترانجام گيرند؟
◦ ازچه نوع نوع وسيله اي براي نقل وانتقالات خود استفاده مي كنم؟ آيا براي انجام كاري جابجا مي شوم يا براي تفريح ؟
◦ به چه سبب ظاهر ويلچرمن اهميت دارد؟
◦ ازنظر مالي چه منابعي ، جهت كمك به تهيه ويلچر دراختيار دارم؟


درهرحال:
قبل ازاتخاذ تصميم نهائي درمورد تهيه ويلچر: نكات زيررامورد توجه قراردهيد:
◦ باتعدادي ازمتخصصين توانبخشي صحبت كنيد و نظرات آنان را درمورد ويلچري كه مناسب وضعيت شماباشد، جويا شويد. كارشناسان تفريح درماني نيزمي توانند درموردويژگيهاي خاص ويلچرها يا درخصوص ويلچري كه جهت انجام فعاليتهاي گردشي وتفريحي شما مناسب است،نظردهند.
◦ ازمتخصصين كاردرماني خودبخواهيدتادرمورد نوع صندلي يا ويژگيهائي كه مي توانند باعث راحتي انجام فعاليتهاي روزمره شما ،درمحل كاريا منزل شوند، پيشنهاددهند.
◦ باسايرافرادي كه ازويلچراستفاده مي كنند،صحبت كنيد.به ويلچرآنان نگاه كنيد،وببينيدكه ويلچرآنان چه ويژگيهائي دارد.از آنهابپرسيدكه چه چيزهائي رادرموردويلچرخود دوست دارندوچه چيزهائي رادوست ندارند. همچنين ببينيد، اگرآنهابخواهندويلچرديگري بخرند،چه نكات جديدي رامورد توجه قرارمي دهند.
◦ جهت آشنائي بيشتردرموردانواع ويلچرها،ازفهرست منابع معتبر استفاده نمائيد . همچنين براي كسب اطلاعات درخصوص انواع ، اشكال ،ويژگيها ، و قيمت ويلچرها مي توانيدباشركتهاي تهيه كننده ويلچرتماس بگيريد.
◦ وقت ملاقاتي را با فيزيوتراپ خودهماهنگ كنيدتا ويلچر وتشكچه جديد خودراموردارزيابي قرارداده وآن را متناسب با وضعيت خود تنظيم نمائيد.


بعدازخريدويلچر :جهت كسب بهترين نتيجه به نكات زيرتوجه كنيد:
◦ ضمانت نامه ويلچررامطالعه نموده و اگرسئوالاتي داشتيد بپرسيد. مطمئن باشيد ازهرآنچه كه لازم بوده، اطلاع پيداكرده ايد.خيلي ازويلچرها ازنظرچارچوب گارانتي مادام العمر دارند. سعي كنيد، تا وقتي كه ازگارانتي داشتن محصولي مطمئن نشده ايد،ازآن استفاده نكنيد.
◦ ازويلچرخودمراقبت نمائيد! و توجه داشته باشيدكه سرويس نگهداري وتنظيم منظم آن اهميت خيلي زيادي دارد.بطوركلي سفت كردن پيچهائي كه شل شده اند،مي تواندازخرابيهاي كلي ويلچر شماجلوگيري كند.
◦ درمواقعي كه شما معاينات پزشكي سالانه داريد،ازفيزيوتراپ خودبخواهيدكه وضعيت نشستن و صندلي ويلچرتان رامجددا"ارزيابي نمايد.چراكه بديهي است با گذشت زمان يكسري تغييرات ايجاد مي شوند.
◦ چنانچه شما درطول انجام فعاليتهاي روزمره خودبا مشكلي مواجه شديد و يا دردي را حس كرديد،سريعا" جهت ارزيابي مجددبه فيزيوتراپ خودمراجعه نمائيد.امكان دارد لازم باشد،با انجام يكسري تنظيمات مختصر دروضعيت نشستن ،مشكل شما براحتي برطرف شود.
◦ سعي كنيد هميشه اطلاعات خودرا به روزكنيد.مقالات موجوددرمجلات رامطالعه كرده و با اشكال و ويژگيهاي ويلچرهاي جديدآشنا شويد.


******


منبع : مقاله:" Selecting a Wheelchairs " – مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان فروردين ماه 1388 - برگرفته از: Medical RRT in Secondary Complications in SCI

ین شلوار یک شلوار سفارشی و مناسب برای کاربران ویلچردارای اختلال در عملکرد حرکتی دستها می باشد .


خصوصیات مهم این شلوار از قرار زیر است :
فاق شلوار به اندازه ای بلند است که نواحی بالائی پشت و شکم را به خوبی می پوشاند ، به طوری که هنگام جابجائی ها به سمت پائین بدن سر نمی خورد .
درقسمت نشیمن شلوار تکه ای از جنس نایلون دوخته شده که باعث می شود هنگام جابجاشدن اصطکاک آن روی سطوح خیلی کمتر شده و در نتیجه فرد می تواند بدن خود را به راحتی سر دهد .

زیپ شلوار خیلی بلند در نظر گرفته شده ، بطوری که تا قسمت پائینی فاق امتداد دارد و با یک حلقه کلید مناسب سازی شده است .

امتداد دادن زیپ تا پائین فاق اجازه می دهد که کاربر بتواند کیسه ادرار خود را بدون پائین کشیدن شلوار تخلیه نماید .
دراین شلوار به جای دکمه بالائی از چسب ولکرو استفاده شده است . برای تسهیل کار پوشیدن ودر آوردن شلوار ، پاچه های آن را مجهز به زیپ مناسب سازی کرده اند .

سازنده این شلوار ، ابتدا شلواری را ازیکی از تولید کنندگان لباس های افراد ناتوان خریداری نموده و سپس با ایده همسرش نسبت به مناسب سازی آن طبق توضیحات بالا اقدام کرده است .

منبع : سایت http://www.spinalistips.se - مقاله : Modified trousers -ترجمه و تنظیم از : مهندس عباس کاشی ( e mail : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید ) – انتشار: انجمن معلولین ضایعات نخاعی استان تهران



ورزش نقش كليدي را در زندگي و ارتباطات اجتماعي افراد معلول ، همانند افراد غير معلول ايفا مينمايد . ورزش تمام شكلهاي فعاليت فيزيكي را در بر مي گيرد و شامل بازي ، تفريح ، ورزش سازمان يافته ، غير رسمي يا ورزش رقابتي و ورزش محلي يا بازيهايي كه به برازندگي اندام ، آرامش فكري و رواني كمك مي كند .


در سه دهه گذشته ، تلاشها در عرصه ورزش معلولين و فعاليت مناسب فيزيكي به طور قابل ملاحظه اي رشد داشته است تحقيقات علمي نشان مي دهد درگيري افراد معلول در ورزش و فعاليت فيزيكي منجر به پيشرفت ميزان سلامتي جسماني و فكري مي شود . همچنين ، ورزش و فعاليت فيزيكي موجب بهبودي و شادابي روحيه در بيماران روحي – رواني كه دچار افسردگي و اضطراب هستند ، مي شود بعلاوه ، اعتماد به نفس بالا و شعور و آگاهي اجتماعي و خودباوري را به همراه دارد و مي تواند به توانمند شدن افراد معلول كمك كند .


سازمان بهداشت جهاني تخمين زده است كه ششصد و پنجاه ميليون نفر با معلوليت هاي گوناگون زندگي مي كنند اين معلوليت ها به دلائل مختلفي از جمله تصادفات – سقوط از ارتفاع – آسيب ديدگيها – خشونت – بيماريهاي مزمن و عوامل ديگري مانند سالمندي به وجود مي آيد . از اين تعداد 80 درصد در كشورهاي در حال توسعه زندگي مي كنند بيشتر آنها فقير بوده و محدوديت دارند و براي دستيابي به خدمات اوليه مانند تسهيلات توانبخشي با مشكلاتي روبرو هستند .
رشد شيوع بيماري به خصوص در كشورهاي در حال توسعه هزينه عمومي بالايي را بر دوش دولت و دستگاههاي مراقبت بهداشتي ، نسبت به جاهاي ديگر تحميل كرده است . ورزش مي تواند هزينه ها را پايين آورده و روش موثري براي بهبودي و آرامش رواني در بين افراد معلول باشد .

معلوليت :
هر كسي در جامعه ممكن است در طول زندگي خود معلوليت را تجربه كند معلوليت يك بخش طبيعي از تجربه انسان است و افراد معلول بخشي از كل اجتماع هستند تعاريف زيادي از معلوليت ارائه شده است سازمان بهداشت جهاني اظهار مي دارد كه معلوليت ( ناشي از يك اختلال) يك محدوديت يا عدم توانايي در انجام فعاليت است .


ورزش معلولين :

ورزش معلولين اصطلاحي است كه مخصوص افراد معلول طرح ريزي شده است ورزش ناشنوايان متفاوت از گروههاي ديگر معلولين است در بيشتر كشورهاي در حال توسعه افراد ناشنوا ترجيح ميدهند كه بر چسب ناشنوايي بعنوان معلوليت به آنها زده نشود قوانين ناشنوايان تغيير پذير نيست ورزشكاران و مربيان به جاي گفتگو و ارتباط كلامي از طريق اشاره يا پرچم با همديگر ارتباط برقرار مي كنند در بيشتر كشورهاي در حال توسعه ناشنوايي را هنوز به عنوان معلوليت به شمار مي آورند .

****

منبع : مقاله " نقش ورزش و فعاليتهاي فيزيكي مناسب براي افراد معلول " -ترجمه : سارا عزيزي -برگرفته از سايت http://www.sportanddev.org- انتشار سايت مركز ضايعات نخاعي جانبازان-آبان 87

 

 

تا نيم قرن پيش تفکر عمومی چنين بود که افراد معلول جايی در صحنه های ورزشی ندارند و فقط می توانند تماشاچی صحنه های ورزشی باشند. اما امروزه با پيشرفتهای چشمگيری که در ورزش معلولين بويژه افراد دارای ضايعه نخاعی انجام شده نقش با ارزش روز بروز جای خود را در زندگی اينگونه افراد بيشتر باز می کند بطوری که امروزه ورزش بعنوان جزء لاينفک از زندگی افراد نخاعی باعث شده که بخش عمده ای از فعاليتهای مراکز ضايعات نخاعی در سراسر دنيا را به خود اختصاص دهد که در بعضی از مراکز مثل استوک مندويل در انگلستان امکانات بسيار متنوع را برای اين منظور فراهم کرده اند. هر چند اميداست که اين امکانات برای جانبازان نخاعی بنحو احسن در مدت کوتاهی فراهم شود اما گستردگی و تنوع حرکات ورزشی برای جانبازان نخاعی هيچگاه آنها را وابسته به وجود امکانات پيچيده نکرده است . لذا در اين جزوه سعی بر آن شده است که جانباز عزيز نخاعی را به گوشه ای از فوايد بيشمار ورزش آشنا سازد و در کنار آن برخی از ورزشهای ممکن را برای جانبازان نخاعی معرفی کند و در پايان به نکاتی در باره کليات ورزشهای افراد نخاعی بپردازد.

فوايد ورزش :

الف- فوايد جسمی

1-قلبی عروقی : ورزش باعث جلوگيری از رسوب کلسترول در ديواره رگها شده و مانع از ايجاد تنگی رگها و ايجاد بيماری تصلب شرائين ميگردد که خود باعث ايجاد بيماريهای ديگر مانند سکته های قلبی و مغزی می شود. علاوه بر افزايش قدرت عضلانی

ورزش کارآيی و سلامت قلب را تضمين می کند بنابراين جانبازانی که ورزش می کنند کمتر از ديگران در معرض بيماريهای قلبی عروقی هستند.

2-ريوی : در اثر ورزش ظرفيت ريه ها افزايش يافته و در مقابل بيماريها مقاومت بيشتری پيدا می کند و شخص کمتر به بيماريهای ريوی مبتلا ميشود. از آنجا که جانبازان نخاعی بدرجات مختلف دارای فلج عضلات تنفسی هستند. اين مسئله باعث کاهش ظرفيت ريه ها می شود، ورزش می تواند تا حد زيادی بخصوص در آنانکه سطح ضايعه بالا دارند باعث تقويت عضلات تنفسی و بهبود ظرفيت تنفسی شود.

3-عضلانی- اسکلتی : افراد نخاعی بدليل بی حرکتی در معرض ذوب شدن و از بين رفتن عضلات هستند. بدنبال ورزش عضلات تقويت شده و قدرت شخص را در برابر کارها و موانع سخت افزايش می دهد. کسی که ورزش می کند به پوکی استخوان دچار نمی شود. پوکی استخوان باعث دردهای استخوانی شده و استخوان را مستعد شکستگی می کند. بدنبال ورزش درد و اسپاسم در اندامهای فلج کاهش قابل ملاحظه ای پيدا می کند.

4-مفصلی : کسانی که ورزش نمی کنند در اثر رسوب کلسيم و ايجاد استخوان در مفاصل دچار محدوديت حرکتی می شوند و در موارد شديد حتی شخص قادر به انجام کارهای روزمره نمی باشد. استخوان سازی نابجا در افرادی که ورزش مناسب می کنند بندرت ديده می شود و در اين افراد دامنه حرکات مفاصل در حد طبيعی باقی می ماند.

5-کليوی : بموجب تحقيقی که يکی از پزشکان معتبر انجام داده است ثابت شده که بيماران با آسيب نخاعی که ورزش می کنند بندرت دچار سنگ کليه می شوند و موارد عفونت نيز در اين گروه کمتر است ورزش باعث بهبود فعاليت کليه و همچنين تخليه بهتر ادرار می شود.

6-گوارشی : در اثر ورزشهای منظم و برنامه دار فعاليت دستگاه گوارشی تنظيم شده و هضم و جذب مواد بخوبی انجام می شود. ورزش ترشحات اسيدی معده را در ارتباط با تغذيه ورزشکار تنظيم نموده و از بسياری از ناراحتی های گوارشی که بخصوص افراد ضايعه نخاعی به آنها دچار می شوند جلوگيری می نمايد.

7-تعادل وزن بدن يکی از مشکلات اکثريت معلولين ضايعه نخاعی چاقی بيش از حد و تجمع چربی زير پوست می باشد زمانی که بين انرژی کسب شده ( تغذيه ) و انرژی مصرفی ( کار و ورزش ) تعادل برقرار باشد فرد دچار ضايعه نخاعی از بيماری چاقی رنج نخواهد برد و بدينوسيله از بسياری بيماريهای جنبی آن نيز رهايی خواهد يافت .

8-تاثير بر عضلات فلج : تحقيقات نشان داده اند که ورزش بوسيله عضلات سالم اثرات مثبت و بسيار خوبی بر عضلات فلج همجوار خواهد داشت. اين تاثيرات مثبتی است که بر روی خود عضلات فعال ايجاد می شود.

ب-فوايد روحی :

1-شادابی و اميد به زندگی : ورزشکاران و کسانی که ورزش می کنند جزو شادابترين افراد جامعه هستند. آنها هميشه شاداب هستند و در برابر مشکلات زندگی اميد خود را از دست نمی دهند و مقاومت می کنند و بسادگی تسليم مشکلات نمی شوند. کسی که روحيه سالم و شاداب داشته باشد عليرغم اينکه ممکن است بدن او قادر به انجام تمام کارهايی که افراد ديگر انجام می دهند نباشد قادر به حل و غلبه بر تمام مسائل و مشکلات اطراف خود بوده و نه تنها خود را از افراد سالم کمتر احساس نمی کند بلکه خود را قويتر و دارای اراده ای مصمم تر نيز می داند.

2-اعتماد به نفس : يک ورزشکار در طی دوران ورزش خود شاهد پيشرفت و رشد خود و تقويت بنيه جسمی و روحی خود می باشد . لذا اعتماد بنفس هم در وی تقويت می شود. مسلم است کسی که اعتماد بنفس نداشته باشد قادر به ادامه مفيد زندگی و غلبه بر مسائل و مشکلات خود نمی باشد. پزشکان متخصص ورزش را به تمام افرادی ( سالم يا معلول ) که از اعتماد بنفس کمی برخوردار هستند بعنوان يکی از بهترين درمانها توصيه می کنند.

3-جلوگيری از افسردگی و کسالت : همانطوری که ذکر شد ورزش باعث شادابی ، تماس با ديگران ، مشارکت در کارهای جمعی و جلوگيری از گوشه گيری و کسالت می شود. يکی از بهترين روشهای درمان افسردگی و کسالت ، انجام ورزش و مشارکت در کارها دسته جمعی می باشد. کسانی که ورزش نمی کنند و در خانه تنها می مانند به تنهايی عادت کرده و خروج از منزل برای آنها مشکل می شود. کم کم روحيه تنها بودن در آنها تقويت شده و حتی از صحبت با افراد خانواده خود امتناع می ورزند. روحيه افسرده باعث بروز بيماريهای جسمی نيز می شود و جسم بيمار روح افسرده را افسرده تر می کند، پس جهت جلوگيری يا درمان افسردگی و گوشه نشينی بهترين کار ورزش می باشد.

ج-فوايد اجتماعی :

آمادگی حضور در جامعه و آشنايی با افراد مختلف :

اصولا" کارهای دسته جمعی از جمله ورزش موجب تماس فرد با افراد مختلف شده ، با ارگانها و مسئولان مختلف جامعه خود آشنا می شود و اين مسئله باعث آشنا شدن شخص با محيط زندگی خودش می گردد. مسائل و مشکلات آن را درک می کند و نسبت به حل آنها احساس مسئوليت می کند و سعی در اصلاح آنها می نمايد. در اين مرحله ديگر شخص خود را معلول احساس نمی کند بلکه خود را فردی مسئول در جامعه می داند و از اين مسئوليت و آگاهی احساس رضايت می کند.

ورزش و آسيب ديدگان نخاعی :

سابقه ورزشهای معلولان و جانبازان به 40 سال پيش بر می گردد در آن هنگام يک پزشک ، ورزش را جهت به حرکت در آوردن بدن و پيشگيری از کسالت معلولان معرفی کرد. او عقيده داشت که ورزش نه تنها موجب نشاط و شادابی معلولان می شود بلکه اساسی ترين نقش را در بهبود اين افراد دارد. او يک مجموعه ورزشی را در کنار بيمارستان ضايعات نخاعی در استوک مندويل انگلستان ايجاد کرد که برنامه های ورزشی و مسابقات معلولان ويلچری همه ساله در آنجا برگزار می شود . بطور کلی آسيب ديدگان نخاعی می توانند به ورزشهای مختلف بپردازندکه انتخاب آن بستگی به امکانات و سليقه فرد آسيب ديده دارد. ورزشهايی که برای افراد نخاعی توصيه می شود. عبارتند از تيراندازی با کمان ، شنا، ويلچررانی ، بسکتبال روی ويلچر ، تنيس روی ميز ، وزنه برداری ، شمشير بازی ، واليبال نشسته روی ويلچر و تنيس روی ويلچر ، تيراندازی با تفنگ بادی ، و دو ميدانی. و اينک بطور خلاصه به تعدادی از آنها اشاره می شود. برای شروع ورزش هميشه با پزشک مشورت کنيد.

1-شنا :

شنا مهارتهايی را به شخص آسيب ديده عرضه می کند که امنيت وی را داخل و کنار آب تامين می کند . شنا همچنين حضور جانباز را همپای افراد سالم در فعاليتهای ورزشی ، تفريحی ، امکان پذير می کند و آنان را به سوی اجتماعی شدن سوق می دهد. اثرات ثمربخش شنابر روی بدن از ميزان و نوع فعاليتهای انجام شده مايه می گيرد حتی فعاليت ملايم در آب برای افراد قطع نخاع گردنی که از نظر حرکت به شدت محدود هستند اثرات خوی دارد. از اثرات شنا می توان به بهبود عملکرد دستگاه گردش خون و افزايش قدرت عضلات اشاره کرد. از آنجا که حرکت مفاضل در آب بهتر امکان پذير است. از اين رو افرادی که در اثر درد و سخت شدن مفاصل محدوديت حرکتی دارند از شنا بهره بسيار می برند.

2-بسکتبال روی ويلچر :

اين ورزش يکی از قديمترين ورزشهای معلولين است که هر روز هم مشتاقان بيشتری پيدا می کند. اين ورزش تقريبا" تمام جنبه های يک ورزش ايده آل را دارا می باشد و مجموعه ای از ورزشهای مختلف است. چون در هنگام انجام بسکتبال روی ويلچر ورزشکار نه تنها ويلچررانی می کند بلکه تمام عضلات و مفاصل بدن از جمله تنه ، سرو گردن حرکات زياد و متعددی پيدا می کند. همچنين مزايای يک ورزش و کار دسته جمعی را نيز دارد. چون در اين ورزش شخص بسرعت ويلچررانی می کند. اين عمل باعث افزايش ظرفيت ريوی و قدرت عضلانی و تعريق بيشتر می شود که همگی برای بدن بسيار مفيد هستند. اين ورزش همچنين از هيجان و فشار زيادی برخوردار است که باعث شادابی ورزشکار ميشود.

3-تنيس روی ميز :

شرکت در اين رشته برای تمام افراد معلول قطع نخاع ممکن است حتی افرادی که توانايی در دست گرفتن راکد را ندارند. می توان با استفاده از نوار راکت را در دست ثابت نمود. تنيس روی ميز ورزش ايده آل برای شروع در مرکز توانبخشی و ادامه آن در خانه است. در اين ورزش فرد معلول می تواند در مقابل يک فرد عادی هم بازی کند و مسابقه بدهد. قوانين اين ورزش جهت تطابق با حرکت ويلچر تغييرات مختصری يافته اند . برای افزايش ارتفاع نشيمنگاه می توان از بالشتک حداکثر تا 10 سانتی متر بر روی ويلچر استفاده کرد.

4-تيرانداری با کمان :

اين ورزش مطابق قوانين بين المللی انجام می شود و به استثنای افراد کوادری پلژيک ( قطع نخاع گردنی ) بقيه شرکت کنندگان در يک گروه قرار می گيرند در اين ورزش نيز فرد معلول قادر است با افراد سالم رقابت کند. بنابراين باعث اعتماد بنفس زيادی می شود.

5-ويلچر رانی :

ويلچررانی از ورزشهايی است که مقاومت شخص را زياد می کند. اين ورزش باعث افزايش قدرت عضلانی و ظرفيت ريوی می شود. انجام مستمر آن مخصوصا" در مسافتهای طولانی باعث افزايش استقامت دستگاه گردش خون و تنفس و نيز اعتماد بنفس ورزشکار می شود.

6-دو و ميدانی :

شايد بتوان گفت که پر جاذبه ترين ورزش در بين معلولين اين رشته می باشد هر دو بخش دوها و ميدانيها دارای پرهيجان و جانبی هستند . به عنوان نمونه می توان ويلچرانی سرعتی ، نيمه استقامتی و استقامتی را در بخش دوها و پرتاب ديسک ، وزنه ، نيزه و چکش ( کلاب Club ) را در بخش ميدانيها نام برده و در تمامی رشته های دو و ميدانی ورزشکار می تواند از قدرت استقامت و بعضا" چابکی برخوردار گردد. لازم به يادآوری است که ورزش دو و ميدانی از پرطرفدارترين رشته های ورزشی ، در بين جانبازان و معلولين ضايعه نخاعی کشور اسلاميمان می باشد که تا به حال افتخارات بسياری برای ميهن اسلامی ايران نيز کسب نموده اند.

بطور کلی برای شرکت در يک ورزش معين برنامه تمرينات بايد بنحوی باشد که نيازهای اختصاصی آن ورزش را تامين کند. از حيث فيزيولوژيک و روانی انجام همزمان تمرينات قدرتی و مهارتی اهميت دارد. برای ايجاد قدرت عضلانی بار اضافی از اهميت زيادی برخوردار است. بدين معنی که عضله هنگامی بزرگتر و قويتر می شود که در مقابل مقاومتی که بسهولت قادر به غلبه بر آن نيست کار انجام دهد. برای اين منظور انجام تمرينات پيش از حد معين در همان روز نمی باشد. در واقع بر اساس فيزيولوژی عضله ، افزايش حجم و قدرت عضله در زمان استراحت متعاقب فعاليت صورت می پذيرد. لذا توصيه می شود که حدود 24 تا 34 ساعت استراحت پس از تمرينات مقاومتی اختيار شود که فرصت تجديد قوا و جاافتادن اثرات تمرينات مقاومتی مهيا گردد. سه جلسه تمرين در هفته برای افراد با ضايعه نخاعی مناسب بنظر می رسد.

تمرينهای روزانه جانبازان و معلولان نخاعی بايد در دو بعد انجام گيرد :

1-تمرينهای ورزشی ويژه بخشهای سالم بدن ، هدف از اين تمرينها بالا بردن توان قدرت و استقامت است ، با اين قصد که در دراز مدت بتوان بر اندامهای فلج شده و از کارافتاده اثر مثبت گذارد.

2-تمرينهای ورزشی ويژه بخشهای فلج شده بدن ، هدف از اين تمرينها ، در کوتاه مدت، حفظ شرايط موجود، جلوگيری از تغيير شکل اندامها و در دراز مدت رسيدن به هدفهای ورزش - درمانی است . تمرينهای ورزشی ويژه بخشهای سالم بدن برای جانبازان و معلولان نخاعی ، شامل 5 نوع تمرين است که به تشريح آنها می پردازيم .

الف- تمرينهای انعطاف پذيری :

اصولا" افراد غيرفعال ، از انعطاف پذيری کمتری نسبت به ديگران برخوردارند. از اين رو جانبازان و معلولان بايد آگاه باشند که تمرينهای انعطاف پذيری به راحتی می تواند مفاصل و عضلات سالم آنان را فعال و پويا نگه دارد و در دراز مدت بر عمر مفيد آنها بيفزايد . نمونه هايی از تمرينهای انعطاف پذيری به شرح زير است :

1-همچنان که روی صندلی چرخدار يا روی زمين نشسته ايد ، دستها را در حد توان به طرفين کشش دهيد.

2-کشش دستها به طرف بالا، برای انجام اين تمرين می توان دستها را به هم قلاب کرد.

3-تا حد امکان به طرف جلو خم شويد تا مفصلهای کمر از انعطاف پذيری خوبی جهت چرخشهای شما بهره مند گردند.

4-شانه ها را بالا انداخته برای مدت 10 ثانیه نگهداريد . سپس عکس اين عمل را انجام دهيد.

5-دستها را پشت گردن به هم قفل کرده سعی کنيد عضله های کمربند شانه ای را کاملا" کشش دهيد.

6-درحالت نشسته روی صندلی چرخدار، سعی کنيد تا حد امکان ، دست راست را به زمين نزديک و دست چپ را کاملا" در جهت عکس به طرف بالا حرکت دهيد.

در تمرينهای انعطاف پذيری ، اصل مهم آرامی حرکات و کشش مطلوب عضله ها است.

ب-تمرين های قدرتی :

هر چه قطر عضلات بيشتر باشد قدرت آن عضله افزايش می يابد. بنابراين برای کسب چنين قدرتی بايد از تمرينهای با وزنه سود برد. تمرينهای قدرتی بايد برای تقويت مچ دستها، ساعدها ، بازوها عضله های گردن ، عضله های پشت به کار گرفته شود. اصولا" عضلات درگير در مانور با صندلی چرخدار اگر قوی شوند، قدرت و توانايی جانباز را در فعاليتهای روزمره افزايش خواهند داد.

تمرينهای قدرتی زير برای جانبازان و معلولان ضايعات نخاعی توصيه می شود :

1-تمرينهای با وزنه ، در حالت پرس سينه .

2-به شکم خوابيده ، دستها را همراه با وزنه از طرفين بالا ببريد . در اين تمرينها عضلات دستها و پشت بطور همزمان تقويت می شوند.

3-روی دسته های صندلی يا چرخها بلند شده و وزن بدن خود را برای مدت 30 ثانيه روی صندلی تحمل کنيد.

این حرکت علاوه بر تقويت اندام فوقانی ، به عنوان عامل پيشگيری از زخم فشار بستر نيز محسوب می شود.

4-تمرينهای مچ انداختن .

ج- تمرين های استقامتی :

بهترين تمرين برای بالا بردن استقامت عمومی و عضلات بدن به ويژه بخشهای فوقانی آن ، ويلچررانی است . می توانيد به مدت 30 دقيقه، همه روزه مسافت ثابت و مشخصی را ويلچررانی کنيد. در پايان سه ماهه اول - در صورت تمرين مرتب روزانه- خواهيد ديد که استقامت شما نسبت به روزهای آغازين تمرين ، چقدر افزايش يافته است. مثلا" اگر در روزهای اول ، مسافتی را در طی شش رفت و برگشت -در مدت 30 دقيقه طی می کرديد ، در پايان برنامه 3 ماهه خواهيد ديد تعداد رفت و برگشت ، به 20 مرتبه يا شايد بيشتر افزايش يافته است.

د- تمرين های تعادلی :

اين بخش از تمرينها از جمله تمرينهای بسيار مهم برای جانبازان و معلولان نخاعی است ، زيرا از تغيير شکل ستون مهره ای پيشگيری خواهد کرد:

1-در مقابل آيينه قرار بگيريد و سعی کنيد کاملا" صاف بنشينيد .

2-در مقابل آيينه ، دستها را از بدن دور کنيد و حفظ تعادل نماييد.

3-دستها را بالای سر ببريد و حفظ تعادل کنيد .

4-يک دست را به طرف بالا ببريد و دست ديگر را از بدن دور کنيد . سپس عکس اين عمل را انجام دهيد.

5-بر لبه صندلی چرخدار بنشينيد و تعادل خود را حفظ کنيد.

ه-تمرين های تنفسی :

از آنجايی که اکثر جانبازان و معلولان ضايعات نخاعی ، بيشتر اوقات در حالت نشسته قرار دارند يا به شکم خوابيده اند ، از نظر توان تنفسی ضعيف هستند. از اين روز بايد از تمرينات تنفسی جهت بالا بردن ظرفيت تنفسی خود استفاده کنند:

1-دستها را در پشت ويلچر يا صندلی به هم برسانيد و در اين حال سعی کنيد هوا را به داخل ريه ها بکشيد و به اندازه چند ثانيه نگه داريد و بعد بيرون دهيد.

2-دستها را روی شکم قرار دهيد و سعی کنيد همزمان با نفس کشيدن روی عضلات شکم فشار وارد کنيد . مهم نيست که انقباض عضله های شکم شما چقدر است. آنچه مهم است انجام حرکت می باشد.

3-ليوان آبی را برداريد و در داخل يک نی قرار دهيد . سعی کنيد پی درپی در داخل نی بدميد. اين عمل ، به بالا رفتن ظرفيت تنفسی شما کمک می کند.

مشابه اين تمرين را با استفاده از قليان نيز انجام دهيد. اگر قليان در اختيار داريد محل ذغال آن را برداريد و پی درپی در آن بدميد.

4-حرکت کشش دستها به طرفين نيز در باز شدن فضای تنفسی شما نقش مهمی خواهد داشت.

نقش تغذيه در ورزش :

اصولا" بدن جهت انجام فعاليت و تحرک احتياج به مواد غذايی مناسب دارد. اين مواد غذايی بايد به مقدار لازم و کيفيت مناسب به بدن برسد . يک رژيم غذايی مناسب بايد حاوی پروتئين ، چربی و کربوهيدرات ( قند ) به مقدار کافی باشد. پروتئينها نقش اساسی در توليد عناصر سلولی دارند. غذاهای غنی از پروتئين عبارتند از گوشت ( قرمز ، سفيد ) تخم مرغ، شير، جگر ، حبوبات ....

قندها نيز عامل عمده ای در توليد انرژی در بدن هستند.

در هنگام مصرف هر کدام از ( پروتئين، قند، چربی ) بايد اعتدال را رعايت کرد چه مصرف بيش از حد آنها نيز باعث ايجاد مشکلات و بيماريهای زيادی می شود.

****

منبع : مقاله "نقش ورزش در جانبازان نخاعی" - تهيه کننده : مرکز ضایعات نخاعی - انتشار : سال 1370


پس از سالها رفت و آمد ، تلاش و فعالیت طی سانحه رانندگی به خود آمده دیدم بعد از 23 سال ایستادن اکنون باید نام معلول را یدک کشیده و با حسرت به پاهای عابران بنگرم. شوک سختی بود غیر قابل باور ... آرزو میکردم همیشه همان ماههای اول بود و انتظار بهبودی و دوباره ایستادن همراهم بود... کم کم به این حقیقت پی بردم که دیگر قادر به راه رفتن نخواهم بود و به مرور با مشکلات دیگری که از این ضایعه عارضم گشته بود آشنا شدم. رفتن تا سر خیابان هم آنقدر سخت بود و دور از ذهن که همیشه هزار بهانه میتراشیدم برای نرفتن...
با گذشت زمان و کمک اطرافیان و از همه بالاتر یاد خدا و یاری آن یگانه یاور بندگان با وضعیت جدید کنار آمدم و اکنون پس از گذشت 8 سال وقتی به اولین مسافرتی که با جمعی از همنوعان خودم از طرف انجمن داشتم می اندیشیدم به این نتیجه میرسم که استارت اولیه برای خروج از انزوا و تنهایی از آنجا زده شد و به فواید جسمی و روحی که سفر برای یک فرد آسیب نخاعی به همراه دارد پی بردم.
سفر برای تجدید قوا و تقویت روحیه افراد حتی افراد سالم هم بسیار مفید است و برای آنان نیز مشکلات و حد و مرزهایی به همراه دارد که نمیتوان منکر آنها شد.
بجاست برای افراد آسیب نخاعی که همیشه برای فرار از محدودیتها و موانعی که در اجتماع و خصوصا سفر خواهند داشت این مشکلات بسیار پر رنگتر خود را نشان دهد و این دلیلی است برای گریختن از مسافرت .
اما سفر کردن با تمام مشکلاتی که به دلیل ناسازگاری با وضعیت جسمی و خاص فرد نخاعی دارد اما بر روحیه و حتی جسم او تاثیرات مثبت دارد.
با تفکر در این جمله که « هر که در این درگه مقرب تر است جام بلا بیشترش میدهند» معلولیت را از یاد برده و میل به فعالیت و سفرهای سیاحتی و زیارتی را حتی با گذراندن سختی های فراوان بیشتر ساخته و نتیجه را شیرین تر و از درجه معنویت بیشتری برخوردار می سازد. زیرا سنگی که طاقت ضربه های سنگ تراش را نداشته باشد تندیسی زیبا نخواهد شد، پس این صیقل دادنها و آزمایشات الهی برای بالا بردن درجه منزلت انسان می باشد . حال آنکه یکجا نشستن دردی را درمان نمی کند و باید با رفتن و تکاپو از راکد بودن و تکرر زندگی یکنواخت جلوگیری نموده و به شادابی و موفقیت دست یابیم و این سفرهای جمعی که از طرف انجمن ها با گروه افراد آسیب نخاعی و به طبع مددکارانی که برای کمک می آیند و می دانند امثال من دلتنگ هستند و با مشکلات جسمی و روحی ما آشنا هستند به مراتب دلچسب تر و هیجان آور تر از مسافرت هایی است که با خانواده خواهیم داشت . زیرا در جمع خانواده احساس می کنیم گزینه انتخابی وجود ندارد و آنها باید ما را همراهی و کمک کنند اما در جمع امثال خود می دانیم که این مسافرت و مشکلاتش برای همه یکنواخت است و اگر مشکلی هست همه آن را لمس می کنند و مددکاران با شناخت این وضعیت داوطلب این کمک رسانی شده و با خدا معامله کرده اند.


البته من به عنوان یک فرد آسیب نخاعی در مسیرهای طولانی سفر هوایی را پیشنهاد می دهم زیرا خستگی چندانی به دنبال نخواهد داشت و در مسیرهای کوتاه اتوبوس های مناسب سازی شده که نیازی به سوار و پیاده شدن از ویلچر ، یاور همیشگی مان، نمیباشد بهترین وسیله حمل و نقل هستند.


در سفر شاید مسائلی از قبیل استحمام و اجابت مزاج برای فرد آسیب نخاعی مشکل به نظر برسد اما با تکرار و تمرین این امر نیز قابل حل میباشد و با تنظیمی که قبل از مسافرت انجام میشود مشکلی پیش نخواهد آمد و اگر مشکلی هم پیش بیاید با همفکری و دلسوزی همراهان مرتفع خواهد شد و سفر خوب و خوشی را بدنبال خواهد داشت.

****

منبع : مقاله "نقش سفر در سلامت جسمی و روانی افراد نخاعی " - نویسنده : مریم انصاری- عضو انجمن حمایت از معلولین آسیب نخاعی اراک-انتشار سایت مرکز ضایعات نخاعی جانبازان -شهریور 1390

 

• زنانی که محدوديت های حركتي يا ناتوانی دارند، احتمالا" خيلی کمتر از ساير زنان به تمرينات بدنی منظم می پردازند.
• محدوديتهای بدنی ممکن است باعث شوند انجام فعاليتهائی نظير ايستادن، قدم زدن، بلند كردن اجسام يا امورمنزل بامشكل مواجه گردد.
• برخی از زنان مبتلا به ناتوانی های جسمي اعتقاد دارند که " نمی توانند و يانبايستی ورزش کنند"، حتی اگر آنها از نظر جسمی توانائی انجام آنها را داشته باشند.
• بسياری از زنانی که دارای محدوديتهای جسمی هستند، تمايل دارند که از نظر بدنی فعالتر شوند ولی در اين راستا آنان با موانع زيادي مواجه می شوند.
• از جمله موانعي که افراد مبتلا به مشكلات جسمي هنگام انجام فعاليتهای بدنی باآنها مواجه مي شوند، مي توان به خستگی ، درد، نداشتن وقت، عدم تمكن مالي ،فقدان افرادكمك كننده، مشكلات جابجائی و عدم دسترسی به مراکز بدنسازی و تجهيزات مورد نيازوغيره اشاره نمود.
• زنانی که مبتلا به محدوديتهای جسمی هستند، اغلب قادر نيستند که اطلاعات مربوط به روشهاي مناسب وايمن تمرينات بدنی را بدست آورند.
• اکثر کارشناسان مسائل بهداشت ،در زمينه نحوه اجرای ايمن تمرينات بدنی و ارائه مشاوره به زنان دارای محدوديتهای بدنی آموزش نديده اند.
يكي ازافرادنخاعي مي گويد:"هر کسی توانائی ها و محدوديتهای خاص خودرا دارد و شما بايستی سعی کنيد آنچه را که قادربه انجام آن هستيد، پيدا کنيد".


چرا تمرينات بدنی توصيه مي شوند؟زيرا فوايد آن می تواند شامل موارد زير باشد:


• کاهش درد
• کنترل وزن و کاهش آن
• کاهش استرس و افسردگی
• گوارش بهتر
• فشار خون پائين تر
• کنترل بهتر ديابت
• داشتن عضلات، مفاصل و استخوانهای سالمتر

مطالبي در موردفعاليتهاي بدني و محدوديتهای جسمی زنان
• هر نوع فعاليت بدني مي تواند ميزان تنفس و ضربان قلب شما را افزايش دهد و به تدريج شما می توانيد ميزان آن را بيشتر كنيد.
• سعي كنيدتمرينات بدنی روزانه خود را به چندين قسمت کوچکتر تقسيم کنيد. حرکت دادن ويلچر در اطراف محل زندگیتان، بصورت دوبار در روز و هر بار بمدت 10 دقيقه می تواند توان بدني شما را بطورقابل ملاحظه اي افزايش دهد.
• پارکها، استخرها، گذرگاهها و ساير اماکن عمومی را که در منطقه زندگي شما وجود دارند جستجو نموده و تا آنجا که برای شما امکان دارد، از آنها استفاده کنيد.
• انعطاف پذير باشيد و برنامه تمرينات بدنی خودتان رابا توجه به موانعی از جمله: وضعيت آب وهوائي، مشکلات جابجائی، اوقات معاينات پزشكي وميزان احساس خستگی وازاين قبيل تنظيم كنيد.

نکات مهمي در مورد انجام فعاليتهاي بدني افرادداراي محدوديتهای جسمی
• سعی کنيد فعاليتهايی که باعث ايجاد درد، بی حسی، سرگيجه، اسپاسم و يا خستگی شديدشما می شوند ،را انجام ندهيد.
• ارزش ندارد که خودرادر معرض خطر آسيب قرار دهيد. وقتی که محدوديتهای خودتان را شناسايي كرديد، احتياطات لازم رابعمل آوريد.
• به محض اينکه محدوديتهای خود را شناختيد، در انجام فعاليتها مراعات کنيد. لازم است بدانيدكه اجراي فعاليت ها بيش ازحدنياز نيزمی تواند باعث بدتر شدن اوضاع شود.
• قبل از شروع برنامه تمرينات بدنی، آن را با پزشک يا مراقبين بهداشتی خود تحت بررسی قرار دهيد.
• از فيزيوتراپ يا مربی خود کمک بگيريد تا تمريناتی را که برای شما ايمن هستند برنامه ريزي كنيد.
• در کنارتوجه خاصي كه به تغذيه داريد، راههايی را پيدا کنيد كه برای انجام تمرينات بدنی شما مفيد باشند.
• هدف از انجام تمرينات بدنی خودتان رابطور هفتگی تعيين نمائيد.
• سعی کنيد يک دوست ورزشی پيدا کنيد. اين مسئله باعث نشاط شما شده و کمک می کند که انگيزه شما افزايش پيدا کند.


شما مي توانيد درحوزه هاي زيربه انجام فعاليتهاي بدني بپردازيد:

• قدم زدن يا هل دادن ويلچر، مخصوصا" روی زمينهای شيبدار
• استفاده ازدستگاه hand- cycle (سه چرخه هائي كه بوسيله ركاب زدن با دست حركت مي كنند)در باشگاههاي ورزشی


• اجراي حركات يوگا يا تای چی ( Tai chi )

• انجام تمرينات ورزشی آبي يا قدم زدن در آب
• اجراي تمرينات نشسته ( يا هوازی! )
• تميز کردن منزل با شورونشاط
• بازی کردن با بچه ها
• پرتاب توپ يا به زمين زدن آن
• پارو زدن روي قايق کاياک يا کانو
• باغبانی يا كارهائي مانندجمع کردن برگ ها با چنگک
• انجام تمرينات قدرتی باوسائلي مانند تسمه ها يا باند های کشی
يکی از افراد نخاعی می گويد: من با وجود اينکه ضايعه نخاعی دارم، از رفتن به آب های آزاد و شرکت در کلاسهای ورزشی همراه با ساير زنانی که ناتوانی دارند، لذت می برم و واقعا"به آن علاقه دارم".


****


مقاله:" نقش فعاليتهای بدنی در زنان مبتلا به مشكلات حرکتی" – مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان – دي ماه 1387 - برگرفته از:سايت www.bcm.edu/crowd

 

تيم درمانی ضايعه نخاعی بدنه اصلی تصميم گيری درباره اهداف و پيشرفت توانبخشی زيستی، روانی و اجتماعی است، فردی که توانبخشی ضايعه نخاعی در مورد او اعمال می شود. بايد يک بخش يکپارچه شده تيم درمانی باشد. روان شناسان و مددکاران اجتماعی از اعضای اصلی تيم چند تخصصی ضايعه نخاعی هستند.

ارزشيابي های جامع روان شناسان و مددکاران اجتماعی بر وضعيت مقابله فعلی فرد و تطبيق او با ضايعه نخاعی در زمينه های فردی، خانوادگی و اجتماعی متمرکز است.

مهارتهای تشخيص بالينی روان شناس، ارزشيابی شخصيت، هوش، رفتار، وضعيت عصبی-روانی، مهارتهای حرفه ای و علائق را که تماما" کارکردی روانشناختی هستند، ممکن می سازد که سهمی منحصر به فرد برای کل ارزشيابي های روانی و اجتماعی است. مهارتهای تخصصی مددکار اجتماعی در ارزشيابی و تشخيص عناصر کليدی سيستم حمايت کلی فرد ( خانواده و مسکن، منابع اجتماعی و...) در تنظيم و ارائه ارزشيابی روانی- اجتماعی نيز به همان اندازه مهم است. در بيشتر مواقع روان شناس و مددکار بعنوان منابع تيم خدمت می کنند و به اعضای ديگر تيم کمک می کنند تا نسبت به وضعيت روانی - اجتماعی فرد و تاثير آن بر سازگار با ضايعه نخاعی شناخت پيدا کند.

الف ) عناصر اصلی برنامه روانی - اجتماعی

جهت يابی: شامل مرور حقوق و مسئوليتهای فرد و نقشها و مسئوليتهای روان شناس و مددکار تيم است.

ارزشيابی: هر فردی که وارد برنامه توانبخشی می شود ( و در صورت امکان خانواده) بايد در پنج روز اول توسط روان شناس و مددکار مورد ارزشيابی قرار گیرد.

تنظيم طرح درمان : روان شناس و مددکار در عرض يک هفته بعد از ارزشيابی جامع، طرحهای درمان خود را بطور مکتوب ارائه می دهند.

مداخلات: ضروری است فرد و خانواده در صورت نياز به مداخلات درمانی روانی-اجتماعی دسترسی داشته باشد تا به هدفهای مذکور دست يابند.

طرح ترخيص: تنظيم طرح ترخيص از زمان پذيرش فرد برای درمان شروع می شود .در تنظيم طرح نهايی ترخيص زمينه های اساسی شامل حمايت خانواده، وضعيت مالی، خانه داری و پيگيری بعد از ترخيص بايد توصيف شوند.

اداره و پيگيری: برای فرد و در صورت امکان خانواده بايد يک طرح مکتوب برای پيگيری خدمات روانی- اجتماعی تنظيم شود.

ب ) فعاليتهای درمانی: مددکاران و روان شناسان بعنوان بخشی فعال در فعاليتهای درمانی، تحت هدايت يا با شرکت متخصصان ديگر تيم درمانی تشريک مساعی دارند.

ج ) فعاليتهای اجرايی: شامل فعاليتهای تعهدی و فعاليتهای غير تعهدی می باشد.

د ) آموزشی و جهت گيری آموزشی برای روانشناسان و مددکاران اجتماعی .

روان شناسان و مددکاران به يک زمينه آموزش و تجربه بالينی در خصوص مراقبت و توانبخشی و مشکلات ثانويه افراد ضايعه نخاعی نياز دارند.

****

منبع : مقاله "نقش روان شناس و مددکار اجتماعی عضو تيم ضايعه نخاعی" - تهيه كننده : سيد ابوالفضل شريعت پناه - : كارشناس اداره کل بهزيستی استان مازندران-دومين کنگره ضايعات نخاعی ايران 7-6 اسفند ماه 1381- دانشگاه شاهد-دانشکده پزشکی


این مقاله درسال 2008 توسط دکترآلینا.ام.کلاوی جو-پاسیک ازروانشناسان مرکزکنترل درد ایندیاناپلیس درقالب پرسش وپاسخ وباعنوان روانشناسی درد ارائه شده است.

سئوال: من یک درددائمی وشدیددرناحیه پشت خوددارم(که هرروزساعت 8 به اوج خودمی رسد)و مدت 15 سال است که بااین درد مزمن زندگی می کنم. بااین وجود توانسته ام همیشه روحیه خوبی داشته باشم وخوش بینانه فکرکنم. اما واقعا" سخت است خیلی سخت.اخیرا" پزشک من مرابه یک روانشناس ارجاع داد.اما چرا اواین کاررا کرد؟ آیا اوفکرمی کندکه من دیوانه شده ام و یک درد ساختگی و کاذب دارم؟ وقتی که درد در جسم وبدن من وجوددارد،پس یک روانشناس چه کارمثبتی می تواندانجام بدهد؟

پاسخ: من می توانم احساس شما را درک کنم.اما فرستادن شما نزد روانشناس به این دلیل نیست که پزشک شما اعتقاددارد شما15سال راباتخیل خیال درد شدید گذرانده اید. بلکه به این علت است که شما بتوانیدبرای درمان درد مزمن خودازتخصصهای مختلف بهره بگیرید.

پزشک شما معمولا" متخصص روانشناس رابه این دلیل برای درمان شما معرفی می کند که اواعتقاددارد استفاده ازمتخصصین رشته های مختلف بهترین روشی است که می توان برای درمان دردمزمن شما بکاربرد.بااستفاده ازاین روش، کارشناسان رشته های مختلف می توانند با هدف کاهش درد وافزایش توان شما برای انجام کارها، با یکدیگر همکاری کنند.بنابراین دراین راستا به "توانائیهای شما" توجه می گردد.

برنامه های درمانی که درآنها ازتخصص های مختلف استفاده می شود(همانندبرنامه های کاربردی ارائه شده در محل کارمن یعنی مرکز کنترل درد ایندیاناپلیس) به این نکته توجه می کنندکه به چه صورت می توانند درد های مزمن را آنطورکه شمادوست دارید،در کل زندگی و فعالیت شما کنترل نمایند. متخصصین گروه درمانی با همکاری یکدیگر این امکان را برای شمافراهم می کنند که بتوانید توانائیهای خودتان را بهبودبخشید.

درضمن من مطمئن هستم با تجربه ای که دارید، می دانیدکه باید بابت دردمزمن خود هرکاری بکنید.بطورکلی داشتن درد آن هم درتمام مواقع یک عامل استرس زای دائمی محسوب می شود. به علاوه دردهای مزمن می توانند باعث شوندکه خیلی ازکارهائی را که درگذشته انجام می داده ایدکنارگذاشته ودرنتیجه ممکن است علائم اضطراب و افسردگی رابه دنبال داشته باشند. بسته به تاثیربازدارنده ای که دردبرروی شما می گذارد ونقشی که درزندگی شما بازی می کندمی تواندمنجربه اضطراب، افسردگی و اختلالات ترس گردد.بطورخلاصه درد مزمن تاحدودی فراتراز یک تجربه جسمی است، به همین دلیل بیشتر لازم است که یک برنامه مناسب درمانی برای آن درنظرگرفته شودتااینکه تنها به جنبه جسمی آن پرداخته شود.


اجازه دهیدبه طورخلاصه آنچه که دراولین ملاقات انجام می دهم راتوضیح دهم.این مسئله می تواندکمک کندکه از نگرانی های شما براي مراجعه به یک روانشناس کاسته شود.

دراولین ویزیت من سعی می کنم تصورکنم که دردبیماربه چه نحوی برروی زندگی او تاثیرمی گذارد.همانگونه که قبلا" ذکرشد،بسیاری ازبیماران به دلیل احساس افسردگی یا اضطراب به من مراجعه می کنند.زندگی با عوارض مزمن مقداردیگری ازاسترس را درزندگی بیمارایجادمی کند.به همین دلیل درمواقع مراجعه افرادمبتلا به عوارض مزمن ابتدابه ارزیابی نحوه تطابق بیمار با زندگیشان پرداخته و مواردی که قادربه تطبیق باآنها نیستند را بررسی می کنم .همچنین اگرامکانات وروشهائی وجودداشته باشندکه بیماربتواندبرای کمک به مقابله با دردخودازآنها استفاده نماید،نیزارزیابی می نمایم.

بعدازاولین ویزیت گروهی ازمتخصصین رشته های مختلف که درمرکز کنترل درد حاضر هستند، درموردبرنامه های درمانی خاص بیماربه مباحثه می پردازند. من فهمیده ام که این روش گروهی برای بیماران مبتلا به دردهای مزمن خیلی مفیداست : دراین روش تمرکزتمام متخصصین برروی بهبودکیفیت زندگی بیماران است وما می توانیم برروی تمامی درمانهای ارائه شده به بیمارتوجه کنیم. باکارگروهی می توانیم بهترین توصیه هارا به بیماران داشته باشیم.البته استفاده ازهرگونه روش درمانی،همیشه به پذیرش بیمار بستگی دارد.

لازم نیست که هربیمار با من ویزیت (یا ویزیتهای) مجدد داشته باشد. برنامه درمانی هرکسی کاملا" اختصاصی است وبستگی به نیازهای فرددارد.

برای مثال بعدازارزیابی بیمار ممکن است فکرکنم که لازم است او ازیادگیری برخی از فنون آرامش عضلانی وعصبی (relaxation) بهره مندشود.شایدزندگی با دردمزمن باعث شده باشد که وضعیت بدن وذهن بیمار به حدی وخیم شده باشدکه قادر به آرام سازی بدن خودنباشد. اگر وضع روحی وجسمی بیمار وخیم باشد می تواندواقعا"دردروزانه فردرا تشدیدکند.

وقتی روی این بیماران کارمی کنم ممکن است لازم باشد به آنها فنون مختلف آرامش بدن،تنفسهای دیافراگمی و تمرینات ذهنی را آموزش دهم تا بتوانند ازآنها برای آرامش جسمي وروحی خوداستفاده کنند. پس ازآن نیزروشهائی وجوددارندکه بیمارمی تواند برای کنترل درد واسترس زندگی روزانه خودازآنهااستفاده کند.کاهش تنشها می تواند باعث تسهیل انجام برخی ازکارهای روزانه ای که مشکل هستندشودومتعاقب آن کاهش درد و افزایش میزان انجام کارها با دردکمتررخ خواهدداد.

ویزیت شما توسط روانشناس نبایستی باعث شود که شما احساس کنیدکه فقط پزشک از وضعیت روحی شما سئوال می کند،بلکه درحقیقت ویزیت روانشناس منجربه این خواهدشدکه او واقعا" به حرفهای شما گوش می دهدو ازرنجهائی که ازدردمزمن درطولانی مدت کشیده ایدمطلع می گردد. امیدوارم با توضیح خلاصه ای که از نقش یک روانشناس دردرمان دردهای مزمن ارائه کرده ام،از مزایای مراجعه ای که به او می کنیدآگاه شده باشید.بنابراین بطورکلی روانشناس با همکاری خودتان آنچه که برای شما بهترین است راتعیین خواهدکرد،تابتوانیدبطورمناسب تری بادردمزمن برخوردکرده و به زندگی خود برگردید.

****

منبع: مقاله "نقش روانشناس دردرمان دردهای مزمن افرادنخاعی"-مترجم: مهندس عباس كاشي - (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - شهریور ماه 1388 - برگرفته از سایت: http://www.spineuniverse.com


درست است که ما به بيماري يا معلوليت سختي دچار شده ايم و درست است که کنترل ادرار و مدفوع خود را بطور جدي از دست داده ايم ولي بايد همواره در نظر داشته باشيم که هيچ چيز بهتر از آراستگي و پاکيزگي نمي تواند موجب نشاط و آرامش خيال بشود.


گاهي برخي از ما فکر مي کنيم اگر همه چيز را در دسترسمان قرار دهند راحتر خواهيم بود و به توان بيشتري دست مي يابيم؛ در حالي که همين ريخت وپاش مي تواند مارا سردر گم کند و نمي توانيم در زمان مناسب وسايل خود را بيابيم.


بهتر است اطراف تخت خود را خالي کنيم و همواره فکر کنيم که اگر همين الان کسي به ديدن ما بيايد با چه صحنه اي مواجه خواهد شد، زير تخت ها غالباً جايگاه آشغال و وسايل بي مصرف مي شود و همين باعث ميشود زير تخت هيچوقت جارو نشود و منبع آلودگي و حتي حشرات و جوندگان بشود .


آويزان بودن کيسه ادرار ، دستمال کاغذي هاي مچاله شده و...منظره زشتي راپديد مي آورد که سبب ايجاد قضاوت منفي در بازديد کنندگان ميشود.


پس حفظ نظافت و آراستگي منزل مي تواند ما را دوست داشتني ، تميز و جذاب کند و با جلب دوستان به طرف خود از تنهايي ما جلوگيري مي کند.

پوشيده لباس مرتب و آراسته ، موهاي شانه کرده ، دهان مسواک زده و خوشبو ، نور مناسب در اتاق و... همگي سبب مي شود که تنها خودمان از بودن با خودمان لذت ببريم بلکه ديگران هم از بودن با ما لذت خواهد برد.

****

مطلب ارسالی " نظام آراستگی در افراد آسیب نخاعی " تهیه کننده : انجمن ضایعات نخاعی استان هرمز گان -www.sciah.com

 


نخستين برنامه کويرگردي براي افراد داراي معلوليت در ايران، هفته دوم آبان امسال از سوي انجمن باور برگزار شد. در اين برنامه ?? نفر از اعضاي داراي معلوليت و غيرآن شرکت داشتند و با شگفتي هاي کوير مرنجاب و درياچه نمک کاشان آشنا شدند. مطلبي که مي خوانيد، گزارش من است از سفر کوتاه باوري ها به کوير.

گام اول


مرحله اول سفر، آشنايي است؛ بااينکه همه از انجمن باوريم. حالا وقتي يکديگر را نمي‌شناسيم، خوشحال مي‌شويم از ناشناسي: اين يعني باور بزرگتر شده است. حلقه کساني که پنج سال پيش انجمن باور را پايه گذاري کردند، به دوستاني جديد، چه داراي معلوليت و چه غيرآن، کشيده شده است. گاهي غريبگي‌ها چه نويدبخش است.‏

سفر در ابتداي راه، مسير کوتاهي دارد تا شناختن همسفر، دانستن نام همه دوستان، آشناشدن با نگاه‌هاي کنجکاو و لبخندهاي مهربان. فرصت‌هاي خوبي براي آشناشدن هست؛ مثل ايستادن در محوطه يک استراحتگاه نزديک کاشان، نشستن زير سايه باريک خودروها، سفره پهن کردن و دعوت به ناهار. چه ظهردل انگيزي. خورشيد پاييز، داغي‌اش را در حاشيه کوير به رخ ما مي‌کشد والبته که به رو نمي‌آوريم. شايد هم خوشي نابي زير پوست مان مي‌دود از داغي سفر، سفر به کوير؛ آنجا که در نقطه مقابل شمال و طبيعت سبزش، انگار مهجور مانده است، اما با آرامشي ذاتي، همواره وقار خود را حفظ کرده است.‏

گروه، بعد از صرف ناهار، آماده ادامه سفر مي‌شود. هربار پياده و سوارشدن براي اعضايي که معلوليتي دارند، کار نسبتا سختي است که ياري همراهان، از دشواري‌اش مي‌کاهد.‏

سلام کوير!‏


مرحله بعدي سفر، رسيدن به جاده‌اي است که گروه را به مقصد، «کاروانسراي مرنجاب» مي‌رساند. جاده ناهموار است و در دوسويش، کوير چنان برهوت زيباي خود را گسترده که يادت مي‌رود خودرو، در پستي بلندي اين زمين ذاتا نجيب، بالاپاييـــن مي‌شود. مسيري که از شمال آران و بيـــدگل به سمت کاروانسرا مي‌رود، نخستيـــن تصاوير کوير را چنان تکان دهنده در ذهن بيننده مي‌ريزد که آدمي حتي از ياد مي‌برد که مي‌تواند عکس هم بگيرد. همه اين طبيعت، انگار قاب‌هاي بس زيباي يک عکاسي طولاني و مداوم است.‏

خودروها در مسير مي‌ايستند تا پهناي دشت کوير، در چشمان مسافران بنشيند. افراد پياده مي‌شوند تا نخستين گام را روي تن نيمه گرم کوير بگذارند؛ با پاهايي که در برخي، شايد توان زيادي براي ايستادن ندارند. بعضي از مسافران اين سفر، نمي‌توانند پا به اين دشت بگذارند، روي ويلچر مي‌نشينند و صداي راه بازکردن شن‌ها را زير چرخ‌هاي ويلچر مي‌شنوند... اما کوير را - و زندگي را - بايد با دل ديد و با جان لمس کرد. کوير آنقدر سخاوت دارد که لذت را بي‌هيچ پيش شرطي، دراختيار هرکسي مي‌گذارد؛ کوير انگار هم معني زندگي است.‏

شترها آزادانه در دشت قدم مي‌زنند. آنان نخستين بار نيست که انسان مي‌بينند اما ما براي اولين بار، شتر مي‌بينيم؛ حيواني که مي‌گويند سرتاپا، خاصيت است. شترها، يله در صحرا، آزادي بي انتهايي را تجربه مي‌کنند؛ حتي اگر قرار باشد فردا به خدمت آدمي درآيند، زندگي را در طبيعت خود بسر بردن، و نه در باغ وحش، نه در حصار خودخواهي انسان‌ها، نعمتي است که ازآن برخوردارند.‏

رنگ سرخ غروب، برتن ابرهاي آسمان کوير مي‌نشيند. پشته‌هاي ابر، منشوري از رنگ‌هاي غروب را به چشمان تازه از راه رسيده‌ها هديه مي‌کند؛ و اين خوشامدگويي باشکوهي براي ورود ما به شب ظلماني و آرام کوير است. حالا ديگر به کاروانسراي مرنجاب رسيده ايم.‏

 

شبي در کاروانسرا

سومين بخش سفر، استقرار در کاروانسراي مرنجاب است که بخشي از آن را براي ما مهيا کرده‌اند. کساني که در اينجا کار مي‌کنند، مهربان و ميهمان نوازند. مهرباني، خصلت ذاتي کويرنشينان است. افراد گروه مستقر مي‌شوند، بساط شام بايد مهيا شود؛ و اين کاري است که فقط از عهده يک مادر مهربان برمي‌آيد؛ پختن غذايي خوشمزه براي حدود 28 نفر در مدت زماني کوتاه، کار هرکسي نيست.‏

از دل کوير تا قلب آسمان


ماه هنوز درنيامده و ابرها، لايه‌اي نازک روي آسمان سياه کوير کشيده اند. دوستان اهل نجوم که تلسکوپ‌هاي شان را آماده کرده‌اند تا ستاره‌ها را نشان مسافران باور بدهند، مي‌گويند ابرها ماندگار به نظر نمي‌آيند؛ و همين مي‌شود. ديدن ماه از پشت تلسکوپ، به صورت کره‌اي سفيد با مخروط‌هايي شبيه آتشقشان‌هاي ستاره‌ي شازده کوچولو، لذت نابي است که به فهرست اولين تجربه‌هاي ما اضافه مي‌شود. دوستان نجومي، ستاره‌ها را باحوصله به اعضاي گروه نشان مي‌دهند و افراد را يک به يک، از دل کوير به قلب آسمان مي‌برند.‏


بخش چهارم سفر، پياده روي شبانگاهي در کوير و تجربه سکوت شبانه است. گروه چندکيلومتر از کاروانسرا فاصله مي‌گيرد تا صداي آزاردهنده موسيقي خودروهايي که روبروي کاروانسرا ايستاده اند، کم و کمتر شود. اين پياده روي، براي دوستاني که معلوليت دارند، بسيار دشوار است اما جاذبه تجربه‌هاي ناب، به قدري است که همه را وادار مي‌کند تلاش کنند و تلاش؛ تا با هرسختي که شده، خود را به عمق شب کوير و سکوت دل انگيز آن برسانند.‏

افراد حلقه مي‌زنند دور هم و روي زمين مي‌نشينند. راهنماي سفر با مهرباني، همه را به تمرين تمرکز در سکوت دعوت مي‌کند. سکوت از يک دقيقه شروع مي‌شود و به پنج دقيقه هم مي‌رسد. اين هم لذت ديگري است که افراد با هم تجربه مي‌کنند. وقتي سکوت تمام مي‌شود، انگار همه مي‌خواهند موسيقي آرامي که در بي صدايي سکوت جريان دارد، همچنان ادامه يابد. اما بايد برگرديم به کاروانسرا.‏

ساعت از نيمه شب گذشته است. افراد با تمامي خستگي، دوست ندارند بخوابند، اما گاهي نمي‌شود مقابل نياز طبيعي، مقاومت کرد. همه آماده مي‌شوند براي فقط چند ساعت خوابيدن؛ تا صبح فردا که کوير مهربان انتظار مسافرانش را مي‌کشد.‏

رفتن و رفتن و رفتن


بخش پنجم سفر، رفتن و رفتن و رفتن در دل کوير، لمس تپه‌هاي شني با دل و جان و رسيدن به نقطه اوج آرامش و خوشي است. تپه‌هاي شني يا به اصطلاح رمل‌ها، دوشادوش هم ايستاده‌اند و مسافران را به خود مي‌خوانند. پياده رفتن روي رمل‌ها، تفريح نابي است و اعضاي گروه مي‌خواهند همگي باهم در اين لذت سهيم باشند. افراد داراي معلوليت با همراهي ديگران، به پاي رمل‌ها مي‌رسند. يکي از دوستان مي‌گويد شايد اين نخستين مرتبه باشد که تپه‌هاي شني کوير، رد چرخ‌هاي ويلچر را روي تن خود ديده‌اند. بدون شک، اين نخستين بار است که يک انجمن افراد داراي معلوليت، چنين سفري را براي اعضاي خود تدارک ديده و به کساني که همواره شاهد نابرابري در تقسيم امکانات تفريحي و سياحتي بوده‌اند، امکان سفر به دل کوير و تجربه ناب کويرگردي را داده است.‏

احساس همه‌مان ناگفتني است. روي شن‌هاي گرم مرنجاب مي‌نشينيم، خاک نرم کوير را دردست مي‌گيريم؛ و لغزش بازيگوشانه شن‌ها را از ميان پنجه‌هاي خود احساس مي‌کنيم. شن‌ها در لايه‌هاي زيرين که مصون از آفتاب است، چه خنکاي مطبوعي دارند.‏

قدم گذاشتن روي سربالايي رمل‌ها، آغاز سفر ديگري است به بلنداي تپه‌هاي شني که سينه به سينه هم ايستاده‌اند. باد مي‌وزد و همه ردپاهاي جلورفته را پاک مي‌کند. کوير هيچ نشاني را در دل خود نگاه نمي‌دارد؛ شايد براي همين است که شاعري، در سروده‌اي دلنشين مي‌گويد: «من کويري بي نشانم؛ پُرِ بغضم اگرچه خاموشم». باد و خاک دست به دست هم داده‌اند تا بي نشاني کوير را رقم بزنند.‏

صعود از رمل‌ها، تجربه شگرفي است. از بالاترين نقطه تپه‌هاي شني که نگاه کني، دورتادور کوير است؛ کويري که به دليل مجاورت کنار درياچه نمک، به سپيدي مي‌زند. منظره چشم نواز دشت و درياچه نمک از بالاي تپه‌هاي شني، فراموش نشدني است.‏

جزيره سرگردان هم که روي درياچه نمک دراز کشيده است، از بالاي تپه‌هاي شني، منظره‌اي چشم نواز دارد. جزيره، سرگردان نيست؛ فقط خطاي چشم است که باعث مي‌شود گوشه‌هاي انتهايي جزيره، ميان زمين و آسمان به نظر رسد. هميشه همينطور است؛ چشم مي‌بيند، قضاوت مي‌کند و برچسب مي‌زند. برچسب سرگرداني، ديگر از جزيره جداشدني نيست.‏

شور و شادي روي درياچه نمک


دل کندن از رمل‌ها سخت است اما ظهر هم گذشته و وقت تنگ است. برنامه بعدي گروه، بازديد از درياچه نمک است. دوباره خودروها راه مي‌افتند و هرچه جلوتر مي‌روند، سفيدي اطراف بيشتر به چشم مي‌زند. تااينکه چندضلعي‌هاي درياچه نمک پديدار مي‌شود و موج شور و شادي در دل اعضاي گروه مي‌اندازد.‏

حالا افراد روي درياچه ايستاده‌اند؛ خبري از آب نيست؛ فقط نمک فشرده است که زير پاي مسافران يا زير چرخ‌هاي ويلچر و واکر، مي‌شکند و احساس عجيبي به آدم دست مي‌دهد. دوستاني که روي ويلچر نشسته اند، ترجيح مي‌دهند نشستن روي سطح نمکي درياچه را تجربه کنند. اين هم لذت شگرفي است. تا چشم کار مي‌کند، درياچه است که دامن سفيد خود را با سخاوت پهن کرده است. سکوت کوير با صداي شادي افراد، شکسته مي‌شود.‏

اين تجربه هم بايد پايان يابد و البته لذتش ماندني است.‏

به اميد...‏


هميشه مرحله آخرسفر، فصل بازگشتن است. تن‌ها خسته از اين سفر فشرده، اما همچنان سرحال و قبراق‌اند. بازگشتن به سوي شهري که امکاناتش، با خواست‌ها و نيازهاي افراد داراي معلوليت هماهنگ نيست، آنهم پس از آشنايي با کوير، کار سختي است. راست گفته‌اند؛ کسي که يک بار کوير را تجربه کرده باشد، مي‌داند که دوست داشتن کوير و دلتنگ شدن براي آن يعني چه. کسي که يک بار کوير را تجربه کرده باشد، عمق آرزوي نهفته در اين جمله را حس مي‌کند که: به اميد سفرهاي بعدي...

* انجمن باور لازم مي‌داند از همكاري دوستان و همراهان خود تشكر كند؛ از جمله: شركت مهرآوران زمين پاك كه در برگزاري برنامه كويرگردي با انجمن باور، همكاري صميمانه‌اي داشت.

****

منبع : مقاله " روايتي از برگزاري نخستين برنامه اکوتوريسم افراد معلول در ايران از سوي انجمن باور " نگين حسيني- روزنامه اطلاعات -چهارشنبه 20آبان 1388


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100
صفحه2 از23

ورود به سایت



بازدید از سایت

بازدیدکنندگان
40
مطالب
281
وب لینک ها
3
نمایش تعداد مطالب
113712

حاضرین در سایت

ما 19 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم