مقالات فارسی

مقالات فارسی (243)

قرن 18 و 19 ميلادی زمانی بود که تاثير ورزش در سلامت معلولين کاملا" شناخته شده بود. بعد از جنگ جهانی اول، فيزيوتراپی و ورزش درمانی به اندازه اورتوپدی و جراحی مهم شده بودند.

لويد کاتمن متخصص مغز و اعصاب و آلمانی الاصل بود که در سال 1939 به همراه خانواده اش به انگليس مهاجرت کرد و در يکی از بيمارستانهای آنجا مشغول بکار شد در سال 1944 بر اساس درخواست دولت بريتانيا مرکزی را برای مجروحان جنگی آسيب نخاعی در بيمارستان استوک مندويل تاسيس کرد. او در اين موسسه ايده های بی نظير و منحصر بفردی از توانبخشی و درمان بيماران آسيب نخاعی را به مرحله اجرا در آورد و ورزش را بعنوان يکی از درمانهای موثر معلولين به حساب آورد.

موفقيت کاتمن در تاسيس چنين مرکزی در تمام دنيا از اهميت فوق العاده ای برخوردار است. نظريه ها و آينده نگری او تاثير بسيار زيادی نه تنها بر زنگی بيماران آسيب نخاعی، بلکه تمام معلولين سراسر دنيا داشت او ورزش را به عنوان بخشی از توانبخشی و درمان افراد آسيب نخاعی و همچنين معلوليت های ديگر بکار برد.

ورزش درمانی قدم اول برای ابداع ورزشهای معلولين بود که سپس به مسابقات و رقابتهای ورزشی ختم شد. در 28 جولای 1948، او اولين مسابقه ملی را که همزمان با بازيهای المپيک لندن بود برنامه ريزی کرد و در سال 1952 ، اولين مسابقه بين المللی را در استوک مندويل برگزار کرد.

کاتمن می گويد: اگر در تمام طول عمرم يک کار خوب انجام داده باشم آن اين است که ورزش را بعنوان توانبخشی و درمان برای افراد معلول معرفی کردم.

کاری که کاتمن شروع کرده است اينک در سراسر دنيا پيشرفت کرده و کاتمن را بعنوان پدر ورزش معلولين و پارالمپيک می شناسند شرکت افراد آسيب نخاعی در ورزش موجب افزايش نيرو و قدرت و خود اتکايی و ارتقاء اعتماد بنفس آنها شده است. آمارها نشان می دهد قبل از ابتکار کاتمن از هر 10 نفر فرد مبتلا به ضایعه نخاعی ، هشت نفر در سه ساله اول معلوليت فوت می شدند .اينک افراد تتراپلژی و پاراپلژی زندگی های فعال و عادی خود را سپری می کنند که بيشتر مرهون ابتکار باور نکردنی اين دکتر فداکار هستند.

****

منبع : مقاله " لويد کاتمن که بود " -ترجمه : سارا عزیزی - برگرفته از اینترنت - انتشار سایت مرکز ضایعات نخاعی جانبازان- اسفند

1385

امروزه تمامی جوامع بایستی خودرادربرابرحوادث وسوانح مختلف آماده نموده ودربرابرآثارمخرب وعواقب آن آمادگی کامل داشته باشند.امادراین میان خود افرادمبتلا به آسیب های نخاعی نیزضرورت دارد به هنگام بروز سوانح وبلایا وایجادشرایط بحرانی یکسری برنامه ریزی های خاصی رابه عمل آورند. آنچه دراین مقاله می خوانید کلیات ونکات مهمی است که شما به عنوان یک فردنخاعی می توانید ازآن بهره برده وخودرابرای شرایط بحرانی بیش ازپیش آماده کنید.

مهمترین اقداماتی که بایدهرفردنخاعی قبل ازبروزحوادث وسوانح برنامه ریزی کند .عبارتنداز:

- ایجاد یک گروه پشتیبانی برای خود

اعضای یک گروه حمایتی می تواند ازدوستان ، هم خانه ها ، اعضای خانواده ، خویشاوندان ، مراقبین شخصی ، همکاران و همسایگان تشکیل شود تا درمواقع اضطراری ، وضعیت شما را کنترل کرده ودر صورت نیازبه شما کمک نمایند. سعی کنید به یک شخص خاص وابسته نباشید. درهرمحلی که معمولا" وقت خودرادرآنجا سپری می کنید اعم از: محل کار، خانه ، دانشگاه و اماکن مورد نظرخود، وازاین قبیل جاها حداقل سه نفررا تعیین کنید.

خدماتی که مراقبین شخصی به شما ارائه می دهند، ممکن است بعدازیک اتفاق وحادثه امکان پذیرنباشد . بنابراین خیلی مهم است که تیم پشتیبان خودرااز افراد دیگری غیرازآنها درنظربگیرید.اگردرخانه کسی را استخدام کرده اید یا ازخدمات مراکزبهداشتی یا سایر مراکزارائه دهنده خدمات درمنزل استفاده می کنید ، درخصوص تهیه یک برنامه برای مواقع اضطراری با آنها هم فکری کنید . ببینید که آیا تمام هفت روزهفته را با آنها هستید؟

اما علیرغم یک برنامه ریزی مناسب ، گاهی اوقات لازم است که تیم پشتیبانی دریک محل تشکیل شود. برای مثال شما می توانید درصورت نیازبه یک کمک اضطراری محل مناسبی رابرای خودتان پیدا کنید . درمورد آنچه که نیازدارید، نحوه انجام کارها و اینکه چه اشخاصی را انتخاب خواهید کرد ، فکر وتحقیق کنید.

هفت نکته مهم برای تعامل ، تبادل نظر و کار با گروه پشتیبانی خود


- با گروه پشتیانی خود طوری هماهنگ کنیدکه بعدازبروز یک مشکل حاد بلافاصله شما را کنترل نموده و درصورت نیاز به شما کمک کنند.
- درخصوص مسائل مهم وکلیدی تبادل نظر کنید .
- به آنها نشان دهید که اقلام موردنیازخود برای مواقع اضطراری را درکجا نگهداری می کنید.
- نسخه ای ازمدارک مربوط به مواقع اورژانس ، برنامه های تخلیه محل و کارت اطلاعات بهداشتی خود را به اعضای تیم پشتیبانی خود ارائه دهید.
- درموردبرقراری یک سسیستم ارتباطی بین هم ( نحوه تماس با یکدیگردرمواقع اضطراری ) به توافق رسیده و آن را آزمایش کنید.
- شما و اعضای گروه پشتیبانی همیشه باید مواقعی را که می خواهیدازشهرخارج شده و یابرگردیدرا به یکدیگر اطلاع دهید.
- ارتباط بین شما و گروه پشتیبانی بایستی دوجانبه باشد . پس یاد بگیرید که درموردنیازهای خود و نحوه کمک به هم درمواقع اضطراری چه کارباید بکنید.

هنگام مسافرت


مواقعی که می خواهید درهتل ، مسافرخانه و ازاین قبیل اماکن بسر برید ، خودتان را درقسمت پذیرش ودفترثبت به عنوان کسی معرفی کنید که درمواقع اضطراری نیازبه کمک های خاص دارید . در ضمن نوع کمک مورد نیازتان را نیزاعلام کنید .

 

تهیه کارت حاوی اطلاعات ضروری درمورد وضعیت سلامتی فرد


- با مشاهده کارت اطلاعات ضروری وضعیت سلامتی ، به خصوص درمواقع بی هوشی یا نامناسب بودن حال فرد، سایراشخاص می توانند با آگاهی ازاطلاعات مندرج درآن به او کمک کرده و یا درصورت لزوم نسبت به خروج فوری اوازمحل حادثه اقدام نمایند.
- این کارت باید حاوی اطلاعاتی درمورد داروهای مصرفی شما ، تجهیزات کمکی مورداستفاده ، گروه خونی ، آلرژی و حساسیت ها ، شماره دفترچه بیمه ، شماره ملی ، تاریخ واکسیناسیون ، مشکلات ارتباطی و درمان های ارجح وهمچنین اطلاعات مربوط به ارائه کنندگان خدمات بهداشتی به شما، گروه پشتیبانی فرد و تماس های اضطراری وغیره باشد.
- ازاین کارت بایستی چندین نسخه تهیه ودربسته های وسائل اضطراری ، خودرو، محل کار ، کیف جیبی ( درپشت گواهینامه رانندگی یا کارت شناسائی اولیه )، کیسه پشت ویلچرخود وسایر جاها قراردهید.
- هرشش ماه یکباربایستی اطلاعات مندرج دراین کارت کنترل وبه روزشود.

تهیه یک لیست ازشماره های تلفن های ضروری


- معمولا" تماس گرفتن ازمناطق خارج ازمحل حادثه نسبت به مناطق مستقردرمحدوده آن آسانتراست . بنابراین ازخویشاوندان یا دوستان خود که درخارج ازمنطقه حادثه زندگی می کنند( تقریبا" تا شعاع 100 مایل ) بخواهید که بعدازبروزیک حادثه ، جهت کسب اطلاع از وضعیت شما وخانواده تان به عنوان یک مکان پیگیری عمل کنند. تمام اعضای خانواده بایستی بدانند که تماس ازمحل مذکور برای گرفتن گزارش از وضعیت و شرایط آنها است. بعدازآن شخص تماس گیرنده باید پیام های شما را به سایردوستان وخویشاوندان شما که درخارج ازمحدوده منطقه حادثه هستند،گزارش کند. این موضوع به کاهش تماس های داخل و خارج از منطقه دچارحادثه کمک کرده وازاشغال شدن خطوط تلفن جلوگیری خواهدکرد.
- علاوه برتلفن های اضطراری برون شهری، فهرست شما بایستی شماره تماس با اعضای گروه پشتیبانی ، تهیه وتوزیع کنندگان تجهیزات ، پزشکان، شرکتهای مفید ، کارکنان ،کارفرمایان وسرپرستان ، دانشکده ومراکزمراقبتی فعال را شامل شود.

- جمع آوری مدارک ضروری


- مدارک ضروری شامل اطلاعات مهمی هستند که بعدازبروزیک حادثه موردنیاز خواهندبود. کلیه اسناد ضروری (ازجمله کارت اطلاعات ضروری درخصوص وضعیت جسمی ، مدارک خانوادگی (مانند گواهی های مربوط به تولد ، ازدواج وفوت ) ، وصیت نامه ،سند اموال ودارائی ها ، کارت ملی خانواده ، شماره حساب های بانکی وسایراموال ، اسناد بیمه ،وازاین قبیل موارد) را درکیسه های فریزرنگه داری ودرکناربسته های وسائل خود قراردهید . اگر مشکلی ندارید،می توانید نسخه ای ازآن را به مرتبطین خارج ازمحل زندگی یا افراد گروه پشتیبان خودنیزارائه دهید.به خاطر داشته باشید که یک نسخه ازآن رادرگاوصندوق خود نگهداری کنید. درصورت لزوم هر شش ماه یکبار ازبه روز بودن اطلاعات مدارک خود اطمینان حاصل کنید.

توانائی ها ی خود تان را ارزیابی کنید


توانايی ها، محدودیت ها واحتیاجات وهمچنین اطراف خود را ارزیابی کنید تا نوع کمک های موردنیازخودرا برای مواقع اضطراری تعیین نمائید.

1- آیا قادرهستید که بطورمستقل امکانات رفاهی موردنیاز خود ( ازجمله گاز، آب وبرق) را برطرف کنید؟
- آیا می دانید که شیرهای قطع کننده ( آب ، برق وگاز) کجا قراردارند؟ آیا می توانید آنها را باز وبسته کنید؟
- آیا می توانید آچارهای مناسب برای دستگیره شیرهای منابع فوق الذکرراپیداکرده و آنها را بچرخانید؟

2- آیا قادرهستید از خاموش کننده های حریق استفاده کنید؟
- آیا دراین خصوص تمرین داشته اید؟
- آیا دسته های بلند ، این وسائل رابرای شما قابل استفاده می کند؟

3- آیا قادرهستید که بسته وسائل شخصی خود را هنگام ترک محل حادثه حمل کنید؟
- آیا برای حمل آن لازم است که کارخاصی انجام دهید؟ تا چه حدی می توانید حمل کنید؟ آیا درسایر محلها نیز وسائل ضروری خود را نگه داری کرده اید؟

4- آیا اشیاء بزرگی را که امکان دارد مسیرگریزشما رامسدودکنند،جابجا کرده اید؟

5- دستورالعملی رابرای پیگیری مواردزیرتهیه کنید: ( یک نسخه برای خود نگه داشته و نسخه ای از آن را بین گروه پشتیبان خودتوزیع نمائید)

الف . نحوه قطع کردن آب وبرق وگاز( از برچسب یا کدهای رنگی برای تشخیص سریع آنها استفاده کنید)
- شیراصلی گاز، که درنزدیکی کنتورقراردارد....آبی ، جعبه قطع کننده مدار اصلی برق...قرمز، شیر اصلی آب ...سبز.
- اگرحس بویائی شما کاهش یافته یا محدود است و درخصوص بوی نشت گازمشکل دارید، گروه پشتیبانی خود را مطلع کنید.

ب . نحوه کاربا تجهیزات ضروری وحرکت دادن آنها بصورت ایمن . به دستورالعمل های ساده که ضمیمه وسائل شما ست توجه کنید.

ج . نحوه جابجائی ایمن شما درصورتی که نیازبه جابجائی دارید ، وتوجه به تمامی مناطقی که قابلیت آسیب دارند.

د. نحوه ارائه خدمات مراقبت شخصی


- به هرکسی که درانجام نظافت وبهداشت به شما کمک می کند نکات ضروری را بطورجدی یادآور شوید. ازجمله اینکه با محدودشدن آب ، خطرات بهداشتی افزایش یافته و احتمال عفونت بیشترخواهدشد. یک بسته دستکش لاستیکی ( ازنوع لاتکس) ر ا درکیف وسائل اضطراری خود نگهداری کرده وازکسانی که دربهداشت فردی به شما کمک می نمایند ، بخواهید که ازآنها استفاده کنند.
- فهرستی ازتمام نیازهای مربوط به مراقبت فردی خود ( ازجمله لباس پوشیدن ، استحمام وازاین قبیل ) به همراه دستورالعمل های مربوطه براساس بهترین روش تهیه کنید.
- یک نقشه ازمحل برای یافتن داروها ، کمک ها ، اندوخته ملزومات خود تهیه کرده و کپی آن را بین اعضای گروه پشتیبان خود توزیع نمائید.

ه . نحوه تخلیه محل . ترک محل باید تا آنجا که امکان دارد سریع انجام شود، موانع موجوددرراهروها رابرطرف کرده و وسائل سنگین و بزرگی مانند کتابخانه که احتمال افتادن و انسداد مسیررادارند باید بطورایمن ثابت شوند. دربرنامه خود راه های دیگری هم برای خروج اضطراری درنظربگیرید.

- ارتباطات : مهارتهای مربوط به درخواست کردن را تمرین کنید.


احساس مسئولیت کرده و درخصوص چگونگی حرکت دادن وسائل جابجائی خود یا روش حرکت دادن ایمن وسریع و نحوه ارائه توضیحات سریع یه مردم ، تمرین کنید. آمادگی داشته باشید که بصورت روشن ، مختصرومشخص توضیح دهید و برای راحتی مردم آنها را راهنمائی کنید :به عنوان نمونه : " مخزن اکسیژن مرا بیاورید ، ویلچرمرا ببرید ، گاما گلوبولین مرا ازفریزربیاورید ، وسائل ارتباطی مرا اززیرتخت بیاورید ". ارائه این دستورات را با حداقل واژه ها ودرحداقل زمان ممکن انجام دهید. برای مثال حمل خاموش کننده های قدیمی برای کسانی که ضعف تنفسی دارند، ممکن است خطرناک باشد. لازم است که بتوانید دستورات مختصری رادرباره نحوه حرکت دادن خودارائه دهید.

آمادگی داشته باشید تا محل مناسبی را برای اسکان خود ازمسئولین حادثه درخواست کنید. اگرنمی توانیدبرای اقلامی مانندآب ، غذا ودرخواست خروج ازمحل حادثه درصف های طولانی منتظربمانید ، با ارائه توضیحات روشن ومشخص دلیل آن را بیان کنید.

- اقلامی که درتمام اوقات بایدبه همراه خودداشته باشید

پیشنهادمی شودکه بسته یا کوله شما شامل : یک بسته بقچه مانند، کوله یا کیف بندداری باشد که بتوانید آن را ازویلچر، اسکوتر یا سایروسائل کمک حرکتی خودآویزان کنید.

اقلامی که درتمام اوقات پیشنهادمی شودبه همراه خودداشته باشید،عبارتنداز:

- کارت حاوی اطلاعات ضروری درموردوضعیت جسمی وسلامتی
- دستورالعمل های مربوط به نیازهای پرسنل کمکی و نحوه ارائه بهترآنها.
- نسخه ای ازمدارک ضروری
- داروهای ضروری ویک کپی ازنسخه ها ( حداقل برای تامین یک هفته)
- قراردادن یک چراغ قوه کوچک روی جا کلیدی
- وسائل ارسال علامت ( سوت ، زنگوله وازاین قبیل )
- باتری کوچک – برای رادیو و باتری های اضافی

وسائل مربوط به مشکلات جسمی خودراباید به بسته وسائل ضروری اضافه کنید.


طوری برنامه ریزی کنید که اقلام موردنیاز مرتبط با ناتوانی شما ( ازجمله سرنگ ، وسائل کلستومی ، وسائل کمک تنفسی ، سوند ، آب مقطروغیره) به اندازه ای باشد که برای بیش ازدو هفته کافی نیازشماراتامین کند. اگر دارای حساسیت شیمیائی یا شرایط خاص تنفسی یا قلبی هستید، حوله ، ماسک ، دستگاه هوارسان صنعتی یا سایروسائلی که می توانند هواراتصفیه کنندنیزهمراه داشته باشید. انتظارنداشته باشید که پناهگاه ها یا ایستگاه های کمک های اولیه بتوانند وسائل واقلام مربوط به وضعیت خاص شما را تامین کنند. چراکه درشرایط بحرانی ، وسائل ضروری محدودخواهندشد.

وسائل موردنیازتان را درجاهائی نگهداری کنید که بعدازحوادث وسوانح نیز به راحتی به آنها دسترسی داشته باشید. اگرنمی توانیدمقدارزیادی ازاقلام موردنیازتان را تهیه کنید ، با سازمان های خاص مربوط به ناتوانی تماس بگیرید. ممکن است آنها بتوانند در تهیه داروها و اقلام موردنیازتان با هزینه کمترویا حتی بدون هزینه به شما کمک کنند.

تهیه یک ذخیره ازداروهای موردنیاز

بهتراست که حداقل برای 7 تا 10 روز ، داروهای ضروری ( ازجمله داروهای قلبی ، فشارخون ، کنترل بارداری ، دیابت وداروهای اعصاب وروان) را به صورت ذخیره نگهداری کرده ودرتمام مواقع همراه خود داشته باشید.اگراین کاربرایتان امکان پذیرنیست، داشتن ذخیره دارو حتی برای سه روزهم بسیار مفید خواهدبود.

برای تهیه یک ذخیره داروئی اضافی ازپزشک خود درخواست نمائید که آنها رابرای شما نسخه کند. چند کپی ازنسخه های خودتهیه کرده ودرهر بسته ازوسائل ضروری خود و همچنین درکیت خودرو وکیف جیبی خودیکی ازآنها راقراردهید.

ازداروخانه یا هرجائی که داروهای خودراتهیه می کنید ، بخواهید که نحوه نگهداری داروها رابه شما توضیح دهند. بایستی نحوه استفاده از داروها وزمان جایگزینی مجدد آنها را بدانید تا اطمینان حاصل کنید که میزان تاثیرداروها ضعیف نشده باشد . اگرازداروهائی استفاده می کنید که باید ازطریق کلینیک یا بیمارستان دراختیار شما قرارگیرد (ازجمله متادون ، یا داروهای شیمی تراپی یا رادیوتراپی) ازتهیه کننده خود بخواهید که برنامه روش قطع دارو طی 3 تا 14 روزرابه شما ارائه دهند.

درصورتی که سیگاری هستید ، اطلاع داشته باشیدکه درپناهگاهها مجازبه مصرف سیگارنیستید. اگررفتن به محدوده ای که برای سیگارکشیدن درنظرگرفته شده برای شما مشکل باشد ، درنظرداشته باشید که آدامس های نیکوتین یا پچ های نیکوتین در کیت خود به صورت ذخیره داشته باشید.

زندگی درپناهگاههای شلوغ وتنگ می تواند احتمال ابتلا به پنومونی ، آنفولانزا و سرماخوردگی را افزایش دهد.بنابراین بهتراست دربسته وسائل ضروری خود انواع ویتامین ها و داروهای افزایش مقاومت بدن ومقابله با بیماریهای مذکور را قراردهید.

تجهیزات و وسائل کمکی موردنیازتان رادردسترس خودقراردهید


تجهیزات ووسائل کمکی مهم وموردنیازتان رادریک جای مناسب ، ثابت و امن قراردهید ، به طوری که بتوانید به سرعت وبه راحتی به آنها دسترسی پیداکنید. اطمینان حاصل کنید که وسائلی نظیردندان مصنوعی ، سمعک ، اندام های مصنوعی ، وسائل کمک حرکتی ، عصا ، عصاهای زیربغلی ، واکر، تجهیزات هوارسان ، افسار حیوانات ، وسائل ارتباطی یا رابط های الکترونیکی ، حنجره مصنوعی ، ویلچر، وسائل کمکهای بهداشتی ، باتری ، عینک ، محلول های نظافت وغیره درمحلی امن قرارداشته باشند. برای مثال می توانیداین قبیل وسائل رادرمحفظه هایی درمحل اقامت شبانه خود یا محل استقرارتخت خود نگهداری کنید. مخزن اکسیژن خودرا روی دیواربه صورت ایمن محکم کنید ، ویلچرخودراقفل کرده و نزدیک به تخت قراردهید، وازاین قبیل موارد. این کارها ازافتادن، پرت شدن یا قل خوردن آنها هنگام لرزش جلوگیری می کند، ضمن اینکه حتی درموقع ترک محل به راحتی در دسترس قرارخواهندداشت .

اگرمی خواهیدازلپ تاپ خودبه عنوان یک وسیله ارتباطی استفاده کنید ، توجه داشته باشید که یک مبدل برق مناسب ( آدابتور) برای آن خریداری کنید. آدابتورانتخابی شما باید طوری انتخاب شود که حتی بافندک روی داشبورد خودرونیز کار کند.

یک لیست بازبینی برای خودتهیه کنید


شما می توانید برای راحتی خود یک کپی از لیست زیررا تهیه کرده وآن راکامل کنید و مطمئن شوید که حتما"تاریخ تکمیل آن را برای هراقدامی که کرده اید ، حتما" درج نمائید.


- ------------- تشکیل یک گروه پشتیانی شخصی.
- ------------- تهیه کارت اطلاعات پزشکی ضروری .
- ------------- تهیه لیست تلفن های ضروری .
- ------------- جمع آوری کپی اسنادومدارک اضطراری.
- ------------ نگهداری کپی کارت سلامتی ، لیست تلفن و مدارک اضطراری درکیف جیبی ، کیف پول ، بسته وسائل ضروری وگاوصندوق . دادن یک کپی به اعضای گروه پشتیبانی و همچنین آشنایان خارج ازاستان خود .
- ------------ ارزیابی توانائی های خود
- ------------ جمع آوری وسائل ضروری قابل حمل برای تمام مواقع.
- ------------ جمع آوری وسائل مرتبط با ناتوانی برای بسته وسائل ضروری.
- ------------ نگهداری ذخیره یک هفته ای ازداروهای ضروری.
- ------------ تجهیزات ووسائل کمکی مهم درمحلی ثابت ، مناسب وامن .
- ------------ ثبت دستورالعمل برای وسائلی که درشرایط اضطراری نیازبه کمک آنها دارید.

****

منبع: مقاله : " لزوم برنامه ریزی افرادنخاعی برای آمادگی در شرایط بحرانی"- ترجمه مهندس عباس کاشی (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - شهریورماه 1389 . - برگرفته ازسایت :
http://www.prepare.org/text/disabilities/medicalTX.htm

 

پنج محقق به نمايندگي از اعضاي تيم تحقيقاتي مركز ضايعات مغزي و نخاعي كه از طريق تزريق سلول «شوان» به بيماران ضايعه نخاعي و درمان اين نوع بيماران، افتخار بزرگي براي ايران و ايراني در جهان آفريدند ميهمان كيهان شدند و پاسخگوي سؤالات صفحه گفت وگو.
پاسخ دقيق ترين و ريزترين سؤلات ما را با حوصله و سعه صدر دادند و اميدهاي بسياري در درمان معلولان و جانبازان ضايعه نخاعي به دلمان پيوند زدند و رفتند.
موفقيت عظيم محققان خداجوي ميهنمان كه اراده انجام چنين امر خطيري را از وعده گاه موعود آخرالزمان(عج)؛ جمكران درخود ديدند را رئيسان جمهوري اسلامي ايران و مجلس شوراي اسلامي، وزير بهداشت و ديگر مسئولان كشور ارج نهادند و آن را مايه مباهات ملك و ملت دانستند.
در اين گفت وگوي چند ساعته تلاش شده تا دقيق ترين اطلاعات درباره كار بزرگ محققان كشورمان از زبان خود آنان به مردم داده شود.

احمد حقيقي - قاسم رحماني


آقاي دكتر صابري دستاورد بزرگي نظير ترميم ضايعات نخاعي بدون شك حاصل كار جمعي و گروهي است پيش از هرچيز مايليم با تيم تحقيقاتي كه شما مجري آن هستيد، آشنا شويم.

-با تشكر از حسن توجه شما بايد اذعان كرد كه دوستان زيادي در انجام و پيشبرد اين پروژه نقش داشتند كه خود را همواره مديون اين مجموعه به هم پيوسته و هماهنگ مي دانيم، در اين كار بزرگ رويكرد ما مبتني بر نگرش سيستمي بود، هرگز به اين مسئله به صورت شخصي نگاه نكرديم... و اما همكاران ما عبارت بودند از: خانم دكتر معصومه فيروزي مسئول بخش تجربي و مشاور بافت شناسي تيم تحقيقاتي ،طرح هاي آزمايش برروي موش آزمايشگاهي به عهده ايشان بود، دكتر سيدحسن امامي كه رئيس دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران هستند و در تصويب فرايند كار تجربي به كار انساني و اخذ موافقت هاي لازم براي پيش نويس طرح و تصويب ملحوظ كردن شرايط اخلاقي نقش پررنگي داشتند، آقاي سيدكاظم حسيني از همكاران ما در بانك اعضاي پيوندي و مسئول مستقيم فراوري اعصاب و كشت اعصاب محيطي هستند كه همراه آقايان دكتر حميدرضا آقايان و بابك ارجمند همواره در بانك اعضا حضور دارند، و سرانجام دكتر پوريا مشيدي كه از انترن هاي دانشگاه علوم پزشكي هستند و رل ايشان در واقع اتصال بين كار پايه و باليني است، در واقع ايشان عامل آشنايي و همكاري بنده با خانم دكتر فيروزي است و عنوان پايان نامه ايشان طرحي است كه هم اكنون مشاهده مي كنيد ضمن اينكه در حين كشت بافتي و در تمام مراحل مانند انتقال بافت و رساندن آن به اتاق عمل و سركشي به اتاق تميز انجام وظيفه مي كنند.


آقاي دكتر صابري يعني قبل از تز دكتر مشيدي موضوع ترميم ضايعات نخاعي مطرح نشده بود؟

- چرا، ما قبلا در بيمارستان امام خميني(ره) تهران، روي ضايعات نخاعي كارهاي مختلفي را انجام داده بوديم از جمله پرده داخل شكم را مي آورديم، روي نخاع ، كه اين كار توسط همكار ما آقاي دكتر شيخ رضايي در 12سال گذشته انجام شده بود...


بنابراين ايده پروژه از قبل وجود داشت...

- قبل از اينكه دكتر مشيدي تز خود را تصويب كند ما كار را روي حيوان شروع كرديم...


دكتر امامي از اعضاي تيم تحقيقاتي: در جواب پرسش شما بايد عنوان كنم اوايل سال 80 بود كه كار روي حيوان انجام شد و همين آزمايش به روي حيوان مبنايي شد براي تهيه پايان نامه كه كار روي انسان را عملياتي كرد.


راستي آقاي دكتر صابري به نقش خود اشاره نكرديد...


- نقش من كمترين بود (با فروتني خاص خود) در واقع تيم باليني كشت بافت شامل دكتر مشيدي، آقاي حسيني، دكتر ارجمند و دكتر آقايان است به انضمام اينكه نقش من غربالگري بيماران است و اجراي طرح پيوند و ترميم ضايعات نخاعي بر دوش ناتوان من گذاشته شده است.


آقاي دكتر صابري زمان جنگ برخي شايعات وجود داشت كه مثلا رژيم صهيونيستي به موفقيت هايي در زمينه ترميم ضايعات نخاعي دست يافته و مسائلي از اين دست، درخصوص طرح حاضر آيا تحقيقاتي قبلا در سطح جهان انجام شده يا خير؟


- قبل از شروع كار، يك بازبيني راجع به كارهاي مشابه انجام داديم، اگر بخواهيم دقيق بررسي كنيم بايد بگويم، برخي كشورها به صورت تك موردي تحقيقاتي را انجام داده اند مثل كشورهاي استراليا، اوكراين، انگلستان، آمريكا و همچنين رژيم اشغالگر قدس، و كشورهايي هم هستند كه مراكزي را به طور تخصصي به اين كار اختصاص داده اند...


آيا آماري در اين خصوص وجود دارد؟
- كشور چين تعداد زيادي را مورد عمل پيوند نخاع قرار داده شايد چيزي در حدود هزار نفر، دانشمندان كشور روسيه نيز تا سال 2005 حدود 17 نفر را عمل پيوند كرده اند كه البته نسبت به چين موفقتر هم بودند.


و جايگاه كشورمان...
- از لحاظ انجام كار در سطح وسيع، ايران در جايگاه سوم جهان قرار دارد و در بيمارستان امام خميني(ره) تهران مركز خاص چنين كاري طراحي شده است، اما از نظر تكنيكي كه در ايران به كار رفته قطعا منحصر به فرد است، درواقع فرايند ترميم ضايعات نخاعي در داخل كشور به وسيله سلول هاي شوان كه سلول هاي غلاف اعصاب محيطي است آنهم با روش خاص استخراج و تكنيك خاص كه شامل تزريق اين سلول ها به طور مستقيم به حباب ضايعه نخاعي است، فقط در ايران انجام شد.


پس اين كار منحصر به فرداست...
- در روسيه حدود سه سال پيش تلاش كردند چنين فرايندي را تجربه كنند ولي نتوانستند سلول شوان را پرورش دهند. از حيوان آزمايشگاهي استفاده كردند و سلول هاي شوان را استخراج كرده و به انسان پيوند زدند كه كارشان موفقيت آميز نبود به طوري كه وقتي كار را با آنها مطرح كرديم، ما را ترغيب نكردند و گفتند ما اين پروژه را انجام داديم و موفق نشديم، با اين وجود خللي در عزم ما ايجاد نشد و تصميم گرفتيم كار را با قدرت به پيش ببريم.


آقاي دكتر صابري گفتيد روشي كه به كار برديد منحصر به فرد بوده و از سويي كشورهاي روسيه و چين نيز تحقيقات مشابهي را در اين زمينه داشته اند، دانشمندان آنها براي ترميم ضايعات نخاعي چه روش هايي را به كار بردند؟
- روش هايي كه در چين و روسيه به كار مي رود عبارت است از كاربرد سلول هاي پوشش بويايي، در چين از سلول هاي پوشش بويايي جنين 28 هفته استفاده مي شود كه اين جنين سالم بوده و سقط مي شود، يعني سقط يك جنين سالم 28 هفته اي كه روح در آن دميده شده، ما اصلا از لحاظ اخلاقي نه چنين اجازه اي را داريم و نه به اين كار فكر مي كنيم، اما در كشور روسيه شرايط فرق دارد، آنها اخلاق پزشكي را اتفاقا كاملا رعايت مي كنند به اين معنا كه از سلول هاي پوششي بويايي خود فرد مصدوم نخاعي استفاده مي كنند، منتهي اين سلول ها از محيطي برداشته مي شود كه مشكل ساز است، همانطور كه مي دانيد محيط بيني سرشار از ويروس و باكتري است و روشي كه براي كشت استريل استفاده مي كنند، بهره گيري از نوعي آنتي بيوتيك است كه خب، آنتي بيوتيك براي از بين بردن باكتري است و در برابر ويروس اثري ندارد كه اتفاقا يك مورد بيماري آنسفاليت از اين طريق در يكي از بيماران روس روي داد و با كمال تأسف به مرگ وي منجر شد به همين دليل ما قانع نشديم كه اين كار را در ايران انجام دهيم.


غير از اين روش هايي كه اشاره كرديد، روش ديگري براي ترميم ضايعات نخاعي وجود ندارد؟
- چرا، روش ديگر كه در همين روسيه استفاده مي شود، كشت سلول هاي بنيادي است كه از فضاي زير عنكبوتيه تزريق مي كنند ولي با توجه به فاصله زياد اين ناحيه، سلول هاي تزريق شده تا به محل ضايعه برسد تعدادشان بسيار كم مي شود از اين رو تصميم گرفتيم از سلول هاي شوان براي ترميم ضايعات نخاعي استفاده كنيم چون به اين نتيجه رسيديم كه رساندن سلول به طور مستقيم به محل آسيب بهترين كار است، بهمن ماه سال گذشته براي اولين بار اين فرايند در بيمارستان امام خميني(ره) انجام شد.

درصورت امكان فرايند پيوند را بيشتر توضيح دهيد.
ببينيد همانطور كه اشاره كردم، سلول هاي شوان، سلولهاي غلاف اعصاب محيطي است، ما در روش درماني خود، اين سلولها را از پشت پاي خود فرد مصدوم نخاعي مي گيريم، با اين كار ديگر امكان رد پيوند يا عفونت وجود ندارد، پس آن را در اتاق تميز يا همان كيلين روم در شرايط كاملاً استريل كشت مي دهيم، مسئوليت كشت اين سلولها به عهده آقاي حسيني است كه زحمات زيادي را متحمل شدند در اين اتاق با استفاده از فشار جريان هواي فيلترشده به نوعي محيط از عوامل بيماري زا تخليه مي شود، پس ازكشت مناسب سلولهاي شوان، در شرايط كاملاً استريل آنها به فضاي حبابهاي نخاعي به طور مستقيم تزريق مي شود، پس از تزريق سلول فضاي بين دو سرنخاع قطع شده، اين سلولها با رشد و تكثير خود يك رشته عصبي ايجاد مي كند كه به مرور تبادل بين دو سر نخاع آسيب ديده را باعث مي شود، يك رشته عصبي چند رشته عصبي ديگر را تحريك مي كند و البته در ادامه كار نيازمند توانبخشي است تا پس از برقراري جريان عصبي، عضلات كه مدتها فعال نبوده به فعاليت طبيعي نزديك شود حتي ممكن است از الكتروتراپي استفاده شود به هرحال پس از موفقيت در پيوند مرحله اول كنترل حسي- حركتي است، تكان دادن انگشت، كنترل مسائل مربوط به دستگاه هاي مثانه و تناسلي احساس گرما و سرما و در مراحل بعد ايستادن است تا فرد عادت كند، پس از يك تا دو ماه تمرين مرحله بعد گام برداشتن به كمك پارالل است و در نهايت همزمان با فعاليت توانبخشي و الكتروتراپي براي تحريك عضله، مرحله نهايي يا راه رفتن آغاز مي شود، طرح ما هم اكنون در مرحله باليني است، مجوزهاي لازم اخذ شده و انشاءالله پس از انجام سي پيوند موفقيت آميز، وزارت بهداشت اجازه درمان در سطح وسيع را صادر مي كند.


تاكنون روي چندنفر عمل تزريق سلولهاي شوان را انجام داده ايد؟
- تا الان اين روش روي نه نفر انجام شده، از بهمن ماه سال گذشته كه اولين پيوند را انجام داديم، تاكنون به طور متوسط هردو هفته يك نفر را عمل كرده ايم...


همه اعمال پيوند موفقيت آميز بوده است؟
- بله، از نه نفر، عمل هشت نفر موفقيت آميز بوده و نفر نهم نيز به تازگي عمل شده كه بايد براي ديدن نتيجه كار منتظر بماند.


درصد موفقيت عمل هاي انجام شده يكسان بوده؟
- به اين سؤال دوجور مي توان پاسخ داد، يك اينكه از بين بيماران چندنفر به درمان پاسخ دادند و ديگر اينكه بيمار چقدر به وضعيت طبيعي نزديك شده است، ازنظر اينكه چند درصد بيماران بهبود يافته اند به ضرس قاطع مي توان گفت چيزي حدود 80 تا 90درصد بيماران ازنظر حسي، حركتي و مسائل ادراري و تناسلي شرايط بهبود را اعلام مي كنند، اما ازنظر اينكه چند درصد به وضعيت فيزيولوژي اوليه برگشته اند در بيماراني كه ابتدا عمل كرديم به خاطر گذشت زمان دستاوردها بيشتر بوده است، دراين بيماران توانسته ايم قدرت عضلاني را از دو پنجم به پنج پنجم برسانيم...


-دكتر سيدحسن امامي ازاعضاي گروه تحقيقاتي: درخصوص پرسش شما بايد نكته اي را گوشزد كنم، آن هم اين مسئله است كه وقتي درخصوص بيماران دچار صدمه نورولوژيك درصد موفقيت را مي پرسيد بايد اين مسئله را مدنظر قرار دهيد كه حوزه جراحي اعصاب با ساير حوزه هاي پزشكي متفاوت است و در كار جراحي اعصاب حتي اگر يك درصد بهبود حاصل شود، موفقيت صددرصد محسوب مي شود، براي مثال شما فرض كنيد كه من يك جراح عمومي هستم كه بيماري را كه چاقويي به شكمش اصابت كرد. و حتي معده اش آسيب ديده را جراحي مي كنم، اين آدم بعد از گذشت چند روز كاملا بهبود پيدا مي كند، حتي بعد از مدتي انگارنه انگار كه براي وي اتفاقي افتاده، اما اگر همين فرد چاقويي به دستش اصابت كند كه مثلا اعصاب مچ دست وي از بين برود و يا چاقو به زيربلغش بخورد و اعصاب آن قسمت از بين برود شرايط كاملا فرق مي كند اگر همان لحظه كه اعصاب مچ دست قطع شده، اعصاب قطع شده را كنار هم بگذارند ميزان موفقيت اين گونه است كه اعصاب يك سانتي متر در ماه رشد مي كند، يعني عصبي كه به محض قطع شدن عملكردش كاملا از دست رفته اگر بلافاصله عمل شود، پنج ماه در ناحيه مچ دست و در ناحيه زير بغل حتي تا سه سال طول مي كشد كه عملكرد طبيعي بازگردد، بنابراين در عمل پيوند سلول هاي شوان كه دوستان انجام داده اند به نظر من موفقيت هزار درصد است، بنابراين وقتي كه بيماران قطع نخاعي كنترل ادرار، مدفوع و اندام هاي حركتي خود را باز مي يابند، ميزان اين موفقيت بسيار شايان توجه است.


- دكتر صابري: نكته اي را كه مي خواهم پيرو گفته هاي دكتر امامي در مورد عمل پيوندي كه تيم انجام داد عرض كنم، اين است كه همانطور كه شما در تصاوير تلويزيوني سيماي جمهوري اسلامي ديديد، خانمي كه قطع نخاع بود و پس از عمل مي توانست به كمك پارالل راه برود مي گفت وقتي دچار ضايعه نخاعي شدم پزشكان به من گفتند تا سيصد سال ديگر امكان درمان شما وجود ندارد! ببينيد، ديد پزشكان آن موقع اينگونه بود، براي ما مهم تغيير اين نگرش و ايجاد اميد و انگيزه زندگي در بيماران ضايعه نخاعي است.


جناب دكتر صابري سؤالي كه مطرح مي شود اين است كه زمان چه نقشي در موفقيت اين پيوند دارد؟ با توجه به اينكه بسياري از جانبازان عزيز سالهاست از معلوليت رنج مي برند، آيا امكان پيوند در مورد آنها وجود دارد؟ پيري، جواني و مسائلي از اين دست چه قدر در موفقيت پيوند تأثيرگذار است؟

- سن خيلي مؤثر است، هرچه سن افراد كمتر باشد ميزان موفقيت هم بيشتر است، ماكزيمم سن افراد براي عمل 50 سال تعيين شده، نكته ديگر اين كه با توجه به سالم بودن بالا و پايين نخاع در محل آسيب، فقط هم نبايدبه عامل زماني توجه كرد! به اين معنا كه هر وقت اقدام درماني را شروع كنيم بهبود حاصل مي شود، البته ميزان موفقيت متفاوت است، روزهاي اول بعد از عمل در محل ضايعه يك جوشگاه ايجاد مي شود مانند جاي زخم كه البته ترميم پيدامي كند، اولين بيماري كه عمل كرديم حدود 18 سال از آسيب ديدگي وي مي گذشت زيرا از جانبازان دفاع مقدس بود كه سال 66 جانباز شده بود، بيمار دوم13 سال از آسيب ديدگي وي مي گذشت، يعني همان خانمي كه تصاويرش را از تلويزيون ديديد و مي توانست با كمك پارالل راه برود ايشان به دنبال سقوط از بلندي دچار ضايعه قطع نخاع شده بود.
بنده چون غربالگري بيماران را به عهده دارم، سعي كردم تا كنون بيماراني را انتخاب كنم كه مطمئن هستم علائم عصبي آنها ثابت شده و ديگر علائم بهبودي آنها متوقف مانده.


آقاي دكتر نشانه هاي اين تثبيت شدن چيست؟ براي مثال بسياري از بچه هاي معلول و جانباز اسپاسم دارند، يا برخي مواقع پاي آنها جمع مي شود يا واكنش هاي عصبي ناگهاني در اعضايي كه حس ندارد به طور ناخودآگاه در آنها ديده مي شود يا مثلا داراي اسپاسم مثانه هستند...

-به نكته بسيار مهمي اشاره كرديد، اگر ضايعه از نوع نورون محركه فوقاني باشد، شرايط مطلوبتري پيش روي ماست، يعني اگر بيماري اسپاسم داشته باشد به اين معناست كه عصب سالم است، عضله سالم است و نخاع، در ناحيه پايين آسيب، كار خودش را مي كند، بنابراين وجود اسپاسم نكته مثبتي است، اما وجود پاهاي لاغر، ضعف اعصاب و عضلات تحليل رفته براي ما نكته منفي است.


مواردي را كه اشاره كرديد همه مربوط به بيماراني است كه قبلاًسالم بوده اند و بعدها در اثر سانحه و يا جنگ دچار عارضه قطع نخاع شده اند، درمورد بيماران فلج مادرزاد هم آيا بحث پيوند نخاع مطرح است؟
- بله، همينطور بيماران MS، ALS، بيماران ضايعات مادرزادي و بسياري ازبيماريهاي دژنراتيو سلسله اعصاب مركزي كه فرد را در نهايت روي صندلي چرخدار مي نشاند، اين تحقيق نشان داد، سلول درماني براي اين ضايعات نيز مي تواند مؤثر باشد، اما بحث ما در حال حاضر معطوف به ضايعات تروماتيك است به اين خاطر كه بسيار شايع هستند، يعني حوادثي كه در طول زندگي فرد برايش ايجادمي شود و وي را از چرخه فعاليت هاي اجتماعي بازمي دارد، اين افراد عموماً بسيار فعال هستند كه بازماندن آنها از فعاليت، هم به خودشان و هم به جامعه لطمه فراوان مي زند.


جناب دكتر صابري! برخي از جانبازان عزيز به واسطه اصابت تركش و مقيم شدن آن حالا چه ساچمه، گلوله يا بقاياي تسليحات جنگي در نخاع خود روي ويلچر هستند آيا امكان درمان اين عزيزان با توجه به خطير بودن خارج كردن تركش ها از نقاط حساس بدن آنها مثل گردن وجود دارد؟
- قبل از اينكه پاسخ شما را بدهم مي خواستم از اينكه جهت صحبت ما متوجه مشكلات جانبازان شده تشكر كنم همانطور كه در سؤال قبلي خانم دكتر فيروزي فرمودند يكي از انگيزه هاي بزرگ ما درمان عزيزاني بود كه بزرگوارانه در صحنه هاي جنگ تحميلي سلامت خود را تقديم حفظ كشور، مردم و نظام كردند از اينرو مشكلات جانبازان همواره براي ما مهم تلقي مي شود در اين مورد بخصوص بايد گفت كه وجود تركش كار را سخت مي كند زيرا تركش مثل يك سد عمل مي كند به خصوص با توجه به اين كهMRI در اين عزيزان جواب نمي دهد و تشخيص محل دقيق تركش دشوار است به هرحال اين موضوع مشكلات را دوچندان مي كند براي اين جانبازان بايد ابتدا شرايطي را فراهم كرد تا تركش خارج شود و سپس سلولهاي شوان را در حبابهاي نخاعي تزريق كرد. يعني پس از اخراج عامل خارجي مي توان حفره را با تزريق سلولي پر كرد.


آقاي صابري افق اين طرح كجاست؟
- افق كار اين است كه مصدومان نخاعي را به مرحله اي برسانيم كه به زندگي طبيعي بازگردند به همين قاطعيت! درصدد هستيم سخت افزار كار را وسعت دهيم تا تعداد بيشتري از هموطنان را بپذيريم. هم اكنون در حال تجهيز مركز خاص درمان مصدومان ضايعه نخاعي و مغزي در بيمارستان امام خميني(ره) هستيم. در حال حاضر بازخورد اين طرح در سطح كشور به گونه اي است كه پاسخگوي بيماران نيستيم با اين حال آرزوي ما اين است كه تمامي هفتاد هزار هموطن آسيب نخاعي را پذيرش كنيم و به آنها خدمت رساني كنيم به اميد روزي كه به زندگي عادي بازگردند.


خب، خوب است كمي هم از شرايط كشت سلول هاي شوان از آقاي سيدكاظم حسيني كه مسئول مستقيم كار بود بپرسيم، آقاي حسيني براي اطلاع خوانندگان ما از شرايط كشت سلولي بگوئيد...
كشت سلولي در اتاق كاملاً استريل بايد انجام شود، اين اتاق در اصلاح Clean Roomيا اتاق تميز ناميده مي شود دراين مرحله سلولهايي را كه از پشت پاي فرد گرفته مي شود در شرايط مناسب آزمايشگاهي كشت مي دهيم.
تا پس از تكثير به بيمار پيوند زده شود...


و مدت زمان لازم براي كشت...
- زمان لازم براي كشت سلولي متفاوت است و در اعمال پيوندي كه صورت گرفته از دو هفته تا يكماه و چهل و پنج روز متغير بوده كه اين مدت به كيفيت رشته هاي عصبي كشت داده شده بستگي دارد.


شرايط استريل را چگونه فراهم مي آوريد؟
- در اتاق تميز هيچ گونه عامل عفونت زا نبايد حضور داشته باشد به همين خاطر هوا با فيلتر وارد اتاق مي شود و سپس در شرايطي كاملا كنترل شده از فضاي اتاق خارج مي شود.


و مشكلات...
- خب در هر كاري مشكل وجود دارد از لحاظ امكانات خب، درخصوص ميكروسكوپ اينورت و گاز co2 مشكل داشتيم، اين كمبودها باعث مي شد تا براي اطمينان از موفقيت كار شب و روز به اتاق تميز سركشي كنيم و اغراق نيست اگر بگويم در طول اين مدت به نوعي محيط آزمايشگاه خانه دوم من محسوب مي شد كه جا دارد اينجا از همسرم تشكر كنم كه علي رغم شرايط سخت بارداري شرايطي را ايجاد كرد كه من به كار مورد علاقه ام بپردازم.


بسيار خوب ، در بعد فني كار ،صحبت زياد شد، مايلم از خانم دكتر فيروزي كه از اعضاي فعال تيم هستند بپرسم چه شد كه اصلا به موضوع ترميم ضايعات نخاعي علاقه مند شديد يا به عبارت ديگر از كي اين موضوع به دغدغه خاطر شما تبديل شد؟
- موضوع برمي گردد به سال هاي هفتادو سه و هفتادو چهار ، روزي براي زيارت به جمكران رفته بودم كه با گروهي از جانبازان مواجه شدم. اين عزيزان را با اتوبوس هاي مخصوص و روي تخت هاي خاصي براي زيارت آورده بودند، آنها فقط گردن خود را مي توانستند بالا نگه دارند ولي روحيه شان فوق العاده بود، ديدن چهره هاي نوراني اين عزيزان و شرايط سخت زندگي آنها تأثير عجيبي بر من گذاشت، خاطرم هست آنروزها من فوق ليسانس نوروبيولوژي داشتم و در آزمايشگاه به كار خود مشغول بودم، ناگاه به خود آمدم، با خودم فكر كردم، فلاني رشته تحصيلي تو نوروبيولوژي است، ادعا هم داري كه بچه مسلماني، به اين عزيزان هم كه ارادت داري، پس به جاي هر كاري بايد در آزمايشگاه براي اين عزيزان كاري بكني! اين طور شد كه ما به آزمايشگاه بازگشتيم و تحقيقات خود را روي ترميم اعصاب محيطي و مركزي آغاز كرديم در مطالعات خود همراه دوستان به اين نتيجه رسيديم كه يكسري فاكتورها دخيلند براي درمان ضايعات نخاعي، مغزي گام اول تعيين اين فاكتورها بود.


چه فاكتورهايي...
- مثلا از جمله عوامل مهم، عامل رشد عصب بود كه بايد آن را تهيه مي كرديم، خريدن اين ماده بسيار گران بود به همين منظور تلاش ما معطوف به استخراج و تهيه اين ماده مهم شد، كار خود را براي استخراج اين ماده از بزاق موش هاي آزمايشگاهي آغاز كرديم و موفق شديم...


خانم دكتر آيا حمايت هاي لازم از تحقيقات شما به عمل مي آمد؟
- نيت دوستان البته خوب بود، اما تحقيقات ما به بودجه زيادي نياز داشت، براي مثال براي تهيه برخي لوله هاي آزمايشگاهي مورد نياز از شيشه گري كمك گرفتيم!!
جالب است كه بگويم بودجه اولين طرح ما سيصد هزار تومان تصويب شد! علي رغم اين مشكلات موفق شديم با درجه خلوص بالا عامل رشد عصب كه براي تحقيقات ما بسيار لازم و حياتي بود استخراج كنيم، دراين جا مي خواهم از فرصت استفاده كنم و توجه مسئولان را به اهميت تحقيقات در حوزه علوم پايه جلب كنم، اين تحقيقات بسيار مهم است و بايد از سوي مسئولان مورد حمايت قرار بگيرد.


خانم دكتر فيروزي از انگيزه هاي خود براي اين كار گفتيد، مي خواستم از آقاي دكتر مشيدي كه پايان نامه اش مبنايي براي شكل گيري اين طرح شد هم دراين خصوص جويا شوم...
-حقيقتش اين است من با اين كه سال اول دانشگاه بودم دوست داشتم در كنار درسي كه مي خوانم يك كار علمي هم انجام دهم، سال هفتادو هشت بود كه به آزمايشگاه خانم دكتر فيروزي معرفي شدم...


آقاي مشيدي ايده طرح مال خودتان بود؟
- در كارهاي علمي، ايده از آن فرد نيست، ايده با همفكري همه اعضاي گروه شكل مي گيرد، اساتيد من خانم فيروزي و آقاي دكتر صابري در شكل گيري اين ايده نقش بسيار پررنگي داشتند و من اين شانس را داشتم كه از محضر اين بزرگان بهره مند باشم و اينكه در تمام مدت كار با رفتاري مواجه شدم كه همواره خود را عضوي از گروه احساس مي كردم و اين به من انگيزه مي داد...


براي يك كار علمي چرا به سراغ ضايعات نخاعي رفتيد؟
- شخصا معتقدم تحقيقات بايد به سمت و سوي حل مشكلي باشد كه به طور محسوس در جامعه وجود دارد، در موردي ديده بودم كه فردي كه دچار ضايعه نخاعي مي شود. بعد از چهار يا پنج هفته به مرحله اي از بهبود مي رسد و ديگر خوب نمي شود و تا پايان عمر روي ويلچر مي نشيند اين شرايط برايم سخت بود دوست داشتم كاري براي اين عزيزان بكنم، دوست داشتم نتايج تحقيقاتم در بهبود زندگي معلولان وجانبازان عزيز قابل لمس باشد به همين خاطر در تحقيقات حيواني كه پايه كاربود دنبال ايجاد شرايطي بوديم تا شبيه ترين حالت به آسيب هاي شايع انساني باشد و خدا را شكر همه چيز به گونه اي پيشرفت، كه به سمت كار انساني جلو رفتيم .


در آغاز پيشرفت كار را تا چه حد ارزيابي مي كرديد؟
- ببينيد! كارهاي پايه به مرحله خوبي رسيده بود البته در موارد مشترك در كشورهاي ديگر هم كارهاي مشابه اي رخ داده بود ولي در قسمت باليني خير، و شايد از اين حيث كار تيم تحقيقاتي منحصر به فرد باشد.


يعني كار باليني گروه شما، كار جديدي بوده؟
- كار پيوند سلولي همانطور كه استادم آقاي دكتر صابري گفتند در برخي كشورها انجام شده اما با سلول شوان براي اولين بار در جهان شكل گرفت.


برگرديم به شرايط باليني كار، آقاي دكتر صابري شما به عنوان مجري پروژه در آغاز كار انتظار چنين موفقيتي را داشتيد؟
- خب! كارها روال خوبي داشت و همكاران هم مانند قطعات يك پازل با يكديگر چفت شده بودند ما بهترين افراد متخصص را در گروه داشتيم و توكلمان هم به خدا بود، انگيزه همكاران را هم كه شنيديد، با اين شرايط طبيعي است كه به موفقيت بسيار اميدوار بوديم، اما نه به اين زودي...


- دكتر مشيدي: اولين پيوند را كه انجام داديم، بناي ما اين بود كه شش ماه بعد گزارش بهبودي را داشته باشيم، ولي در كمال بهت و ناباوري مورد اول كه از جانبازان عزيز دفاع مقدس بود، پس از دو سه روز شرايط بهبود را اعلام كرد.
- خانم دكتر فيروزي: باورتان نمي شود! مورد اول پيوند را كه انجام داديم همانطور كه دكتر مشيدي گفت، يكي از جانبازان عزيزي بود كه از هيجده سال پيش روي ويلچر نشسته بود، اين عزيز پس از دو سه روز با من تماس گرفت و گفت: پاهاي من گزگز مي كند، در آن شرايط باور كنيد با هيچ جمله اي نمي توانم شوق و خوشحالي خود را در آن لحظات توصيف كنم.
- دكتر امامي: باور كنيد خود مصدومان نخاعي به ما روحيه مي دادند براي پيشبرد كار، به نوعي موتور محركه ما همين عزيزان بودند.
- دكتر صابري: همانطور كه دوستان گفتند ما در ابتدا تصور نمي كرديم به اين زودي به نتيجه برسيم، با اين حال پيوندها را ادامه داديم و سعي كرديم تا به نتايج متقن نرسيده ايم، اعلام نكنيم.


آقاي دكتر صابري آيا نتايج تحقيقات خود را به مجامع علمي ارائه كرده ايد؟
- بله، كار گروه به صورت يك مقاله علمي وزين در ISI چاپ شد و اگر دوستان علاقه مند به اين مباحث در مجله علمي نوروساينس لترز كه يك رفرنس مهم محسوب مي شود سرچ كنند اولين مقاله عملي وزين و پرارجاع طرح ترميم سلولهاي نخاعي است.


و مجامع علمي كشورمان...
- نكته اي را مي خواهم اشاره كنم كه تاكنون جايي نگفته ام، پس از آنكه طرح ما با موفقيت روي سه نفر آزمايش شد در شهر شيكاگو كنگره جراحان مغز و اعصاب آمريكا مرتب از ما دعوت مي كرد كه برويم آنجا طرح را ارائه كنيم و قول همه گونه حمايت هم داده بودند و اين در حالي بود كه در ايران هنوز طرح ما جدي نشده بود، آنها طرح را با سه مورد پيوند قبول داشتند ولي ما تا نه مورد پيوند پيش رفتيم تا ابتدا طرح را در داخل كشور ارائه كنيم.


در طول اين مدت آيا نهادهايي هم بودند كه از شما حمايت كنند؟
- براي خود من غيرقابل باور بود، در طول اين مدت دفتر فناوري هاي رياست جمهوري به صورت كاملا نامحسوس از كار حمايت مي كرد براي مثال براي جراحي نياز به وسيله اي داشتيم تا به صورت ميلي متري محل ضايعه يا حباب را شناسايي كنيم بدون اينكه تأئيد داشته باشيم در اختيار ما قرار مي داد، مشخصاً مايلم از مهندس سجادي مسئول دفتر همكاري هاي فناوري رياست جمهوري تشكر كنم و همينطور وابستگي علمي/ فرهنگي ايران در روسيه آقاي مهندس اميري، كه امكان ارتباط با مجامع علمي كشور روسيه را براي ما فراهم آورد و اين در پيشبرد كار بسيار مهم بود و صد البته بنياد جانبازان كه به محض اطلاع از كارما قول همه گونه حمايت را به ما دادند و از لحاظ وسايل توانبخشي ما را حمايت كردند و نيز مركز ضايعات نخاعي هم كمال همكاري را با ما داشتند و اين در حالي بود كه وزارت بهداشت كماكان در چرخه بروكراتيك خود دست و پا مي زد....


پس از حمايتها راضي هستيد؟
- چرا كه نه؟ در سالهاي گذشته چنين نگرشي به تحقيقات علمي وجود نداشت و حتي دوستان و اساتيد قبلي مي گفتند در رژيم طاغوت هر كس كه مي خواست كار بكند به چشم ديگري به او نگريسته مي شد! يعني كه فلاني شماها حتي نمي توانيد يك توليدي يا كارگاه كوچك را اداره كنيد يا همان بحث معروف ملي شدن صنعت نفت، به هر حال پس از مطرح شدن بحث جنبش نرم افزاري از سوي مقام معظم رهبري حمايت ها بسيار گسترده و مطلوب شده و حتي رسانه ها به اين تحقيقات علمي حساس شده اند.


اين تحقيقات به طور مشخص از سوي كدام مراكز صورت گرفت؟
- به طور مشخص مركز تحقيقاتي و ترميمي ضايعات مغزي و نخاعي دانشگاه علوم پزشكي تهران كه در مراحل تحقيقات خود از كمكهاي مركز تحقيقات بيوشيمي و بيوفيزيك آزمايشگاه ترميم بافت هم كمك گرفتيم.


و آيا مراكزي در كشور كارهاي مشابه شما را پي گيري مي كنند؟
- بله، به هر حال اين زمينه كاري براي بسياري از مراكز تحقيقاتي جالب است پس از موفقيت هاي گروه ما، اين مراكز در كارهاي خود جدي تر هم شده اند، هم اكنون در مركز رويان كارهاي شاياني روي سلولهاي بنيادي در جريان است يا بانك بافتي ايران هم كار روي سلولهاي شوان را آغاز كرده.


و در پايان اگر حرف نگفته اي باقي مانده بفرمائيد.
- از همه مردم خوب كشورمان تشكر مي كنم و اميدوارم روزي برسد كه هيچ انساني را روي ويلچر نبينيم، ضمناً خوب شد فرصت پاياني را داديد از همه عزيزان جانباز كه مي خواهند هر چه سريعتر درمان شوند مي خواهم براي انجام كار به آقاي دكتر جوادي رئيس مركز ضايعات نخاعي بنياد جانبازان براي پي گيري طرح مراجعه كنند و معلولان عزيز هم انشاءالله به زودي با راه اندازي مركز ترميم ضايعات نخاعي بيمارستان امام خميني (ره) در خدمتشان هستيم. از شما و همه عزيزان كيهان و به ويژه مدير مسئول روزنامه كه با ابراز لطف خود و حضور در جمع ما دلگرمي ما را دو چندان كردند تشكر مي كنم.
در ضمن سايت www.noknae.ir در خدمت هموطنان است
- خانم دكتر فيروزي: من هم تشكر مي كنم و به همه عزيزان مي گويم اگر خداي ناكرده براي كسي از هموطنان ضايعه نخاعي ايجاد شد كار توانبخشي را ادامه دهند تا عضلات تحليل نرود و انشاءالله آماده پيوند باشند

****

منبع : مقاله " اعضاي تيم ترميم ضايعات نخاعي در گفت و گو با كيهان " - روزنامه كيهان -روز شنبه 21 مرداد 1385

سالهای دهه 60 همان سالهای اول که از اين ور حياط تا آن ور می دويد و مسابقه سرعت بين بچه های دبيرستانی برگزار می کرد. شايد زنی جوان، لاغراندام، جدی و فعال را در ذهن زنان 40 ساله ای دوباره زنده کند که الان هر کدام خودشان مادرانی فعال، پزشک، دندانپزشک، داروساز، نويسنده و .. هستند. او اما همان سالها تصادف کرد، تصادفی که به جز دو پا از او هيچ چيز را نگرفت . او الان باز هم معلم ورزش است. معلمی پرنشاط، فعال، باهوش و پر از اميد. معلمی که می گويد هر اتفاقی که می افتد ممکن است جسمت را در هم بشکند اما روحت را پرورش می دهد و نگاهت را عوض می کند. او يعنی خانم معلم ورزش مدرسه فرزانگان، عزت السادات حسينی می گويد و با خنده هم می گويد: که هر مسئله ای برای من يک درس است و تصادف من هم برای ديگران درسی بود.

چند سال است که معلم ورزش هستيد؟

در اين مرکز، از سال 61 مشغول به کار شدم ولی قبل از آن هم در مدارس "مکتب الاحرار" منطقه 10 تهران و غير انتفاعی " کيهان نو" ورزش درس ميدادم. همان سال 61 هم به استخدام دولت درآمدم.

جريان تصادف چطور اتفاق افتاد؟

سال 68 بود. درست در سرمای زمستان و من مدرسه داشتم. مادر بزرگ همسرم فوت شد و ما برای مراسم رفتيم به آذربايجان، تمام جاده لغزنده و برفی بود. من آمادگی اين سفر را نداشتم.در موقع برگشت همسرم از مسير روبه رو می رفت که يک دفعه تصادف کرد. ماشين چپ شد. بچه توی بغلم بود. بچه ام سه ساله بود. من برای اينکه او آسيبی نبيند. رويش گلوله شدم. در همان جا ستون فقراتم شکست.

صدای بچه را می شنيدم اما فکر می کردم مرده ام. بعد به هوش آمدم. شوهرم را ديدم که وسط جاده جلوی ماشين ها را می گيرد. بالاخره مينی بوسی نگه داشت. دو نفر آمدند دست و پايم را گرفتند. سنگين شدم و نشستم. فهميدم اتفاقی افتاده مرا در مينی بوس گذاشتند. ديدم پشتم تير می کشد. فکر می کردم قلبم سوراخ شده.

به هوش بوديد؟

بله ، اما همان حمل کردن ناشيانه باعث شده دچار ضايعه نخاعی شدم.

همسرتان همراهتان نيامد؟

نه پليس او نگه داشته بود. ديگر خبری از همسر و فرزندم نداشتم.

کنترل اوضاع به دست خودتان بود؟

بله، هيچ کس با من نبود. وقتی به درمانگاه رسيدم برای گرفتن عکس از ستون فقراتم پول خواستند. من النگويم را درآوردم و گفتم: من اينجا نه کسی را دارم و نه پولی، اين را بگيريد و کار را انجام دهيد.

وقتی عکس گرفتند، ديدم سرشان را تکان می دهند و دلسوزی می کنند. ديگر يقين کردم که قلبم سوراخ شده دائم می پرسيدم: چه خبرشده؟ به من بگوييد.

گفتم مرا ببريد تهران. با برادرم تماس گرفتم و ماجرا را تعريف کردم. در تهران مرا به بيمارستان " البرز" بردند.

باز دچار " حمل بد بيمار" شدم. مرا روی برانکارد از پله ها بالا می بردند و هر پله ای که بالا می رفتند پشتم می سوخت. در همان روز به " خانم حائری زاده " مدير دبيرستان زنگ زدم و جريان را تعريف کردم. او خيلی زود خودش را به بيمارستان رساند و بعد از مشورت با برادرم مرا به بيمارستان " آراد " منتقل کردند.

هيچ سراغی از شوهرتان نگرفتيد؟

دائم سراغ می گرفتم ولی می گفتند: همانجاست يعنی در آذربايجان ولی در بيمارستان آراد که بستری شدم هم همسرم آمد و هم بچه را آورد بچه ام را که بغل کردم آرام شدم.

کی فهميديد چه اتفاقی برايتان افتاده؟

در همان بيمارستان آراد به من گفتند: نخاع در ناحيه T6 تا T7 در اثر حمل بد له شده است، يعنی درست پشت جناغ سينه.

شکايت نکرديد؟

نه، من که آنها را نمی شناختم. از طرفی آنها به من کمک کرده بودند.

آن دو نفر به ديدنتان هم آمدند؟

نه هرگز! آنها رهگذر بودند. من کاری نمی توانستم بکنم. بايد در آن لحظات اوليه که من بيهوش شده بودم آمبولانس اورژانس می آمد که نيامد. من از چه کسی می توانستم شکايت کنم؟

روحيه همسرتان بعد از آن تصادف چطور بود؟

خيلی ناراحت بود و ديگر سرکارش هم نرفت. او هم دو سال قبل در اثر تصادف فوت شد.

چند روز در بيمارستان بستری بوديد؟

من 70 روز و تنها در اثر زخم بستر در بيمارستان بستری بودم. فرزاد (فرزندم) هم سه سال بيشتر نداشت و در اين 70 روز پيش مادرم بود.

من از اين جهت خوشحال و آرام بودم، می دانستم جايش امن و راحت است وقتی به ديدنم می آوردندش دوست نداشتم برود، اما چاره ای نبود....

بعد از مرخص شدن چطور زندگی را به روال عادی برگردانديد؟

تصميم گرفتم زندگيم را بچرخانم. من استادی داشتم به اسم خانم " ميرفتاح" او هم دچار ضايعه نخاعی شده ولی خيلی سرحال بود و خوب زندگی می کرد. من هم تصميم گرفتم مثل او زندگيم را خوب اداره کنم.

اين بود که نه کمکی داشتم و نه کارگری... همه کارهای خانه را از شست و شو و پخت و پز و کارهای مدرسه پسرم را خودم انجام می دادم.

فرزاد فهميده بود مادر قوی و قابل اعتمادی دارد..... صددرصد. من همه کارهايی که مادران ديگر برای بچه هايشان انجام می دادند را به عهده می گرفتم.

مثلا" برای ديدن معلمش تا دم در مدرسه می رفتم و همانجا با او قرار می گذاشتم.

من هر کاری بخواهم، انجام می دهم. مثلا" به شاگردهايم می گويم: من اگر بخواهم الان می روم روی پشت بام می گويند:

چطوری؟ می گويم: پشت شما سوار می شوم و می روم... ( می خندد)

خب، شما فرزند دومتان را کی به دنيا آورديد؟

سال 75

پزشکان چه نظری داشتند؟ بارداری خطری برايتان نداشت؟

نه، اصلا" بدن من آمادگی کامل داشت. مثل يک آدم عادی کار می کردم و هيچ وقت هم احساس نمی کردم روی ويلچر نشسته ام.

برخورد شما با همسرتان چطور بود؟

همسرم بعد از اين تصادف حساس شده بود. من خيلی سعی می کردم روحيه اش را به او برگردانم. او قبل از تصادف در کار خانه رنگ کار می کرد ولی بعد از تصادف ديگر سرکار نرفت، مدت ها بيکار بود تا اينکه من با يکی از دوستانم صحبت کردم و به دنبال همين گفت و گو هم او کار دومش را شروع کرد اما خيلی کوتاه مدت بود.

او به خارج از کشور رفت و من و بچه ها تنها بوديم. يک کاه می رفت بعد برمی گشت.

اگر قرار بود غير از تدريس ورزش کار ديگری را انتخاب کنيد، چه کاری می کرديد؟

رشته های روانشناسی را هم دوست داشتم.

رابطه تان با پسر دومتان بعد از تولد فرهاد چطور بود؟

خيلی خوب. من با هر دو دوست بودم. هر کاری آنها را شاد می کرد برايشان انجام می دادم. آنها هم واقعا" با من دوست هستند. فرزاد و فرهاد شرايط من را خوب می فهمند و هيچ وقت هم چيزی نخواسته اند که در توانم نباشد.

پسرهايتان الان در چه سنی هستند؟

فرزاد دانشجو و فرهاد کلاس پنجم دبستان است.

پس از فوت همسرتان چطور توانستيد، اين جای خالی را برای بچه ها پر کنيد؟

من برای بچه ها همه کار می کنم، البته فرهاد روحيه خيلی خوبی دارد. او ورزشکار است و کمربند آبی تکواندو دارد، کانون زبان هم می رود. فرزاد هم دانشجوی مهندسی نفت است . آنها بچه های عاقلی هستند.

من سعی می کنم کلاس هايی را که دوست دارند ثبت نامشان کنم. آنها روحيه خوبی دارند، البته بعد از تصادف همسرم در خيابان استاد معين و لخته شدن خون در سرش و تشخيص نادرست پزشکان که منجر به مرگ او شد، پسر کوچکم کمی روحيه اش را از دست داد ولی من او را به سفر بردم و کم کم حال و هوايش را عوض کردم.

شما اين همه روحيه را مديون چه هستيد؟

شايد معجزه خدايی.

خوب، کم کم به سمت بازنشستگی می رويد. برای آن زمان چه برنامه ای داريد؟

( می خندد ) نمی دانم شايد در فدراسيون فعاليت کنم. من قبلا" درباره راه اندازی فدراسيون تيراندازی بانوان معلول و جانباز صحبت کرده بودم .

خودم هم در مسابقات بانوان سالم شرکت کردم و همين باعث شد که مسئولان شهرستانها تيراندازی بانوان معلول و جانباز را راه اندازی کنند. الان هم به فکر شرکت در رشته قايقرانی هستم تا بلکه راعث راه اندازی قايقرانی بانوان معلول و جانباز شود. اين، رشته مناسبی است که بانوان می توانند در آن مقام بياورند.

در هيچ يک از سازمان های غير دولتی فعاليت نمی کنيد؟

چرا، در سازمان حمايت از ضايعات نخاعی که بانی اش خانم ميرفتاح بود، مسئوليت تربيت بدنی اش را داشتم.

برای درمان با استفاده از سلول های شوان نرفتيد؟

نه، بيمارستان امام خمينی (ره) خيلی شلوغ است و برای کسی که با ويلچر حرکت می کند تحمل شلوغی و معطلی سخت است. تا حالا نتوانسته ام بروم.

اگر وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را ببينيد به او چه می گوييد؟

از او می خواهم در درجه اول امدادهای هوايی را تقويت کنند. هلی کوپترها را با پزشک و پرستار و تجهيزات بفرستند تا کسی مثل من دچار ضايعه نخاعی نشود و يک عمر روی ويلچر ننشيند. %

****

منبع : گفت و گو با با عزت السادات حسينی، معلم ورزش مدرسه فرزانگان-وزنامه ايران - بخش خانواده - چهارشنبه 19 تير ماه 1387- شماره 3973

ینجانب محمود افسرده حال جانباز70% دفاع مقدس در سال 1342 در جناح به دنیا آمدم . دوران دبستان و راهنمایی را در جناح به پایان رساندم. در اوایل جنگ تحمیلی وبا رسیدن به سن 18 سالگی با وجود اینکه شرایط معافی کفالت داشتم و پدرم 60سال داشت و رئیس حوزه هم گفت نامه بگیر و پدر و مادرت را ببر لنگه که معاف می شوی اما من اصرار داشتم که بروم و با علاقه ای که به سربازی و جنگ داشتم خودم را با اتفاق دوستانم به حوزه نظام وظیفه معرفی کردم و به سیرجان اعزام شدیم و 3 ماه آموزش تکاوری نیروی دریایی ارتش را در سیرجان به پایان رساندم و به بوشهر اعزام شدیم . از آنجا برای ماموریت به خط مقدم جبهه جاده آبادان خرمشهر منتقل شدم .

در آنجا دشمن عملیات شدید هوایی و دریایی بر روی نیروهای ما و کشتی های تجاری ایران و بنادر انجام می داد . ما با ناوچه از کشتیها و بنادر محافظت می کردیم. واقعاً دوران دفاع مقدس ایام از خود گذشتگی و ایثار و مقاومت بود . یادم هست شبها در کمپ های کنار اروند رود که می خواستیم استراحت کنیم برق نداشت وپشه های کنار شط و رودخانه آنقدر ما را اذیت می کردند که اصلاً خوابمان نمی برد.

یادش بخیر در آن شرایط آنقدر با دوستان و همرزمان صمیمی بودیم که اصلاً بین فرمانده و سرباز و درجه دار نمی شد تشخیص داد و هیچ فرقی با هم نداشتند همه مشغول ادای دین بودند. یکی از خاطرات بیاد ماندنی ام از آن دوران نورانی این است که دشمن بعثی تکِ شدیدی زد و یکی از سربازان مجروح شد . آب رودخانه داشت آن را با خود می برد که یکی از درجه داران دلیرمان با از خود گذشتگی و ایثار تمام در زیر آن آتش سنگین دشمن ، خود را به آب انداخت که آن سرباز مجروح را نجات دهد که خود نیز مورد اصابت گلوله قرار گرفت و به شهادت رسید روحش شاد . واقعا در جبهه ی جنگ خداوند یار ویاور و حافظ رزمندگان بود .

یادم هست در یک عملیات شناسایی که به عمق خاک دشمن نفوذ کرده بودیم به منطقه ای رسیدیم که نزدیک مقر اصلی پایگاه دشمن بود و حدود15نفرازبعثی ها مشغول شنا کردن و ماهی گرفتن در شط بودند که ما در یک عملیات غافلگیرانه آنها را به هلاکت رسانده و در آن زمان عراقیها متوجه حضور ما شده بودند پاتک شدیدی برروی نیروهای ما انجام دادند و با توجه به اشرافیتی که بر آن منطقه داشتند تمام آن نقاط را با شدیدترین عملیات خمپاره ای و انواع آر پی جی و انواع توپ وتانک زیر آتش گرفتند ولی حتی یک نفر هم از نیروهای ما به لطف خدا مجروح و شهید نشد.

بنده پس از نزدیک به 15ماه حضور در جبهه های نبرد حق علیه باطل در تاریخ 19/7/1362 نوزدهم مهر ماه شصت ودو که برای ماموریت تعمیر سیم تلفن قرارگاه که بر اثر اصابت خمپاره قطع شده بود رفته بودم در منطقه تصفیه خانه ی آبادان در کنار شط و در قبل از عملیات محرم بر اثر اصابت ترکش خمپاره از ناحیه کمر و نخاع و سینه مجروح شدم و از آنجا به اهواز منتقل شدم و یک روز بعد به همراه تعداد دیگری مجروح به مشهد مقدس اعزام شدیم و یک ماه در مشهد بودم و بعد از چندین عمل جراحی به شیراز منتقل شدم .و از آن تاریخ تا حالا که مدت28سال می گذرد ساکن شیراز هستم. البته در طول این دوران 28 سال رنجها و دردهای زیادی متحمل شده ام ولی چون ، این کار به خاطر هدف مقدسی همچون دفاع از میهن اسلامی و رضایت خداوند بوده است هیچوقت احساس یاس و دل سردی نکرده ام و همیشه در صحنه های مختلف فعالیت داشته ام.

به عنوان مثال در نقاشی تابلوهای زیادی کشیده ام که در نمایشگاههایی به معرض دید عموم گذاشته شده است در خوشنویسی و نقش برروی آینه هم کارهای خوبی داشته ام وافتخاراتی برای کشورم و شهرم آفریده ام.

بیش از 50 مدال کشوری در رشته های تنیس روی میز برای کلاس 3پاراپلژی بوده ام .

در سال 1369به خاطر اینکه از نفرات برتر تنیس روی میز بوده ام به کشور هلند برای بازی های جهانی پاراالمپیک تنیس روی میز اعزام شده ام.

و اما حرف آخر:

در پایان از همه ی جوانان شهرم می خواهم که دست از تلاش و کوشش بر ندارند و با طی کردن مدارج عالی دانش و فرهنگ ، برای شهر و کشور اسلامی خود افتخار بیافرینند ودر زندگی هیچ وقت نا امید از رحمت خداوند نشوند. در آخر لازم است قدرانی بکنم از پدر عزیزم که در دوران پررنج 8سال اول مجروحتیم یک لحظه هم مرا تنها نگذاشت و همچون پرستاری ایثارگر شبانه روز بر بالین من حاضر بود و به من روحیه می داد واز من پرستاری می کرد. همچنین از همسر فداکارم که همچون پروانه ای شبانه روز به دور من می گردد و تمام دردها و رنج های مرا به جان می خرد تشکری ویژه می کنم. و توفیق و سربلندی برای همه دوستان وهمشهریانم آرزومندم.
با تشکر از برادر بزرگوارشان محمد سعید افسرده حال که در تهیه گزارش ما را یاری نمودند .


****

منبع : گفت و گو " گفت و گو با جانباز محمود افسرده حال " -نشریه عصر اوز -برگرفته از http://faryalamina.blogfa.com/



اهم فعاليتهاي اين انجمن ازاين قرارند:

1. خدمات توانبخشی در مورد فعاليتهای روزمره زندگي

الف ) دوره هاي آموزش ويلچرراني

ب ) آموزش روشهای جابجائی

ج ) ايجاديك آشپزخانه آموزشی

2. سمینارهای آموزشی در مورد مشکلات و نیازهای افرادمعلول

3 . توانبخشی درموردمسائل شغلی - معیشتی

الف ) ايجادكارگاههاي توليدي وفعاليتهاي ساخت

ب )برگزاري دوره های آموزشی حرفه اي

1- دوره های آموزش شغلی

2- دوره های شغل درمانی و ايجادسرگرمي

4. توانبخشی در مورد موضوعات فرهنگی - اجتماعی و ورزشی- تفريحی

الف ) توانبخشی فرهنگی - اجتماعی

ب ) توانبخشی ورزشی- تفريحی

5. خدمات مشاوره

الف ) مشاوره درمورد قوانين

ب ) مشاوره معماری

ج ) مشاوره شغلی

د ) مشاوره اجتماعی

ه ) خدمات آموزش اجتماعی

************************************

1- خدمات توانبخشی در مورد فعاليتهای روزمره زندگي

خدمات توانبخشی اين انجمن ،با هدف ايجاد استقلال در فعاليتهای روزمره زندگی و افزايش قابليتهای بدنی افراد مبتلا به آسيب های نخاعی انجام می شود تا اين افراد بتوانند بطور مستقل وبدون كمك ديگران در فعاليتهای اجتماعی و معيشتی شرکت نمايند. ازجمله اين خدمات مي توان به مواردزيراشاره كرد:

الف ) دوره هاي آموزش ويلچرراني

در کشور ترکيه،يكي از مهمترين دلايل عدم شركت افراد معلول در فعاليتهای اجتماعی ، وجودمحدوديتهائی است که به لحاظ موانع معماری براي حركت ويلچرها وجود دارند. به همين علت دراین دوره های آموزشی،كه بوسيله متخصصين فيزيوتراپي طراحی شده هجده مانع بصورت مدل دريك مسير برای آموزش افراد معلول قرارداده شده است.افراد آموزش ديده بعد ازگذراندن اين دوره ها قادرخواهند بوددر خيابانهاومسيرهاي عبورومرور آسانتر حرکت کنند. اين دوره ها نه تنها برای آموزش افرادی که از نظر ارتوپدی مشکل دارند، مناسب است بلکه افراد سالخورده وحتي کسانی که دارای مشکلات بینائی هستند، نيز می توانند از آن بهره ببرند.

ب ) آموزش روشهای جابجائی

اين آموزش افراد معلول را قادر می سازد که در مورد جابجائی هاي خويش، خودکفا شوند. مهمترين موضوعات اين آموزش، روشهاي جابجايي افراد بين ويلچر و تخت، خودرو، توالت ، حمام و جاهاي ديگر راشامل مي شود. متخصصين درماني انجمن فلجهای نخاعی ترکيه و همكاران معلول اين انجمن که کاملا" بااين فنون آشنا هستند،ارائه آموزشهاي لازم در اين زمينه رابه عهده دارند.

ج ) ايجاد يک آشپزخانه آموزشی

اين آشپزخانه جهت آموزش و کمک به افراد معلول طراحی شده تابتوانند آشپزخانه منزل خودرا مطابق با نيازهای خود مناسب سازی نمايند. بوسيله اين آشپزخانه مدل، در مورد ضوابط استفاده از تجهيزات آشپزخانه آموزشهای لازم ارائه می گردد.

****

2. برگزاري سمينارهای آموزشی در مورد مشکلات و احتياجات افراد نخاعي

يکی از مهمترين فعاليتهای انجمن فلجهای نخاعی ترکيه، کمک به آموزش افراد آسيب ديده ،در مورد تمامی جنبه های زندگی آنان است. موضوعاتی ازجمله علل وامكان بروزبيماريها، نيازهای مربوط به حفاظت افراد،و قوانين اجتماعی و حقوقی افراد ضايعه ديده ،دراين سمينارها مورد بحث و تبادل نظر قرار می گيرد. معمولا" اين سمينارها در يکشنبه آخر هر ماه برگزار شده وطي آن کارشناسان داوطلب در مورد موضوعات مختلف صحبت می کنند.

همچنين موضوعات موردبحث در اين سمينارها به صورت جزواتي آماده شده و به آن دسته ازاعضای انجمن که نتوانسته اند در سمينارها شرکت کنند،ازطريق پست ارسال مي شود و بدين طريق آنها نيز از مباحث مطروحه مطلع می گردند.

3. توانبخشی های شغلی - معيشتی

الف ) توانبخشی اجتماعی - فرهنگی

دوره هاي ارائه شده در اين توانبخشی ، آن دسته ازافراد آسيب ديده که از فرصتهای آموزشی محروم هستند راقادرمي سازد تادر زمينه های اجتماعی و هنری شرکت کنند .اين دوره ها باعث مي شوندكه آنان در جامعه به افرادی قابل احترام تبديل شوند. انجمن ضايعات نخاعي تركيه ،فعاليتهای مختلفی را هم برای اعضای معلول و هم جهت ارائه خدمات عمومی به جامعه سازماندهی می کند. اين فعاليتها نيز باعث مي شوند که جامعه نيز در خصوص افرادنخاعي آگاهی بيشتری پيدا نمايد. از جمله اين فعاليتها می توان به موارد زير اشاره کرد:

· دوره های طراحی

· دوره های موسيقی ( عود، پيانو)

· دوره های بازيگری

· دوره های تئاتر و دکلمه

· دوره های آهنگ نوازی

· حرکات هماهنگ وگروهي افراد روی ويلچر

ب ) توانبخشی ورزشی- تفريحی

انجمن فلجهای نخاعی ترکيه، انواع مسافرتها، گردشهای سياحتی ،مسابقات و ميهمانی هايی را سازماندهی می نمايد تاافراد نخاعي ازنظر روحی درشرايط خوبی قراربگيرند. علاوه بر آن، انواع فعاليتهای ورزشی -تفريحی وي‍‍ژه افرادنخاعي بوسيله انجمن و باشگاههای ورزشی جوانان مبتلا به آسيب نخاعی حمايت می شوند. افراد نخاعي می توانند در باشگاههای ورزشی و کلوپ جوانان فلج های نخاعی به ورزشهائی مانند بسکتبال با ويلچر، تنيس روی ميز، تنيس، شيرجه، غواصی و تيراندازی با کمان بپردازند. همچنين آنها می توانند به نمايندگي از باشگاههای خود، در رقابت های ملی و حتي بين المللی شرکت نمايند.

4. خدمات گروه کارشناسی

از مشکلات بزرگ افراد نخاعي که در کشور ترکيه زندگی می کنند، مي توان به عدم آگاهي افراد از قوانين، فرصتهای دستيابی و نيازهای مربوط به شغل و زندگی اجتماعی آنان اشاره نمود. به همين دليل، انجمن فلجهای نخاعی اين کشور، يك گروه کارشناسی و حمايتی در مورد موضوعات مربوط به آسيب ديدگان نخاعي و همچنين جهت ابداع روشهای قانونی واجرايی موردنيازجهت مبانی كلي يا خاص اين افرادفراهم آورده است. خدمات گروه کارشناسی مذكور بصورت زير تقسيم بندی شده است:

الف ) مشاوره درمورد قوانين

خدمات مشاوره گروه کارشناسی دراين رابطه ازاين قرارند:

- ارائه اطلاعات درمورد قوانين مربوط به افراد نخاعي به اشخاص و سازمانهاي درخواست كننده
- آماده نمودن پيشنهادات و اسناد مربوط به مشکلات و گرفتاريهای قانونی و تنظيم آنها به منظور ارائه به مراجع اجرائی و قانونی
- ابداع روشهای قانونی و اجرائی مورد نيازآنان

ب ) گروه کارشناسی معماری

اين انجمن تلاش می کندتا ميزان دسترسی افراد نخاعي به تمامی اماکن و ساختمانهاي عمومی ارتقاء پيدا کند و کارشناسانی که عضو کميته اين گروه کارشناسی هستند، تحقيقات و اطلاعات لازم را جهت ارائه به سازمانها و موسسات ذيربط فراهم می کنند.

ج ) گروه مشاوره شغلی

خدمات مشاوره اين گروه مخصوص افراد يا موسساتی است که به افراد نخاعي کمک می کنند تا برای اولين بار شغلی داشته باشند يا می خواهند مجددا اشتغال بکار پيدا کنند.

د ) گروه مشاوره اجتماعی

اين گروه آموزش های لازم رادر رابطه با ايجاد امنيت اجتماعی افراد نخاعی و تمامی انواع قوانين اجتماعی ديگر ارائه مي دهند.

ه ) گروه خدمات آموزشی اجتماعی

اين گروه مطالب علمی تهيه كرده ،و آنها را درسخنرانيها، تابلوهای اعلانات، نشست ها و همايش ها ،جهت افزايش سطح اطلاعات و درك جامعه نسبت به افراد نخاعي و مشکلات آنها ارائه مي كنند. به علاوه،مطالب مذكوررا از طريق رسانه ها، مطبوعات و اينترنت و همچنين برگزاري جلسات با ساير افراد و از طريق شرکت در مجامع، نمايشگاهها و فعاليتهای اجتماعی به اطلاع عموم می رسانند.

****

منبع " مقاله" فعاليتهای انجمن آسيبهاي نخاعی ترکيه" – مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان – دي ماه 1387 - برگرفته از:سايت http://www.tofd.org.tr


چکیده مقاله


کیفیت زندگی (QOL ) شاخصی است که خیلی مورد استفاده قرارمی گیرد اما درپزشکی همچنان بر مفهومی مبتنی بر بیماری دلالت دارد. نوشتجات 3 رویکرد مهم را برای عملیاتی کردن و اندازه گیری نمودن کیفیت زندگی پیشنهاد می کنند :

کیفیت زندگی از نظر سلامت جسمی (HRQOL ) ،

سلامتی و رفاه

QOL به عنوان یک سازه سرآمد .

برای اندازه گیری کیفیت زندگی ، ابزارهای مختلفی از HRQOL ( فرم های SF-36 و تاثیربیماری ) و سلامتی ( مقیاس رضایت اززندگی وپرسشنامه رضایت اززندگی LiSat ) مورد استفاده قرارمی گیرند . حوزه های که درآنها QOL افراد مبتلا به آسیب نخاعی نسبت به QOL عموم جامعه پایین تر قرارمی گیرند ، قابل شناسایی هستند . به طورکلی دراین مقاله این موارد مطرح می شود :

(1) برای انجام یک مطالعه خاص ، نظارت شاخص QOL ضروری است تا ابعاد کیفیت زندگی که اندازه گیری می شوند، شناسایی شوند

(2) بیشتر شاخص ها شواهد کافی برای قابل اعتمادبودن و واعتبارپذیر بودن را ندارند

(3) انجام مطالعات طولانی که از مرحله اول توانبخشی آغاز می شوند، برای مشخص نمودن خط سیر و پیش بینی کیفیت زندگی افراد مبتلا به آسیب نخاعی ضروری هستند .

کلیدواژه ها: کیفیت زندگی ((quality of life ، بیماریهای نخاع (spinal cord diseases) ، اندازه گیری (measurement ) ، نتیجه درمان (treatment outcome )

مقدمه


درمراقبت های بهداشتی چند مفهوم وجوددارند که اغلب مورد استفاده قرارمی گیرند و درعین حال این مفاهیم به طورضعیفی به عنوان"کیفیت زندگی" (QOL ) دلالت دارند . مک کویت( McKevitt ) وهمکارانش طی مطالعه ای برروی اطلاع درموردمفهوم کیفیت زندگی گزارشی را ارائه دادند که براساس آن اکثریت متخصصین مراقبتهای بهداشتی بریتانیا ( 72 درصد ) کیفیت زندگی را با شادی مرتبط می دانستند.

عده ای نیز دربیشتر موارد تعاریفی ازجمله قسمت هایی از بهداشت یا عملکرد اجتماعی ( 26 %) ، عملکرد جسمی ( 25%) ، یا عملکرد روانی ( 18%) راذکر کرده اند.

با این حال تنها 3% از این متخصصان قادر به شناسایی ابزاری برای اندازه گیری کیفیت زندگی بوده اند و در اکثرموارد به ارزیابی کیفیت زندگی با استفاده ازمطالعه فرم کوتاه 36 (SF-36 ) پیامدهای پزشکی و نموداربهداشتی ناتینگهام ( NHP) اشاره کرده اند که البته هیچیک ازآنها به عنوان شاخص اندازه گیری شادی درنظرگرفته نمی شوند. این مغایرتها به وضوح نشان می دهند که درمورد مفهوم QOL یک سردرگمی وجوددارد و معمولا" تنها راه پیداکردن مفهوم واقعیQOL انجام مطالعه و پژوهش های خاصی است که محتوای شاخص QOL مورداستفاده را مورد بررسی قراردهد.

مفهوم کیفیت زندگی

با وجود سردرگمی و پیچیدگی مفهوم QOL ، جوامع علمی تمایل دارند که 2 مفهوم موجود درمورد آن را مورد تائید قراردهند: 1) رویکرد عینی ، براساس ویژگیهای افرادی که می توانند بطورعینی و بوسیله یک ارزیاب خارجی مورد سنجش قرارگیرند 2) رویکرد ذهنی که نقطه کانونی آن ارزیابی احساسی یا شناختی فرد ازتناسب بین انتظارات اززندگی خود و آنچه که هست ، را شامل می شود .

دراین مقاله 3 روش برای ساختن یک مفهوم عملیاتی در مورد QOL موردبحث قرارخواهدگرفت که عبارتنداز: QOL با رویکرد مبنی بر تندرستی (HRQOL)، رویکرد رفاه ، و رویکردی که درآن QOL به عنوان یک سازه برتر( فراتر از عادی ) است و درواقع هردو جنبه HRQOL و رفاه را دربرمی گیرد واین رویکرد است که به الگوهای ناتوانی ارتباط داده می شود.

البته QOLدو رویکرد مهم دیگر نیز دارد که دراینجا به دلیل عدم امکان مورد بحث قرارنمی گیرند : یکی رویکرد اجتماعی که درآن اصطلاحا" " امکانات رفاهی " ارزیابی می شوند مانند شاخص EuroQol8 و مقیاس کیفیت رفاه که برای محاسبه سالهای زندگی و براساس کیفیت آن تنظیم شده است . رویکرد دیگر ، رویکرد فردی است که درآن برای باراول ازافراد پرسش هایی می شود تا آنچه که برای آنها مهم است مشخص گردد و سپس ازآنها خواسته می شود که عملکرد خودشان را در موارد ذیربط و گاهی اوقات با توجه به اهمیت رتبه بندی بسنجند. ازجمله شاخص ها ی فردی ، می توان به شاخص عملکرد شغلی کانادایی و شاخص SEIQOLاشاره کرد. هردو رویکرد بطورکامل بوسیله Dijkers توصیف شده اند .


HRQOL از تعریف معروف سلامتی که به وسیله سازمان بهداشت جهانی ارائه شده یعنی" رفاه کامل جسمی ، روانی و اجتماعی ونه فقط فقدان بیماری و ضعف" ریشه می گیرد . باید به استفاده از اصطلاح مبهم" رفاه " دراین تعریف اشاره کرد. این مفهوم گسترده یعنی زیستی جسمی روانی از بهداشت مورد پذیرش عموم قرارگرفته و به توسعه شاخص های چندبعدی HRQOL مانند نمودار تاثیر بیماری(SIP) و فرم SF-36 منجر شده است. با این حال علی رغم برخی توافقات که در مورد مناسب ترین حوزه های HRQOL( جسمی ، ذهنی و اجتماعی ) بعمل آمده ، برخی از تعاریف HRQOL با جنبه های دیگری از زندگی مثل وضعیت مالی یا مذهب هم ارتباط دارند .

بطورکلی رفاه شامل سه جزء جداگانه است :

احساسات مثبت

احساسات منفی

رضایت از زندگی .

احساسات ارتباط خیلی زیادی با خلق وخوی دارند ، درحالی که رضایت از زندگی ، به رفاه به عنوان " ارزیابی ذهنی یا شخصی یک فرد از خصوصیت خوب بودن یا رضایت بخش بودن زندگی به عنوان یک کل " نسبت داده می شود. این مفهوم از QOLبا عباراتی مانند شادی ، رفاه اجتماعی ، یا رفاه فردی برابری می کند . ازاین نظر بهداشت بخشی از QOL نیست ، بلکه بیشتر یک شاخص از QOLمحسوب می شود . به همین شکل ، مفاهیم مورد استفاده در الگوی طبقه بندی بین المللی اختلالات ، ناتوانی ها و معلولیتها (ICIDH ) تمام جنبه های QOL ، ازطریق عوامل فردی مانند شخصیت وطرز تقابل و بوسیله عوامل محیطی از جمله منابع اجتماعی مطرح می شوند.


ساختار فراتر از معمول QOL شامل HRQOL و رفاه به شکل یک تعریف وسیعتراز QOL است ، که تمایز بین رویکردهای عینی و ذهنی که قبلا" درابتدای این بخش توصیف شدند را تائید می کنند. برای مثال McDowell و Newell23 ، کیفیت زندگی را به عنوان " کفایت شرایط مادی و احساسات افراد درمورد این شرایط " بیان می کنند. از این مفهوم کلی ، Whiteneck24 " معلولیت " را به عنوان " اجزاء عینی و قابل مشاهده QOL" و رضایت اززندگی را به عنوان" برداشتهای ذهنی ازکیفیت وجودی خویش " از هم متمایز نموده است .

مفهوم QOLو مدلهای ناتوانی


پست (Post ) وهمکارانش یک مدل مفهومی را پیشنهاد دادند که رویکردی فراتر از QOL را با مدل ICIDH در مورد ناتوانی ادغام می کند. نسخه به روز شده ازاین مفهوم سازی با استفاده از طبقه بندی بین المللی عملکرد ، ناتوانی و بهداشت (ICF ) بصورت کلی در شکل 1 نمایش داده شده است . این مدل شامل 4 قسمت اصلی است که از این قرارند:

بیماری ( که خیلی شرح داده نشده ) ،

عواقب ناشی از بیماری در سطوح مختلف ،

عوامل فردی و عوامل محیطی .

این اجزاء نیز به عنوان بخشی از ICFو ناتوانی در تشکیل مدل های فرایند نقش دارند . در میان عواقب بیماری ، 7 حوزه متمایز شده و می توان در زمینه آسیب های نخاعی نیز ازآن استفاده نمود.

3 حوزه رفتاری بالاتر ،

3 سطح ICF از ساختار بدن و عملکرد ، فعالیتها و مشارکت می باشد .


شکل 1- مدل کیفیت زندگی مبتنی بر ICF . تنظیم شده با مجوز
Post MWM, de Witte LP, Schrijvers AJP. 7 Copyright 1999, Arnold.

این حوزه ها می توانند از طریق انحرافات قابل مشاهده از عملکردهای طبیعی مثل فلج هر دو پا ، ناتوانی در راه رفتن و محدود شدن فرد به خانه خود ارزیابی شوند . سه عنصر پایینی ، حوزه های فردی هستند که برروی مشارکت فرد درگیر ، تمرکز دارند و می توانند تنها از طریق خود افراد گزارش شوند. مربع هفتم آن دسته از رفاه عمومی است که در مدل ICF در نظر گرفته نمی شود .

در مجموع ، این 7 مربع در رویکرد هایی فراتر از معمول ، مرتبط ترین حوزه های QOL هستند . همانطور که قبلا" گفته شد ، در ارزیابی های شخصی از نظر ابعاد ذهنی ، عوامل فردی و محیطی می توانند نقش یک واسطه را بازی کنند وازاین رو نقش یک شاخص را دارند ، اما قسمتهایی از QOL محسوب نمی شوند. با استفاده ازاین مدل ، مشخص نمودن نوع QOL مورد تحقیق در مطالعات مختلف ، مقایسه محتوای ارزیابی ها ، یعنی پرسشنامه ها ی QOL و سایر چیزها ، و سنجش حوزه هایی از QOL که اندازه گیری آنها ضروری است ، امکان پذیر می باشد . برای مثال 8 معیار SF-36 می توانند با این طرح مرتبط باشند . مقیاس عملکرد جسمی ، بخشی از اجزاء فعالیتهای ICF ( ابعاد عینی و رفتاری ) محسوب می شوند در حالی که 7 مقیاس دیگر قسمتی از ارزیابی های ذهنی اجزای ICF ، عملکرد بدن ( درد و نشاط ) ، فعالیتها ( بهداشت عمومی و روانی ) ، مشارکت ( فعالیتهای اجتماعی ، نقش محدودیتهای جسمی و روحی ) هستند .

مشارکت و QOLبا مفهوم هر3 رویکرد QOL و ارتباط آنها با هم در این مدل به وضوح مشخص شده است . در HRQOL و در رویکرد های فراجانبی ، هر دو مشارکت یعنی عینی و حسی فرد ، جنبه هایی از QOL هستند . اکثر شاخص های HRQOL عناصری از مشارکت فردی را تحت پوشش قرار می دهند ، برای مثال می توان به مقیاس عملکرد اجتماعی ازSF-36 یا مقیاس های کار ، اوقات فراغت و روابط اجتماعی از SIP اشاره نمود . در رویکرد رفاه ، تنها حوزه رفاه کلی به عنوان حوزه ای از QOL در نظر گرفته می شود و به تبع آن مشارکت به عنوان بخشی از QOL محسوب نمی شود ، اما به عنوان شاخصی از QOL است .

اندازه گیری HRQOL

برای ارزیابی HRQOL شاخص های متعددی وجود دارند . این شاخصها که بیشتر برای افراد مبتلا به آسیب نخاعی بکار برده شده ، برای استفاده در گروه های مختلف تشخیصی ، به اصطلاح شاخص های کلی ایجاد شده اند . 28 تا از موارد SF-36 و SIP14 ( 136 مورد نسخه اصلی و 68 مورد نسخه کوتاه ) مهمتر هستند . سایرشاخص ها مانند NHP3 یا پرسشنامه کیفیت زندگی WHO (WHOQOL-100; WHOQOL-BREF ) به ندرت در افراد مبتلا به آسیب نخاعی مورد استفاده قرار می گیرند . تا به امروز فقط پرسشنامه HRQOL در سوئد توسط Lundqvist و همکارانش ویژه افراد نخاعی تهیه شده اند . این شاخص ترکیبی از قسمت های پرسشنامه های کلی (SIP ، شاخص اضطراب و افسردگی ، لیست بررسی ویژگیهای خلق و خوی )است که به نحو مطلوبی تهیه شده و سئوالات خاصی در مورد افراد نخاعی از جمله وابستگی به دیگران ، درد و مسائل جنسی را مطرح می کند . مطابق با نظر نویسندگان این شاخص می تواند برای پیگیری های معمول بالینی مورد استفاده قرار گیرد ، اما برای مقاصد پژوهشی ، پیشنهاد گردیده که از پرسشنامه های اصلی استفاده شود . تنها خواص و استفاده از SIPو SF-36 در افراد مبتلا به آسیب نخاعی در اینجا بحث خواهد شد .


SF-36 متشکل از 36 مورد از 8 مقیاس ( بهداشت عمومی ، عملکرد جسمی ، درد ، عملکرد اجتماعی ، نقش محدودیتهای ناشی از مشکلات جسمی ، نقش محدودیتهای ناشی از مشکلات ذهنی و بهداشت روانی و نشاط ) است که می تواند به شکل 2 امتیاز بندی خلاصه خوشه بندی شده و وضعیت جسمی و بهداشت روانی را منعکس نماید .

آندرسون (Andresen ) و همکارانش SF-36 را برای استفاده در مورد افراد مبتلا به افراد نخاعی با با یک رویکرد میانه روی مثبت ارزیابی کردند . پاسخ دهندگان متوجه شدند که بطور کلی تکمیل پرسشنامه ها برای آنها قابل قبول است ، اما شاخصهای عملکرد جسمی برای افرادی که دارای اختلالات جابجایی بودند ، به دلیل 5 مورد از 10 مورد ی که منسوب به بالا رفتن یا پیاده رودی بود می توانست اهانت آمیز باشد . از این رو پژوهشگران جایگزین های دیگری مانند حذف 10 مورد از36 مورد عملکرد جسمی یا اجرای SF-36 با استفاده از تست تطبیقی رایانه ای تهیه نمودند ، بطوری که طی آن ساده ترین سئوالات و تنها پرسش در مورد سئوالات مرتبط را آغاز نمودند . اقدام دیگربرای مناسب تر ساختن SF-36 این بود که به جای کلمات " قدم زدن و بالا رفتن " از واژه" رفتن " استفاده شد ، اما این راهبرد ، مفهوم برخی از موارد مربوط به ارزیابی محدودیت ها در اجرای فعالیتهای فیزیکی وا ینکه چگونه آنها برای انجام این نوع فعالیتها سازش یافته اند را تغییر می داد .

علاوه براین ، با وجود اینکه بعضی از افراد مبتلا به آسیب نخاعی می توانند سلامتی را از ناتوانی تمیز دهند ، اما پاسخ دادن به برخی از سئوالات در زمینه سلامتی ممکن است گیج کننده باشد . افراد با توجه به تعریف سلامتی و ضایعه نخاعی و پیامدهای آن به عنوان ناتوانی، خودشان را می سنجند و نه به عنوان یک بیماری . Tate وهمکارانش متوجه شدند که تنها 50 درصد از افراد نخاعی همیشه سلامتی را با در نظر گرفتن اثرات ضایعه خود تفسیر می کنند ، در حالی که 20 درصد آنها هرگز آن را در نظر نمی گیرند . SIP شاخصی از پیامدهای رفتاری بیماری بوده و متشکل از یکسری اظهارات است . ازجمله : " من به هیچ وجه نمی توانم راه بروم " یا " من بیشتر مواقع در منزل می مانم " . که پاسخ دهندگان مشخص می کنند که آیا این جملات با وضعیت آنها مطابقت دارد یا نه و اینکه آیا وضعیت آنها پیامدی از یک مشکل بهداشتی هست یا خیر.

مقیاسهای SIP68 ( آناتومی بدنی ، کنترل تحرک ، رفتار اجتماعی ، آناتومی روحی روانی ، ارتباطات و ثبات عاطفی ) می تواند در هر 3 بعد سلامتی ادغام شده و منعکس کننده وضعیت سلامت جسمی ، روحی و اجتماعی باشد .

Post وهمکارانش دریافتند که SIP68 برای استفاده در مورد افراد مبتلا به آسیب نخاعی معتبر است . با این حال آنها مجبور به تغییر دستورالعمل ها در مورد " ... پیامد مشکل بهداشتی یا ناتوانی ..." شده و روش کد گذاری مجدد را برای مقابله با چند سئوال در مورد مشکلات راه رفتن برای کسانی که به هیچ وجه قادر به راه رفتن نبودند و برای آنها قابل اجرا نبود، ایجاد کردند . Nandaو همکارانش اعتماد پذیری مناسب را برای " آزمون – آزمون مجدد " در افراد مبتلا به ناتوانی های جسمی نشان دادند . با این حال این مطالعات نشان دادند که SIP68 و SF-36که در واقع کاملا" متفاوت هستند ، هر دو برای اندازه گیری HRQOL پیشنهاد می گردند و به ترتیب برای ارزیابی " سلامت عملکردی " و " احساس سلامتی توسط فرد " بکار برده می شوند . با وجود آینکه هردو شاخص مبتنی بر گزارشات خود بیمار هستند ، یک تفاوت مهم آنها این است که SIP نسبت به SF-36 عینی تر است ، چرا که تنها حاوی رفتارهایی است که احتمالا" تحت تاثیر قرار می گیرند ، در حالی که SF-36 دربرگیرنده سئوالاتی در مورد درد ، انرژی و احساسات است . این اختلاف در ارتباط بین شاخص های این پرسشنامه ها و سایر شاخص ها نیز مشاهده می گردد. مشخص شد مقیاسهای SIP68 نسبت به SF-36 ارتباط قوی تری با اختلالات عصب شناختی و ناتوانی های جسمی دارند. به عبارت دیگر دومی ارتباط قوی تری با شاخص های احساس سلامتی توسط خود فرد ، بهداشت روانی و رفاه دارد .

ارزیابی رفاه

در پژوهش های مربوط به آسیب های نخاعی مقیاس های خیلی زیادی برای ارزیابی رفاه مورد استفاده قرار می گیرد . مقیاس رضایت از زندگی Diener یعنی (SWLS) متداولترین شاخص مورد استفاده محسوب می شود و در حال حاضر بخشی از آمار واطلاعات آسیب های نخاعی ایالات متحده را تشکیل می دهد . SWLS مشتمل بر 5 قسمت است ، که هر کدام براساس یک مقیاس 7 شاخصی به نام Likert ( به شدت موافقم – به شدت مخالفم ) رتبه بندی شده اند . SWLS از یک ثبات درونی مناسب و اعتماد پذیری آزمون – آزمون مجدد برخوردار است . عیب SWLS این است که تنها منتج به یک امتیاز کلی می شود ، به طوری که امکان تمیز دادن حوزه هایی که افراد مبتلا به آسیب نخاعی ممکن است بیشتر یا کمتر رضایت داشته باشند ، وجود ندارد. مولفین زیادی سئوالات تک موردی را برای ارزیابی رضایت از زندگی استفاده می کنند ، از جمله " چگونه می خواهید QOLخود را در این روزها درجه بندی کنید ؟ " بطور نمونه امتیازات برمبنای شاخص های تک موردی با امتیازات شاخص های چند موردی هماهنگی خیلی زیادی دارند. با این حال شاخص های تک موردی از نقطه نظر آماری در رتبه پائین تری قرار دارند ، چرا که آنها بیشتر در معرض خطای تصادفی قرار دارند و بدلیل احتمال بررسی مقدار خطای تصادفی ، استفاده از آنها تنها در یک مورد غیر ممکن است .

پرسشنامه رضایت از زندگی( Fugl –MeyerLiSat ) نمونه ای از پرسشنامه های مبتنی بر یک حوزه خاص است . این ابزار در نسخ مختلف (LiSat 9 و LiSat 11 ) موجود است و حاوی یک سئوال در باره رضایت از زندگی به عنوان یک کل است و سووالات گوناگونی هم در مورد حوزه های رضایت از زندگی ازجمله توانایی مراقبت از خود ، وضعیت شغلی ، زندگی جنسی ، ارتباط با دوستان وآشنایان در آن طرح شده است .

هر مورد با یک مقیاس رتبه بندی شده 6 امتیازی ( خیلی ناراضی ، خیلی راضی کننده ) پاسخ داده می شود . Fugl –Meyer و همقطارانش گزارش دادند که بر اساس تفکیک موارد ، تنها درصدی از افراد راضی / بسیار راضی ( امتیازات مورد 5.6 ) بودند ، اما این احتمال وجود دارد که یک امتیاز کلی با اعتماد پذیری و انسجام داخلی قابل قبول هم محاسبه گردد. یک شاخص مخصوص که دامنه وسیعتری دارد ، اندیکس کیفیت زندگی است که رضایت و اهمیت جنبه های مختلف زندگی را اندازه گیری می کند . پاسخ های رضایت از نظر اهمیت ، رتبه بندی و مورد استفاده قرار می گیرند و منعکس کننده رضایت در 4 حوزه زندگی ( بهداشت و عملکرد ، روحی / معنوی ، اجتماعی و اقتصادی ، و خانواده ) هستند . خواص مناسب روان سنجی ، عمدتا" در گروههای افراد مبتلا به سرطان ، بیماریهای قلبی و کلیوی گزارش داده شده و یک مقیاس خاص هم برای افراد نخاعی ایجاد گردیده است (Ferrans & Powers):

http://www.uic.edu/orgs/qli/index.htm

با وجود اینکه مطالعات اولیه نتایج نوید بخشی را نشان می داد ، تا به امروز شواهد کافی در مورد اطمینان پذیری و اعتبار سنجی نسخه QLI-SCI وجود دارد.

کیفیت زندگی در افراد مبتلا به آسیب نخاعی

بسیاری از پزشکان توانبخشی و محققان ، با مشاهده نتایج مطالعات QOL در افراد نخاعی شگفت زده شده اند. این مطالعات معمولا نشان می دهد که QOL این گروه بهتر از حد انتظار است و مشخص شده که تنها ارتباط کمی با شدت آسیب نخاعی دارد . درمطالعه QOL ، که معمولا با SF-36 انجام شده ، بیشتر مشاهده می گردد که افراد مبتلا به آسیب نخاعی بطور متوسط ، نمرات مربوط به عملکرد جسمانی و نمرات شاخصهای مربوط به نقش محدودیت های ناشی از مشکلات جسمی خیلی پایین تر ازعموم جامعه است که البته جای تعجب هم نیست . همچنین این مطالعات نشان داد که نمرات درد ، بهداشت عمومی ، و امتیاز حوزه جسمی نیز کمتر است ، اما دیده شده که نتایج مربوط به نمرات بهداشت روانی ، نشاط و سرزندگی ، و امتیاز نقش محدودیتهای حاصل از مشکلات عاطفی و ابعاد روانی در افراد دارای آسیب نخاعی نسبت به عموم جامعه در تمام موارد مطالعه شده کمتراست که البته چنین امتیازی تخمین زده شده بود.

مطالعات متعددی رفاه را در افراد مبتلا به آسیب نخاعی و عده ای از عموم مردم مقایسه کرده اند . این مطالعات نشان دادند که میانگین نمرات گروه های نخاعی نسبت به گروه های عامه مردم تاحدی ( نه خیلی) پائین تر است . دربررسی های بعدی برآورد شد که بیشتر مطالعات یک اختلاف استاندارد ( اندازه تاثیر) با انحرافی بین 0.5 تا 1.5 از جمعیتی که در آن یک " تاثیر بزرگ " دیده می شود نشان می دهند ، اگرچه ممکن است کسی انتظار تفاوتهای بزرگتری را از افراد دارای چنین شرایط جدی را داشته باشد .ضعف روش شناختی این مقایسه این است که پژوهشگران به ندرت از گروههای مقایسه بر اساس سن و جنس استفاده می کنند. به طورکلی رضایت از زندگی کمتری در افراد مبتلا به آسیب نخاعی مشاهده شد که بعد ازتنظیم تفاوتهای سنی و جنسی خیلی قابل توجه نبود . در این مطالعه حوزه هایی از زندگی که بیشتر باعث نارضایتی شده عبارت بودند از: توانایی مراقبت از خود ( در افراد مبتلا به تتراپلژی ) ، موقعیت شغلی و زندگی جنسی . Brown و همکارانش با استفاده از شاخصی که شامل موارد مختلف بوده دریافتند که بیشتر ناهمخوانی ها بین نیازهای افراد دارای ضایعه نخاعی و عامه جامعه در حوزه های بهداشت و ایمنی فردی ، کار و تفریحات مفید است .

شاخص های QOL بعد ازآسیب نخاعی


Leduc و همکارانش عوامل تعیین کننده HRQOL را درگروه بزرگی از افراد مبتلا به آسیب نخاعی در Quebec مطالعه کردند و دریافتند که پائین بودن سن ، اشتغال وعدم بستری شدن در بیمارستان در یک سال گذشته با بهبود نمرات SF-36 همراه بوده است. شدت ضایعه در تمام مطالعات مربوط به شاخص های سلامت جسمی در SF-36 قید شده بوده ، اما درمورد ارتباط بین شدت ضایعه و شاخص های بهداشت روانی نتایج منحرفی دیده می شد. مشخص نیست که چرا نمرات بهداشت روانی در SF-36 با شدت ضایعه ارتباط ندارد. بعید است که این موضوع ناشی از ضعف خواص اندازه گیری این شاخص ها باشد ، چراکه این عدم ارتباط وقتی شاخص های افسردگی مانند پرسشنامه افسردگی Beck یا پرسشنامه سلامت بیمار -9 استفاده می گردند ، نیز دیده می شوند.

همانطور که قبلا" فرض شد ، Dijkers با استفاده از تجزیه و تحلیل متا (meta-analysis) تائید کردند که شدت ضایعه و محدودیت فعالیت ، تاثیری ضعیف یا کمینه را روی رفاه فرد دارند .( میانگین همبستگی به ترتیب 0.05 - و 0.21 - ) درحالیکه محدودیت های مشارکت ( معلولیت ) ارتباط متوسطی را با رفاه نشان داد ( گستره ای بین – 0.17 تا 0.48 - بسته به حوزه خاص انتخاب شده ) . پیشنهاد شده است که اختلالات ناشی از آسیب های نخاعی به طور مستقیم بر روی رفاه تاثیر نمی گذارند ، اما در عوض تاثیر آنها بر روی فعالیت ها و مشارکت است .به عبارت دیگر ممکن است این فرضیه مطرح باشد که اگر مشارکت بعد از آسیب نخاعی تحت تاثیر قرار نمی گیرد ، برای مثال به علت بازآموزی ، تجهیزات کافی و تطابقات یا از سوی دیگر به دلیل شرایط مساعد این احتمال وجود دارد که رفاه تحت تاثیر قرار نداشته باشد . همچنین نشان داده شده است آمادگی جسمانی و مهارت استفاده از ویلچر توسط افراد نخاعی می توانند سطح مشارکت و کیفیت زندگی خود را پیش بینی کنند . از دیگرحوزه های مرتبط می توان به زمان پس از آسیب ، عوامل شخصی و عوامل محیطی مانند حمایت اجتماعی و آگاهی ازدسترسی های محیطی اشاره کرد.

ازآنجائی که روابط مذکور پیچیده و شامل متغیرهای زیادی هستند ، آنها نیاز به روش های آماری پیشرفته ای دارند ، اما متاسفانه محققان اندکی روابط بین پیامدهای آسیب نخاعی و QOL را جدا از تجزیه و تحلیل های رگرسیون بررسی نموده اند. مدل سیر تجزیه و تحلیل ها که از کار های قبلی بدست آمده در شکل 2 نشان داده می شود ( اقتباس مجدد از Post و همکارانش ) .


دراین شکل روابط بین پیامدهای آسیب نخاعی به تصویر کشیده شده است و رضایت از زندگی ( امتیاز کل LSQ ) از طریق وضعیت بهداشت اجتماعی ( دو شاخص SIP68 ) پیش بینی می گردد که به نوبه خود به وسیله وضعیت بهداشت جسمی و روانی ( همچنین مقیاس SIP68 ) که آنها نیز از طریق ویژگی های ضایعه و خصوصیات آماری آنان قابل پیش بینی است . با استفاده از مدل همگون سازی ساختاری مشخص می شود که این مدل برای اطلاعات مناسب است . فلش ها دراین مدل برای ضرایب رگرسیون مهم هستند ( که وقتی بیشتر از 0.40 باشد ، پررنگ شده اند ) . مشاهده می شود که هیچ ارتباط مستقیمی بین اختلالات و رضایت از زندگی وجود ندارد. همچنین این شکل تاثیرات روانی و اجتماعی عوارض ثانویه ( مانند زخمهای فشاری ، عفونتهای دستگاه ادراری ، اسپاسم ) را نشان می دهد ، اما تاثیر آنها را بر روی وضعیت سلامت جسمی مشخص نمی کند . رضایت از زندگی ( 44 % واریانس توضیح داده شده ) از طریق بهتر بودن وضعیت سلامت اجتماعی ، بهتر بودت وضعیت بهداشت روانی ، جوانتر بودن و متاهل بودن قابل پیش بینی بود . با استفاده از رویکرد ی مشابه در یک مطالعه بر روی سن و QOL ، Mc Coll و همکارانش دریافتند که QOL بطور مستقیم یا غیر مستقیم تحت تاثیر سن ، بهداشت و مشکلات مرتبط با ناتوانی قرار دارد . در مطالعه ما نیز سطح ضایعه تنها شاخص از QOL بود که با مشکلات مرتبط با ناتوانی ارتباطی غیر مستقیم داشت .

یک محدودیت جدی در مطالعات این چنینی و بسیاری از مطالعات دیگر این است که عوامل شخصی و محیطی در تجزیه و تحلیل های همسان در نظر گرفته نشده است . عوامل فردی مانند شخصیت ، شناخت بیماری و رفتار مقابله بر روی سلامتی تاثیرگذارند و برای مثال این امکان وجود دارد که رابطه بین بهداشت روانی و رضایت از زندگی بوسیله عوامل شخصی یا کم اهمیت ، زمانی که عوامل شخصی در مدل شرح داده شده وارد شده باشد ، تحت تاثیر قرار گیرد .

نتیجه گیری

مفهوم QOL ابعاد مختلفی را در بر می گیرد که وجود ضایعه نخاعی تاثیریکسانی بر روی آنها ندارد . محتوای ابزارهای ارزیابی QOL نیز متفاوت است و نمی توان در نظر گرفت که نتایج ارزیابی های مختلف یکسان باشند . منابع موجود فرضیه های ارائه شده بوسیله مدل ICF را تائید می کنند و با حرکت از چپ ( عملکرد و ساختار بدن ) به راست ( مشارکت ) ، (1) تفاوت بین عملکردهای افراد مبتلا به آسیب های نخاعی و جامعه کوچکترمی شوند (2) ارتباط شدت ضایعه ضعیف تر می گردد (3) تاثیر عوامل شخصی و اجتماعی قوی تر می شود . با این وجود بیشترمطالعات نشان می دهند که نمرات QOL در تمام ابعاد مربوط به افراد نخاعی در مقایسه با عموم مردم جامعه بطور قابل ملا حظه ای کمتر است ، اگر چه تفاوتها به اندازه آنچه که انتظار می رود ، بزرگ نیستند.

علیرغم مطالعات خیلی زیادی که بر روی QOL بعد از ضایعه نخاعی انجام شده ، هنوز هم دانش ما در مورد نحوه ایجاد تندرستی بعد از آسیب نخاعی و اینکه چه عواملی بر روی دوره QOL اثر منفی یا مثبت دارند ، محدود است . متاسفانه مطالعات موازی به خصوص در مراحل اولیه آسیب انجام نشده است . همچنین لازم است که مطالعات ، همزمان با دخالت دادن عوامل ناتوانی ، شخصی و محیطی به عنوان شاخصهای کیفیت زندگی انجام شوند .

هدف نهایی توانبخشی ممکن است به صورت کاهش ناتوانی به منظور به حداقل رساندن معلولیت تعریف شود . ما نشان دادیم که مشارکت شاخص مهمی از درک بیمار نسبت به سلامتی کلی خود محسوب می شود . فیزیوتراپی ( PT) با هدف ، بطور مثال بهینه سازی توانایی حرکتی ابزار مهمی برای بهبود مشارکت و در نتیجه بهبود QOL افراد مبتلا به افراد نخاعی است .

این امکان وجود دارد که نقش PT در برابر HRQOL مهمتر معرفی گردد . آیا PT نتایج مهمی را به وجود نمی آورد ؟ مشکلی که به عنوان یک مقوله مطرح است توجه به عوامل مختلف است از جمله :

(1) نقش توانبخشی حرفه ای ، که از کشوری به کشور دیگر متفاوت است ، برای مثال نقش PT در کشور هلند ممکن است با آمریکا متفاوت باشد

( 2 ) سازماندهی مداخلات ( مانند مراقبت حاد در قبال توانبخشی اجتماعی ) که بر روی اهداف یکسانی تمرکز ندارند و ( 3 ) ارباب رجوع های مختلف ( مانند کودکان ، سالمندان ، یا مراقبت های تسکین دهنده ) که نیاز به روش های درمانی متفاوتی دارند .

به طور کلی صحبت در باره ، استفاده از QOL به عنوان پیامد توانبخشی نباید فراتراز یک رویکرد انضباطی باشد و باید بخشی از یک فرایند جامع و چند شاخه ای و متکی بر مداخلات و تخصص های گوناگون برای رسیدن به هدف نهایی باشد . با این حال اهداف مبتنی بر نظم و انضباط خاص می توانند در بهبود QOL نقش داشته باشند و همانطور که نشان داده شده بطور قطع استفاده از مدل ناتوانی ( مانند ICF و DCP و غیره ) با رویکردی فراتر از QOL راه مناسبی برای اطمینان از نقش ارزشمند فیزیوتراپی برای QOL در افراد مبتلا به آسیب نخاعی محسوب می شود.

 

****

منبع : مقاله " کیفیت زندگی بعدازآسیب نخاعی " ترجمه : مهندس عباس کاشی -انتشار : سایت مرکز ضایعات نخاعی -تیرماه 1390- Journal of Neurological Physical Therapy Vol. 29 • No. 3 • 2005

تعريف :

این پدیده وقتی ايجاد می شود که بافتهای نرمی نظیر عضلات به نحوی کوتاه می شوند ،که در نتيجه آن از حرکت مفاصل به ميزان طبيعی جلوگيری می گردد. در افراد دارای ضايعه نخاعی، که عضلات دچار حالت فلجی شده اند و قادر به حرکت در جهت خاص خود نيستند، خطر کوتاه شدن غير طبيعی عضله بيشتر است . اين مسئله مخصوصا" وقتی ايجاد می شود که مفاصل طی يک دوره زمانی طولانی مدت ، در يک وضعيت ثابت باقی بمانند.

پيشگيری بهترين روش کنترل است.

چه اقداماتی بايدانجام داد.

حرکت دادن غير فعال مفاصل بطور روزانه

حرکت دادن روزانه مفصل، برای حفظ ميزان توانائی آن بسيار مهم است. چنانچه فرد پاراپلژی باشد، بايستی بدون کمک به ديگران اين حرکات را انجام دهد. اما شخص کوادری پلژی ممکن است ،به کمک ديگران نیاز داشته باشد. در اين رابطه متخصص مربوطه، دستورالعملهائی را ارائه داده و مراقب وی نيز لازم است که روشهای صحيح را آموزش ببيند. همچنین در صورت لزوم دستورالعمل ها ی مربوطه را کتبا" دريافت خواهند کرد.

دستورالعمل هائی که اجرای آن ها می تواند مفيد باشد:

- هيچگاه نبايد به مفصلی که در حالت گرفتگی قرار دارد، فشار وارد کرد.

- همواره فشار برروی مفاصل و اندامهای حرکتی بايستی به آرامی اعمال شود ،تا از آسيب مفاصل، زردپی ها يا عضلات جلوگيری شود - اکیدا"باید از وارد کردن فشار خودداری گردد.

- مفاصل بايستی به آرامی حرکت داده شوند، تا از بروز اسپاسم جلوگيری بعمل آید.

B . طرز استقرار بدن :

استقرار صحيح بدن در موقع خواب و روی صندلی چرخدار بسيار مهم است.

فرد بايد روزانه بمدت 20 دقيقه ( يا يک روز در ميان ) جهت کشش عضلات پا و تنه بر روی شکم دراز بکشد.

درزمان ایجاد وضعيت مناسب ،بهتراست جهت نگهداری پاها کفش پوشيده شود.

بايد اطمينان داشت که پاها در موقع نشستن بطور مناسبی بر روی سکوی صندلی چرخدار قرار گرفته باشد - هيچگاه نبايستی نوک انگشتان پا، به شکل رو به پائين ، بر روی کف قرار داده شود.

چنانچه لازم باشد می توان از اسپلينت ها استفاده کرد ( جهت اطلاع از جزئيات آنها به بخش اسپلينت مراجعه نمائيد ) .

شايعترين عللی که منجر به بروز "کوتاهی غير طبيعی عضله" می شوند، عبارتند از:
استقرار نامناسب بدن در تخت يا عدم قرارگيری صحيح برروی صندلی چرخدار.
حرکت دادن نامناسب مفاصل يا نقص در حرکات .
گرفتگی عضله.
ضربات موضعی که باعث تورم می شوند.
تشخيص اين چهار عامل از ساير عوامل مربوط به توليد کوتاهی غير طبيعی عضله مشکل است.
انتخاب روش درمان درموقع ايجاد کوتاهی غير طبيعی عضله:

1- مشاوره با متخصصين درمانی ( محلی، بيمارستان ، مراکز نخاعی )

2- حرکات غير فعال و تمرينات ورزشی فعال توصيه شده است.

3-استفاده از اسپلينت ها .

****

منبع : كتاب " راهنماي آسيب نخاعي - بخش " کوتاه شدن غیرطبیعی عضله درافراد دارای آسیب نخاعی" " -ترجمه :مهندس عباس كاشي - انتشار : سايت مركز ضايعات نخاعي -آدی ماه 1385

منبع : كتاب "راهنماي آسيب نخاعي "Handbook of Spinal Cord Injuriy

ناشر: QSCIS

• بطور کلی ميزان چاقی در ميان زنانی که دارای محدوديتهای جسمي يا ناتوانی هستند، دو برابر ساير زنان است.
• بيش ازيك سوم اززنان مبتلا به محدوديتهای بدني ،در يک وزن مناسب قرار دارند. در مقايسه باآن ،تقريبا" تنها نيمی از زنان سالم( بدون محدوديتهای فيزيکی) وزن مناسب دارند.
• در اکثر برنامه های کاهش وزن، به مشکلات خاصی که زنان دارای محدوديتهای فيزيکی با ان مواجه هستند ،توجه نشده است.
• در دستورالعملهای متعارفي که در مورد کنترل وزن وجود دارند، وضعيت زنانی که جهت انجام فعاليت های فيزيکی محدوديت دارند، در نظر گرفته نشده است.
• مراکز پزشکی ندرتا" به آموزش روشهاي کنترل وزن يا ارتقاء سلامتی زنان مبتلا به محدوديتهای جسمی می پردازند.
• در دفاتر کار پزشکان ندرتا" ترازوهای کفه ای ( که تقريبا" تمامی دامپزشکان از آنها استفاده می کنند ) وجود دارد. در نتيجه اكثر پزشكان نمی توانند وزن افرادی که قادر به ايستادن نيستند، را اندازه گيری نمايند.

نکاتی که بايد زنان مبتلا به محدوديتهای حرکتی به آنها توجه کنند:
• هر روز حداقل 5 وعده ميوه و سبزيجات تازه مصرف کنيد. چرا که واقعا" مفيد هستند.
• برچسب روی بسته بندي مواد غذايی را حتما"بخوانيد و به ميزان کالری و کربوهيدرات حاصل ازمصرف آنها توجه نمائيد.
• سعي كنيد روز خود را با صبحانه ای غنی از فيبر آغاز کنيد.
• موقعی که در نظر داريد رژيم غذائی خود را تغيير دهيد، بيشتر روی چيزهای مفيدی ( مثل: ميوه، سبزيجات، فيبر، آب ) که بايد به رژيم خود اضافه کنيد ،تمرکز نمائيد. نه روی چيزهايی که می خواهيد حذف کنيد.
• هر روز مقدار فراوانی آب بنوشيد.
• سعی کنيد اندازه هر وعده غذائي خود را کاهش دهيد.
• هر روز زمانی را برای اجراي انواعی از تمرينات ورزشی که قادر به انجام آن هستيد، اختصاص دهيد.
• برای موفقيت خود، اهداف واقع بينانه ای در نظر بگيريد، نظير اينکه: من می خواهم در اين هفته ،در دو وعده عصرانه ها به جای شيرينی ،سيب بخورم.

نکات بيشتری که بايد خانمهاي دارای محدوديتهای جسمی در نظر داشته باشند:

• با زنان ديگري که مبتلا به محدوديتهای جسمی هستند، در مورد روشهاي مناسبي كه آنان براي کنترل وزن خودبكارمي برند، صحبت کنيد.
• اگر شما از ويلچر استفاده می کنيد و به ترازوهای کفه ای دسترسی نداريد، می توانيد وزن خودتان را با اندازه گيری مستمر قسمتهای معينی از بدنتان نظير کمر، ران ها، بازوها و يا با در نظر گرفتن قسمتی از لباس هايی مانند بلوز يا شلوار و مقايسه دائم آنها تحت نظر قرار دهيد.
• مصرف غذاهای چرب و سرخ شده را متوقف کنيد.
• سعی کنيد چندتا از وعده های غذائی خود را در طول هفته با نوشيدنی های مغذی ولی کم کالری و کم پروتئين جايگزين کنيد.
• به مدت یک ماه، جيره غذايی روزانه خود را با مصرف مواد لبنی حفظ کرده و بطور هفتگی وزن خود را اندازه گيری و ثبت کنيد و نتايج آن را با مراقبين بهداشتی خود مورد توجه قرار دهيد.
• سعي كنيدحرکت بدنی داشته باشيد و هر آنچه که باعث، هضم غذا و گردش جريان خون شما می شود انجام دهيد از جمله گردش روی زمينهای ناهموار، برقراري ارتباط و خنده.
يکی از خانمهای نخاعی كه وزن بسيارمناسبي دارد می گويد: رمز وزن مناسب من اين بوده که از خوردن ماکارونی، سيب زمينی و نان زياد پرهيز می کنم. ولی شکلات تلخ مرا از اضافه وزن نجات می دهد.


دلايلي مفيدي که درمورد کاهش اضافه وزن بدن وجود دارند، از اين قرارند:

• ميزان کلسترول خون ، بهتر می شود.
• ميزان فشار خون ، می تواند کاهش پيدا کند.
• ميزان قند خون می تواند بهتر کنترل شود.
• باكنترل وزن می توانيد خطر بيماریهاي قلبی را کمتر کنيد.


آيا می دانيد که: حتی بهترين روشهاي کاهش وزن ، تنها 5 تا 10 درصد در بهبود وضع سلامتی شما تاثيردارند؟


آيا پاسخ شما به سئوالات زير "مثبت" است؟درغيراينصورت اقدامات لازم راانجام دهيد.


1. آيا در مورد اينکه " كيفيت ونوع غذايی كه در منزلتان تهيه می شود " توجهي داريد؟
2. آيا حداقل 5 وعده ميوه و سبزيجات مصرف می کنيد؟
3. آيا برچسب بسته بندي مواد غذائي و ترکيبات تشکيل دهنده آنها را مطالعه می کنيد؟
4. آيا شما مقدار چربی را در رژيم غذائی خود محدود می کنيد؟
5. آيا شما غذای خود را بطور منظم و طبق برنامه می خوريد؟
6. آيا شما از کارشناسان تغذيه و يا ساير مراقبين بهداشتی در مورد نيازهای تغذيه ای خودتان اطلاعات لازم را دريافت کرده ايد؟
7. آيا برنامه غذائی معينی را كه كارشناسان برايتان توصيه مي نمايند، اجرا می کنيد؟
اگر شما زنی هستيد که دارای محدوديتهای حرکتی بوده و اگر :
• سياه پوست بوده وياپوستي تيره داريد.
• سن شما بين 45 تا 64 سال است.
• فعاليت های بدنی شما شديدا" محدود شده است.
• قادر نيستند که خودتان آشپزی کنيد.
• داروهائی مصرف می کنيد که اضافه وزن از عوارض جانبی آن است ( از جمله استروئيدها ) ....
توجه داشته باشيدكه باوضعيت هاي ذكرشده ممکن است شما بيشتر از بقيه در معرض خطرات و عوارض اضافه وزنی قرار داشته باشيد.


****

برای اطلاعات بيشترو مطالعه درموردموضوع مسائل اضافه وزن می توانيد به عناوين زيركه در وب سايتهای مربوطه مطرح شده مراجعه نمائيد:
"چطور بفهمم که اضافه وزن دارم يا چاق هستم؟"." ميزان حجم بدنتان" را در سايت زير محاسبه کنيد:
http://www. nhlbisupport.com/bmi/
"چاقی و کاهش وزن" در سايت :
http://www.4woman.gov/faq/weighhoss.him
"نکات مهمی در مورد تغذيه سالم" . "مراکز پيشگيری و کنترل بيماری" در سايت:
http://www. cdc. gov/nccdphp/dnpa/tips/index.htm
"تصميمات خوشمزه". "انجمن قلب آمريکا "در سايت:
http://www. deliciousdecisions.org


****


منبع:مقاله:" کنترل وزن در زنان مبتلا به محدوديتهای حرکتی" – مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان – دي ماه 1387 - برگرفته از:سايت www.bcm.edu/crowd-
انتشارات دانشکده پزشکی بايلور =(Baylor college of Medicine ) BCM

 

 

بطور کلی رسیدگی به آسیبهای نخاعی با اقدامات بالینی کارکنان اورژانس آغاز می شودکه درواقع اقدامات اولیه وبی حرکت سازی بیمارراجهت انتقال انجام می دهند.انجام اقدامات بالینی فوری طی 8 ساعت اولیه بعدازضایعه به منظوراحیای بیمار ازاهمیت فوق العاده زیادی برخورداراست.

به هنگام بروز ضایعه نخاعی وتا مدتی پس ازآن ،نخاع دچارتورم می شودودرواقع به این شکل نسبت به آسیب ازخود واکنش نشان می دهد.دراین موارددرمان با تجویزداروهای استروئیدی ازجمله متیل پردنیزولون(methylprednisolone )آغازمی شود.داروهای مذکورالتهابات ایجاد شده درنواحی ضایعه راکاهش داده وازبیشترشدن آسیبب غشاهای سلولی که می تواندمنجربه مرگ عصب شود،جلوگیری می کند.افزایش آسیب اعصاب درگیرومرگ سلولهای عصبی عواقب بسیاروخیمی رابه دنبال دارد.

پیامدهای آسیب نخاعی درهربیمارمنحصربه فرد است. دربرخی ازبیماران لازم است به منظوربی حرکت سازی وتثبیت نخاع ،اصلاح توازن ستون نخاعی ورفع فشارهای حاصل ازبافتهای اطراف بر اعصاب موجود درمحل ضایعه ،اعمال جراحی صورت پذیرد.اغلب تثبیت نخاع ازآسیب بیشترآن جلوگیری می کند.

جراحی

چنانچه بعداز آسیب ،نخاع تحت فشارقرارگرفته باشدویا وقتی که بی حرکت سازی ستون فقرات ضرورت داشته باشد،انجام عمل جراحی مطرح خواهد شد. ازسوی دیگر وقتی که عمل جراحی ضرورت پیداکند،بایستی با توجه به شرایط ،طی 8ساعت اولیه پس ازبروزضایعه سریعا"اقدامات لازم به عمل آید.دراین راستا جراح بایدروشی راانتخاب کندکه بیشترین منفعت رابرای بیمار داشته باشد.

خود استخوانها وبافتهای بدن ازجمله مهره هائی که دراثرفشاروارده جابجاشده اند ،تورم دیسکهای بین مهره ای،ویا تجمع خون درستون مهره هاواطراف نخاع ازعوامل مهم ایجادفشاربرنخاع محسوب می شوند. درشرایطی که نخاع دروضعیت ثابت قرارنداشته باشد،به منظورکمک به تثبیت نخاع ممکن است لازم باشد که بااستفاده از تجهیزات مخصوص وعمل جراحی پیوند استخوان(fusion) این مهم انجام گیرد.بطورکلی تلفیق این دوروش می تواندبرای تثبیت دائم ستون فقرات مورد استفاده قرار گیرد.این روشها جهت اصلاح مفاصل ومحکم کردن قسمتهائی ازنخاع که آسیب دیده ویا جداشده اند(مثل دیسکهای بین مهره ای)بکارمی روند.تجهیزات به شکل سخت افزارهای فلزی نظیرمیله،مفتول،سیم، پیچ وغیره طراحی شده اند.گاهی ترکیبی ازکاربردوسایل ثابت سازی وعمل جراحی پیوندنخاع جهت تثبیت دائم دومهره یابیشتربکاربرده می شود.

بهبودی

بعدازاینکه فشارهای وارده برنخاع برداشته شدونخاع تثبیت گردید،درمان برروی مراقبتهای حمایتی وتوانبخشی متمرکز می شود.اعضای خانواده بیمار،پرستاران و تیمهای آموزش دیده تخصصی می توانند به مراقبتهای موردنیاز بیمارکمک کنند.ازجمله این مراقبتها می توان اموری ازجمله استحمام،لباس پوشیدن،تغییروضعیت بدن جهت جلوگیری اززخم فشاری وسایرکمکها رانام برد.

اقدامات توانبخشی می تواندشامل فیزیک درمانی،کاردرمانی ومشاوره درخصوص کمکهای حرکتی باشد.بطورکلی هربرنامه درمانی براساس نیازهای خاص بیمار طراحی می شود.

خدمات مذکورممکن است ازهمان ابتدایعنی هنگامی که بیماردربیمارستان بستری است،ارائه شوند.پس ازبستری شدن بیماردربیمارستان،برخی از بیماران مجازندکه ازتسهیلات توانبخشی استفاده نمایند.برخی دیگرنیزادامه برنامه های توانبخشی خودرادرمراکز سرپائی ویادرخانه دنبال می کنند.

برنامه های فیزیوتراپی(PT=physical therapy)می توانندازطریق ورزش وتمرینات بدنی ،ماساژ،آب درمانی وسایر برنامه ها باعث تقویت قوای عضلانی،انعطاف پذیری،بهبودحرکتی،هماهنگی فعالیتهای جسمانی وحفظ آن،وحتی تسکین دردشوند.

آموزشهای مربوط به گام برداری،می تواندبه بیمارانی که دارای مشکل قدم زدن هستند،کمک زیادی نماید.دراین خصوص نحوه ی استفاده ازوسایل کمک حرکتی(نظیر واکر،وانواع عصاهاوغیره)آموزش داده می شود.ازمزایای مهم برنامه های فیزیوتراپی می توان به پیشگیری ازعوارض اعمال جراحی یا بیماریها اشاره نمود.

براساس برنامه های کاردرمانی(OT=occupational therapy)نحوه انجام کارهای زندگی روزمره آموزش داده می شوند.OTازطریق کمک به انجام اموری مثل لباس پوشیدن،استحمام،آماده کردن وتهیه غذا،توالت رفتن وسایر فعالیتهای زندگی روزمره(ADLs)افرادنخاعی رابه استقلال تشویق می کند.

برنامه های گفتاردرمانی نیزمی توانندازبرنامه های مربوط به بهبودی محسوب شوند.بطورکلی مهارتهای گفتاردرمانی می توانندبه توانائیهای بالقوه بیماران درمحیطهای کارکمک نمایند.این موضوع می تواندشامل آموزشهائی نظیر آموزش بیماردرخصوص نحوه استفاده ازعضلات مختلف جهت انجام کارهائی نظیرنوشتن باشد.

گاهی اوقات فردنخاعی علاوه برکمکهای خانواده ودوستان نیازمندمساعدتهای بیشتری است.انواع بسیار زیادی ازانواع مشاوره ها از جمله مشاوره های روانپزشکی،روانشناسی وسایرگروههای درمانی می توانند کمکهای مفیدی به بیمارنخاعی ارائه دهند.

****

منبع:مقاله: " کنترل ودرمان آسیب های نخاعی " نوشته: دکترادواردسی .بنزل(Edward C.Benzel.MD)

- مترجم:مهندس عباس کاشي(این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید)- انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - مردادماه 1387- برگرفته از:سایت : - spineuniverse.com http//WWW.

 

****


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100
صفحه6 از18

ورود به سایت



بازدید از سایت

بازدیدکنندگان
40
مطالب
281
وب لینک ها
3
نمایش تعداد مطالب
119489

حاضرین در سایت

ما 136 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم