مقالات فارسی

مقالات فارسی (243)


افراد ناتوان جسمی یا معلولان از این پس می توانند با استفاده از ویلچری که تنها به وسیله افکار کنترل می شود، به هدایت و جابه جایی خود در محیط اطرافشان بپردازند. این ویلچر که به وسیله تیمی از محققان دانشگاهی دراسپانیا و برای افراد دارای ناتوانی هایی شدید عصبی و عضلانی طراحی شده است، می تواند حتی در اماکن و محیط های شلوغ و ناآشنا نیز مورد استفاده واقع شود. برای هدایت این ویلچر، کاربران روی یکی از چند مقصد احتمالی در یک نقشه سه بعدی از محیط پیرامونشان که روی صفحه نمایشی در مقابلشان ظاهر می شود، تمرکز می کنند. کاربران کلاهی را که دارای 16 الکترود تعبیه شده است به سر می کنند و این الکترودها که در اطراف پوست سرقرار می گیرند، وظیفه ردیابی و پیدا کردن و نگاه کاربر درنقطه ای روی صفحه اتفاق می افتد و با یک مقصد هدف منطبق می شود.

به گفته طراحان این فناوری، همچنان که کاربر اطلاعات نقشه روی صفحه نمایش را اسکن می کند، نقطه ای آبی به طور متناوب روی هر مقصد احتمالی چشمک می زند. زمانی که نقطه چشمک زن در موقعیتی واقع شد که کاربر در جستجوی آن است، موجب برانگیختن نوسانی در فعالیت مغزی فرد می شود که بوسیله الکترودها ردیابی می شود، در این زمان رایانه با مقایسه توالی چشمک ها با فعالیت مغزی کاربر و موقعی که یکی از این فلاش ها با یکی از نوسانات منطبق می شود، نتیجه را تفسیر به جایی می کند که کاربر می خواهد برود.


برای ایجاد این نقشه سه بعدی از لیزری استفاده می شود که جلوی صندلی سوار شده است و بطور دائم محیط پیرامونش را اسکن کرده و تصاویر گرفته شده را به روز می کند. حسگرهای تعبیه شده روی چرخ ها نیز تعداد گردش ها را محاسبه می کنند تا موقعیت ویلچر در هنگام حرکت و جابه جایی را مسیریابی و تعقیب می کند. در واقع این ویلچر جدید از نقشه و حسگرهایش برای هدایت و راندن کاربران به سمت مقصدشان و اجتناب از هر گونه موانع در طول راه استفاده می کند.


در سال 2006 همین گروه تحقیقاتی نشان دادند که چگونه چهار کودک دچار فلج مغزی توانستند از یک صفحه نمایش لمسی که مدل اولیه ای از ویلچر امروزی بود استفاده کنند. کودکان موفق شده بودند از صفحه نمایش لمسی برای راهبری و هدایت مسیر در شلوغی اطرافشان استفاده کنند و در خلال گذراندن روز مدرسه خود بتوانند دائما به تغییر محیط بپردازند. اما گروه تحقیقاتی در تحقیقی که همین اواخر در همایش بین اللمللی اتوماسیون و رباتیک ارائه شد به آزمایشی جدید دست زدند و نشان دادند چگونه پنج داوطلب سالم قادر به کنترل این ویلچر جدید تنها با استفاده از افکارشان بودند. به اعتقاد محققان، از آنجا که الگوی فعالیت الکتریکی در مغز هر فرد منحصر به همان فرد است، هر دواطلب به فراگیری کار با این سامانه پرداخت تا واکنش هایشان را از طریق تمرکز کردن بر روی نقاط متعدد در مجموعه ای از تصاویر آزمایشی ردیابی کند. دواوطلبان سپس آموختند که چگونه ویلچرشان را از طریق هدایت و تعقیب آن در حول مسیری مجازی کنترل کنند.

زمانی که دواطلبان این آزمایش را تکمیل کردند. به صورت آزاد و راحت در ویلچر واقعی قرار گرفتند و از آنها خواسته شد دو مسیر در محیط آزمایشگاه را کامل کنند؛ یک مسیر برای آزمون این که صندلی چگونه می تواند موانع را راهبری و هدایت کندو دیگر برای نشان دادن که داوطلبان موفق شدند در حدود 45 دقیقه از این ویلچر استفاده کنند. به گفته محققان هدف این کار نشان دادن قابلیت استفاده فناوری جدید بود به نحوی که کلیه داوطلبان با موفقیت توانستند وظایف راهبری و هدایت مسیر را به انجام برسانند و آموختند چگونه با این وسیله به طریقی مشابه رفتار کنند.


معرفی این فناوری جدید در حالی صورت می گیرد که نخستین ویلچری محسوب نمی شود که با این امواج مغزی کنترل می شود، اما به گفته محققان دانشگاه اسکس انگلستان این ویلچر تنها طرح برای جای دادن و ترکیب کردن کنترل ذهنی در سامانه ای است که می تواند وظایفی همچون راهبری وهدایت، طراحی و برنامه ریزی مسیر و اجتناب از تصادم و برخورد را در یک زمان به انجام برساند و در واقع می توان این فناوری را به عنوان نخستین ویلچر برای ترکیب نمودن کنترل ذهنی در سامانه ای به حساب آورد که قادر به راهبری و هدایت مسیر به طور همزمان است.

به اعتقاد طراحان، نمونه اولیه این صندلی می تواند در حال حاضر دو فرمان فکری را در دقیقه پردازش کند. محققان نوید ارتقای بیشتر این فناوری را می دهند و در این خصوص خاطر نشان کرده اند. در صورتی که افراد خواهان به کارگیری این صندلی چرخدار برای مدت زمانی طولانی تر نظیر زندگی روزمره خود باشند، لازم است که تاکنون حداکثر زمان استفاده از این صندلی در مورد داوطلبان آزمون به مدت 2 ساعت بوده و از طرفی ژل مرطوب مورد استفاده پس از چند ساعت شروع به خشک شدن می کند که خود موجب کاهش عملکرد سامانه می شود.

با این اوصاف گروه محققان معتقدند که از این مشکلات آگاهی دارند و در حال کار کردن روی شیوه های جایگزین برای اتصال الکترودهای سامانه هستند و تلاش می کنند سرعت واکنش فرامین ویلچر جدیدشان را بدون بروز کاهش در میزان تشخیص و دقت عمل آن تا حد قابل قبولی افزایش دهند. محققان سعی دارند زمینه های کنترل بیشتری را برای کاربران فراهم کنند تا به افراد اجازه دهد در حالی که ویلچر را به سمت مقصد مورد نظرشان هدایت می کنند، دستورات مورد نظرشان را نیز صادر کنند و ضمن حرکت قادر به تغییر دادن خط سیر خود باشند.


****

منبع : مقاله " تلفیق ذهن و ماشین در نسل جدید ویلچرها " مترجم: مهریار میرینا برگرفته از new scientist -انتشار روزنامه – یکشنبه 20 اردیبهشت 1388

 

این مقاله توسط دکترساموئل ال.استوور(Samuel L.Stover) در یکی ازکنفرانسهای سال 1995ارائه شده است.
همه افرادنخاعی نسبت به پوست خود وپیشگیری اززخم های فشاری حساس هستند. اما من درطول تجربیات کاری چندین ساله خود یکسری تغییرات پوستی دربین آنان مشاهده کرده ام که توجه من راخیلی جلب کرده اند ومن فکرمی کنم که تغییرات مذکور،برروی ایجاد زخم های فشاری تاثیرگذارهستند.

یکی ازتغییرات پوستی که اولین باردریک مردجوان دیدم و توجه مراخیلی به خودجلب کرد این بودکه در پوست او سفتی خاصی مشاهده می شد و وقتی آن رابین انگشتان خودفشارمی دادم معمولا" شبیه آن راتاکنون ندیده بودم.همچنین پوست او براق وسفت شده بودو ظاهری متورم داشت.پس ازانجام بیوپسی پوست مشخص گردید نوعی کلاژن یا ماده پروتئینی درپوست او وجوددارد. من و عده دیگری ازپژوهشگران UAB نیزپوست اوراراآزمایش کرده ومتوجه شدیم کلاژن طبیعی پوست که باعث خاصیت کششی پوست می شوند،جای خودرابه یک نوع کلاژن سفت و متراکم تر داده است.پس ازبررسی دقیق آزمایشات پزشکی ، متوجه شدم بهترین توصیفی که می توانم داشته باشم این است که افت کنترل عصبی (denervation) به ایجادیکسری تغییرات معین درپوست بدن منجر می شود.ولی درواقع می بینیم که تنها پوست عده کمی ازافرادبعدازآسیب نخاعی دچارچنین تغییراتی می شود.به همین علت تصمیم گرفتم مطالعات خودرادرمورداین تغییرات ادامه بدهم.

طی سه سال یعنی ازسال 1988 تا 1991 ما پوست 679 نفرازافرادنخاعی را همزمان با انجام ویزیت های سالیانه آنها تحت معاینه قراردادیم .البته علاوه بر بررسی پوست وناخن افرادمذکور ازنظر سابقه اتونومیک دیس رفلکسی و سطح ضایعه نیزتحت بررسی قرارگرفتند.تغییرات ناخن ها ازبارزترین تغییراتی بودندکه دیده می شد.به طوری که ناخن انگشتان پا در12 درصدازافراد، بزرگ وضخیم شده بودند.اما آمارها نشان دادندکه هیچ تفاوتی براساس سطح آسیب وجودندارد.

ماملاحظه کردیم که میزان وقوع سفت شدن پوست،درافرادمبتلا به ضایعات گردنی یا تتراپلژی ها یا مبتلایان به آسیب های بخش فوقانی سینه بیشتراست.تغییرات مذکورمعمولا"طی چندسال اول بعدازضایعه ایجادمی شوند،ولی پس ازآن تغییرات حاصله محسوس نیستند.طبق مطالعات انجام شده، بیش از50 درصد افرادی که سطح ضایعه آنان بالاتراست، تاحدی سفتی پوست داشته اند. همچنین ما متوجه شدیم که رابطه ای بین سطح ضایعه واتونومیک دیس رفلکسی با میزان سفتی پوست افراد وجوددارد.

علاوه بروجودکلاژن اضافی ،مقداری نیز ورم درنتیجه تجمع مایعات درپوست وجوددارد. موضوعی که فکرمی کنم جالب باشداین است که این مسئله می تواند راهی باشد که طی آن بدن مقداری لایه اضافی رابرای پیشگیری اززخمهای فشاری ایجادمی کند. امااین وضعیت پوستی بنظرنمی رسدکه روندبدتری پیداکند.این مسئله ممکن است باعث مزاحمت فردشود، ولی مشکلی رابرای سایراندام ها ایجادنمی کند.

مشکل پوستی دیگری که افرادنخاعی ممکن است باآن مواجه شوند،قرمز شدن پوست دستها و به خصوص اطراف ناخنها می باشد.البته به نظرنمی رسدکه این مسئله مشکلی ایجادکند. همچنین مشخص نشده است که درگردش خون قسمت های مختلف بدن نیزتغییراتی به وجودآمده باشد.اگردربدن شما قسمت هايی ازپوست هستندکه خوب نمی شوند ویا قرمزبه نظرمی رسندو شما فکرنمی کنیدکه زخم فشاری باشد،کسی رابرای نگاه کردن آن داشته باشید. معمولا"این علائم می توانندناشی از عفونت استخوان درزیرناحیه تغییررنگ باشند.به طورکلی عفونت های استخوانی می توانندمنجربه ایجاد زخم شوند.

ازطرفی عفونت های پوستی ممکن است به واسطه باکتری ها ایجادشوند.گاهی اگریک زخم ساده درمان نشود، می تواندعفونت کرده وبه یک خطرجدی تبدیل شود. انواع خاصی ازصابون ها مانند Dial و Phisohex وجوددارندکه می توانیدبرای نظافت پوست روزانه خودازآنها استفاده کرده وازاین گونه عفونت ها جلوگیری نمائید.
همچنین خیلی ازالتهابات پوستی دراثرعفونت های قارچی ایجادمی شوند.معمولا"این نوع از مشکلات پوستی بدون درمان برطرف می شوندویااینکه استفاده ازیکسری پمادها ی پوستی می توانندبه درمان آنها کمک کنند.

درهرحال بزرگترین مشکل افرادنخاعی زخمهای فشاری هستند.بهترین کار این است که ازایجادآنهاجلوگیری شود.اگرمبتلا به زخم فشاری هستید،باید مراقبتهای لازم راانجام دهید.درهرحال تحت هیچ شرایطی نبایستی مراقبت ازپوست را نادیده گرفت و توجه داشته باشیدکه مراقبت ازپوست می تواندخیلی ازمشکلات دیگرراجلوگیری کند.

****

منبع : مقاله: "تغییرات پوست وناخن درافرادنخاعی" نوسنده : Samuel L.Stover,MD- مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان -خرداد ماه 1388 - برگرفته از: سايت: http://www.spinalcord.uab.edu

از ميان مشکلات پزشکی موجود ، آسيب طناب نخاعی يا Spinal Cord injury بعنوان يکی از وخيم ترين آسيب های بشری است که افراد مبتلا را با انواعی از بيماريها و اختلالات عملکردی ارگانهای مختلف بدن روبرو می کند و اين افراد طبق قطعنامه دسامبر 1993 مجمع عمومی سازمان ملل در گروه افراد disable قرار می گيرند. از ميان تمام ناتوانی های ايجاد شده در اين گروه اختلالات گوارشی و مخصوصا" اختلالات سيستم دفعی و اجابت مزاج يکی از روزمره ترين مشکلاتی است که هر روز فرد مبتلا با آن درگير است. يبوست بعنوان يکی از شايعترين مشکل سيستم گوارشی در اين افراد از اهميت بالائی برخوردار است و لذا آگاهی در خصوص نحوه برخورد و درمان اين مشکل می تواند در رفع بسياری از مشکلات مبتلايان مفيد و موثر باشد. با توجه به وسعت گروه مبتلايان به اين مشکل در جامعه ما و خصوصا" پس از جنگ عراق عليه ايران و جمعيت جانبازان مبتلا به آسيب طناب نخاعی و همچنين ساير مبتلايان غير جانباز به اين مشکل ،گروه پژوهشی توانبخشی پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان تصميم به تهيه کتابچه راهنما جهت شناسايی و درمان اين مشکل عمده مبتلايان گرفت و با پيشنهاد اقای دکترمحمدرضا سروش رياست محترم پژوهشکده و بررسی های انجام شده توسط کارشناسان گروه پژوهشی توانبخشی پژوهشکده کتابچه مورد نظر انتخاب گرديد. از ويژگيهای اين کتابچه، سادگی بيان در عين حال کامل بودن آن می باشد بطوري که اين کتابچه سادگی بيان در عين حال کامل بودن آن می باشد بطوريکه قابل فهم در سطوح مختلف علمی از بيمار مبتلا گرفته تا کارشناسان و متخصصين مربوطه می باشد. در بثمر رسيدن اين کتاب لازمست از سرکار خانم دکتر فرحناز فلاحتی که زحمت تهيه تصاوير در اين کتاب را بعهده داشتند و همچنين خانم مهندس هديه تاجيک که در امر مربوط به مبحث تغذيه و ويرايش از هيچ کوششی فرو گذار ننموده اند و آقای دکترحسين شبيريان که در زمينه فارماکولوژی راهنمائيهای ارزنده را ارائه نمودند و مديريت اطلاع رسانی ( آقای عبداله سعيدی ) و مديريت پشتيبانی پژوهشکده ( آقای يعقوب رضائی ) و همچنين اقای حبيب اله خدمتی که با تايپ و صفحه آرائی چند باره کتاب سعی در رعايت همه گونه مسائل فنی مربوط به چاپ نموده اند کمال تشکر و قدردانی را داريم . در آخر نيز بايد گفت اگر چه همه گونه تلاشی جهت کم عيب بودن ترجمه کتاب بعمل آمده است اما هنوز خالی از عيب و ايراد نمی باشد که از خوانندگان محترم در اين خصوص پيشاپيش پوزش می طلبيم. در آخر اين کتاب را به کليه جانبازان عزيزی که در راه دفاع از ميهن عزيزمان ايران همه گونه جانبازی و ايثار به عمل آورده اند تقديم می کنيم شايد که در ذره ای از ايثارگری ايشان سهيم گرديم. دکترهادی شجاعی دکترمحمدعلی عمو کرمی متخصص طب فيزيکی و توانبخشی عضو گروه پژوهشی توانبخشی عضو هيئت علمی (پژوهشگر) پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان **** خواننده عزيز : يبوست از شايعترين اختلالات دستگاه گوارش می باشد و در 60 درصد افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی مشاهده می شود. اين کتابچه توسط گروهی از متخصصين طب طناب نخاعی و يبوست، برای استفاده شما که مبتلا به آسيب طناب نخاعی می باشيد و افرادی که در مراقبت از شما ياری و کمکتان می کنند طراحی شده است. ما اميدواريم که اين مجموعه بتواند به شما کمک کند تا یبوست را بهتر درک کنيد، بدانيد که يبوست چيست، چرا عامل خطر برای شما محسوب می گردد و نهايتا" اينکه چگونه آنرا بشناسيم، درمان کنيم و از بروز آن پيشگيری کنيم. بجاست بگوييم که علايم آسيب طناب نخاعی در افراد مختلف متفاوت است همانگونه که يبوست نيز اين خصوصيت را دارا می باشد. بنابراين در مکانهايی که پزشک، پرستار و يا ساير افراد گروه مراقبتهای بهداشتی حضور فعال دارند استفاده از اين کتابچه لزوم چندانی ندارد. با اين وجود اين کتابچه می تواند در بحث و گفتگو با افراد گروه مراقبتهای بهداشتی، به شما کمک کند تا بتوانيد بهترين روش مراقبتی در خصوص يبوست را بيابيد. مقدمه : گروه زيادی از مبتلايان به آسيب طناب نخاعی يبوست را تجربه کرده اند. در اين مبحث ما سعی داريم که هم روشهای پيشگيرانه و هم روشهای درمانی موثر يبوست را آموزش دهيم. علايم يبوست ممکن است در افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی مختلف باشد، اما احساس ناخوشی و نفخ شکم دو علامتی هستند که عمدتا" اتفاق می افتند. اگر يبوست درمان نشود، ممکنست عوارض شديدتری از قبيل، بی اختياری دفع مدفوع، اتساع روده، هموروئيدهای خونريزی دهنده، انسداد روده و اتونوميک ديس رفلکسی (1 ) ايجاد شوند. تحقيقات نشان داده است که يکی از بهترين روشهای پيشگيرانه، استفاده از يک برنامه از پيش آماده برای نحوه اداره کردن مراحل دفع مدفوع می باشد، که هدف اصلی آن، محافظت از عملکرد روده ها و سلامتی بدن می باشد. رسيدن به يک برنامه فهرست وار منظم جهت دفع مدفوع، مقصود نهايی است . برنامه دفع مدفوع شامل دوره های خاصی از صرف زمان است که بايد در طول هفته برای تخليه روده ها منظور گردد. شما بايد برنامه ای برای عمل دفعی خود، بصورت 3 تا 4 بار در هفته در زمانهای يکسان و مشابه در طول روز داشته باشيد. ثبات در برنامه شما خيلی مهم است. برنامه های دفع مدفوع در افراد مختلف دقيقا" مشابه نمی باشند. بسياری از افراد جهت تخليه روده نياز به استفاده از شياف ها، لاگزاتيوها (2 ).... تحريک با انگشتان يا تنقيه دارند. بهر حال ممکنست شما به بخشهايی از يک برنامه دفع مدفوع نيازمند باشيد. ساير مواردی که از يبوست پيشگيری کرده و برنامه دفع مدفوع را کامل می کند عبارتنداز: خوردن غذاهای مناسب، نوشيدن مايعات کافی و تمرينات منظم. در صفحات بعد پاسخ سوالاتی که برای شما و مراقب شما ممکنست پيش آيد، آورده شده است. برخی از سوالاتی که پاسخ آنها آورده شده است عبارتند از: يبوست چيست ؟ عملکرد طبيعی روده ها و دفع مدفوع چگونه است؟ آسيب طناب نخاعی چگونه بر عملکرد روده ها و دفع مدفوع تاثير می گذارد؟ علايم يبوست چيست؟ چه عواملی شانس شما را در تشديد يبوست افزايش می دهند؟ يبوست چگونه تشخيص داده می شود؟ چه درمانهايی موثر هستند؟ چگونه می توانيد از يبوست اجتناب ورزيد؟ يبوست و آسيب طناب نخاعی : يبوست چيست ؟ يبوست عبارت از کاهش فرکانس حرکات روده می باشد، که ممکن است با عبور مدفوع سفت يا زور زدن زياد، که بيشتر از يک اجابت مزاج طبيعی طول می کشد، همراه باشد. 2 . اجابت مزاج طبيعی چيست ؟ اجابت مزاج طبيعی، همان عملکرد روزمره و معمول روده ها در يک فرد طبيعی است. اگر چه اين موضوع در افراد مختلف متغيير است، اما عموما" در کمتر از 3 روز، فرد آن چيزی را که خورده است، بشکل مدفوع دفع ميکند. اين عمل بطور کلی سه بار در هفته صورت می گيرد. 3 . علايمی که متعاقب بروز يبوست ايجاد می شوند، کدامند؟ وقتی شما دچار يبوست می شويد تخليه کامل روده ( ساير اسامی روده، کولون يا روده بزرگ است ) ورکتوم (3) شما با هر حرکت روده، بسيار سخت و مشکل می شود . مدفوع می تواند در هر جايی از کولون يا پايين تر از رکتوم باقی بماند و روده را کاملا" پر کند ( به تصوير صفحه 6 نگاه کنيد ). وقتی مدفوع برای مدت طولانی در روده بماند، سفت شده و عمل دفع را با مشکل زيادی روبرو می کند. 4 . عملکرد دفعی روده ها در افراد بدون آسيب طناب نخاعی چگونه است؟ پيغامهای ارسالی اعصاب از سيستم اعصاب مستقر در کنار طناب نخاعی به روده ها دستور می دهد که مدفوع را فشرده کرده و به طرف رکتوم حرکت دهد. وقتی مدفوع به رکتوم می رسد، شخص احساس دفع می کند. فشردگی عضلات اطراف مقعد می تواند اين احساس را تا رسيدن شخص به توالت کنترل کند. 5 . آسيب طناب نخاعی چگونه عملکرد روده ها را تحت تاثير قرار می دهد؟ پس از ضايعه، طناب نخاعی نمی تواند پيغامهای بلند، يعنی دارای مسير عصبی طولانی ( از مغز به روده ) را از طريق اعصاب به روده بفرستد، لذا روده نقش کمتری را در فشردگی مدفوع به پايين در آسيب طناب نخاعی، ايفا می کند. حرکت مدفوع در طول روده بسيار آهسته می شود، بدين معنی که زمان بيشتری صرف می شود تا غذای مصرف شده بشکل مدفوع دفع گردد. در نتيجه در بيشتر افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی، درصدی از يبوست ايجاد می گردد. 6 . آيا سطح ضايعه موضوع مهمی است؟ بله، اگر شما آسيبی در سطح نسبتا" پايين تر طناب نخاعی داشته باشيد، مدفوع شما تمايل بيشتری دارد تا در سطوح پايين تر ( انتهائی تر ) روده (کولون نزولی ورکتوم ) باقی بماند. قسمتهای پايين روده و رکتوم همراه اسفنکتر مقعدی شما شل می شوند، بطوريکه گاز مدفوع بدون اختيار دفع می گردند. اگر شما در سطح گردن يا بالاتر طناب نخاعی آسيب داشته باشيد، مدفوع ممکنست در مدخل ورودی روده باقی بماند. در اين حالت، کولون اسپاستيک شده و اسفنکتر مقعدی خيلی سفت می گردد، بطوريکه شما از حرکات روده ای که حين تلاش زياد جهت دفع مدفوع ايجاد ميشوند، احساس ناخوشايندی داريد. 7 . ساير تاثيرات آسيب طناب نخاعی چگونه است؟ اغلب مبتلايان به آسيب طناب نخاعی دچار تغييراتی در حس طبيعی شده، يا بطور کامل حس خود را از دست می دهند، بطوريکه يک رکتوم پر از مدفوع نمی تواند احساس فوريت در دفع مدفوع يا اجابت مزاج طبيعی را القاء کند. در حقيقت ممکن است فرد مبتلا به يبوست شديد باشد بدون اينکه از وجود آن با خبر باشد. 8 . آيا بی اختياری دفع مدفوع ناشی از يبوست است؟ چون عضلات اطراف مقعد در افراديکه مبتلا به آسيب طناب نخاعی در سطح پايين شده اند، ضعيف هستند، ممکن است بی اختياری مدفوع ايجاد شود، در اين افراد نگهداری مدفوع پس از رسيدن به رکتوم مشکل تر است. بنابراين اگر روده در افراد مبتلا به يبوست پر از مدفوع باشد، احتمال بی اختياری مدفوع بيشتر است. علائم: اگر يبوست داريد، اغلب همه يا يکی از حالات زير را داريد: تورم و نفخ شکم. که نسبتا" يا کاملا" با يک حرکت دفعی يا روده ای کاهش می يابد. اين حالت ممکن است شبيه احساس تجمع گاز باشد، اما در واقع ناشی از وجود مدفوع بسيار زياد در روده است. درد يا ناخوشی شکمی که نسبتا" يا کاملا" با يک حرکت دفعی تخفيف می يابد. نشت موکوس (4) از رکتوم . علائم اتونوميک ديس رفلکسی، ( مانند تعريق و سردرد ) که سريعا" با يک حرکت دفعی تخفيف می يابد و يا از بين می رود. مدت زمانی بيش از 30 دقيقه ، بين مصرف شياف و آغاز يک حرکت دفعی رضايتبخش. حرکات دفعی سخت و مشکل . درد يا خونريزی از هموروئيد - وجود خون روشن و قرمز در مدفوع، روی دستکش يا دستمال توالت ممکن است مورد توجه باشد. بی اختياری دفع مدفوع - بعضی اوقات ناشی از خوردن غذاهای خاصی می باشد، اما ممکن است نشانه ای از يبوست نيز باشد. يک برنامه دفعی طولانی تر از برنامه معمول که از ابتدای شروع تا کامل شدن آن بيشتر از 60 دقيقه طول کشد. تحقيقات نشان داده است که بعضی از افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی بيشتر از سايرين به يبوست مبتلا می شوند. در جدول صفحه بعد فهرست عواملی که خطرات بزرگتر و بيشتری ايجاد می کنند آورده شده است. هر چه عوامل بيشتری علامت زده شوند، شانس ايجاد يبوست بيشتر می گردد. توجه : مشکلات مربوط به يبوست اغلب با افزايش سن مبتلايان به آسيب طناب نخاعی افزايش می يابد. عوامل خطر يبوست در صورت وجود هرکدام از علائم ذکر شده در جدول ذيل، مقابل آنرا در ستون سمت راست علامتگذاری نمائيد. + عوامل خطر چرا؟ آسيب طناب نخاعی بيش از10 سال چون زمان زيادی از ضايعه گذشته است، روده ممکنست اتساع يافته و قدرت کمتری برای فشردگی و انقباض موثر داشته باشد. ناتوانی در حرکت دادن بازوها و ساقها حرکات بدن، حرکات روده ای و دفعی را تحريک می کنند. بنابراين عدم تحرک، عملکرد دفعی را آهسته می کند. فقدان ورزشهای منظم (درمحدوده حرکتی ) چون عدم تحرک، حرکات روده به طرف پايين را کاهش ميدهد، انجام تمرينات و ورزشهای منظم می تواند توانايی تخليه مدفوع را بهبود بخشد. در مبتلايان به آسيب طناب نخاعی تمرينات بايد شامل حرکات فعال در محدوده حرکتی بدن، تنفس عميق و سرفه باشد. مصرفی بيش از 5 دارو از انواع مختلف اکثر تجويزها در درمانهای دارويی، باعث عوارض جانبی از قبيل کاهش حرکات روده به پايين و نهايتا" يبوست ميشوند. مهمترين اين داروها در صحفه 23 فهرست شده اند. اغلب درمانهای دارويی مورد استفاده ، شانس شما را در تحت تاثير قراردادن روده ها و عملکرد دفعی بيشتر می کنند. سن 75 سال يا بيشتر سن به تنهايی نمی تواند شانس يبوست را افزايش دهد. افراد مسن ممکنست کم تحرک شوند، بيماريهای بيشتری داشته باشند و داروهای بيشتری مصرف کنند. مايعات کمتری بنوشند و نهايتا" کمتر غذا بخورند. همه اين عوامل مربوط به سن بالا است که اغلب احتمال ايجاد يبوست را افزايش می دهند. نوشيدن مايعات کمتر از 8 ليوان در روز مايعات مدفوع را نرم تر کرده و باعث تسريع حرکت آن در طول روده می شوند. مدفوعهای نرم تر آسانتر از مدفوعهای سفت عبور می کنند. افرادی که کمتر از 8 ليوان مايعات در طول روز می نوشند، اغلب دچار يبوست می شوند. سکته مغزی، ديابت و پاراکينسون اين بيماريها می توانند همچنين هدايت اعصاب روده را تحت تاثير قرار داده و احتمال يبوست را افزايش دهند. تشخيص : يبوست چگونه تشخيص داده می شود؟ علايم: اگر هر يک از علايم مذکور در فهرست صفحه علايم را داريد، بايد توجه مراقبين سلامتی خود را به آن جلب نماييد. با اين وجود چون بعضی مبتلايان به آسيب طناب نخاعی ممکنست بدون هيچ علايمی يبوست داشته باشند، پرستار يا پزشک بايد روده و عملکرد دفعی شما را در طول يکسال مورد ارزيابی قرار دهند. عوامل خطر : مراقبين سلامتی شما ، بايد عواملی را که احتمال بروز يبوست را در شما افزايش مي دهند، مدنظر داشته باشند. اگر تعدادی از عوامل خطر مذکور در صفحه قبل را دارا هستيد، پرستار يا پزشک بايد روده و عملکرد دفعی شما را هر 6 ماه مورد ارزيابی و بررسی قرار دهند. ارزيابی می تواند شامل يکی يا اغلب آزمايشهای زير باشد: مايعات شکمی : ابتدا پرستار يا پزشک با گوشی به سمع صداهای روده ای ( ايجاد شده توسط حرکات خود بخودی و فشاری روده ) پرداخته و سپس با لمس، شکم را از نظر پری روده ها و تعيين هر گونه شواهدی از حساسيت موضعی شکم مورد ارزيابی قرار می دهند. معاينات رکتوم: در اين معاينه پرستار يا پزشک پس از به دست کردن دستکش، انگشت را داخل مقعد کرده تا اگر مدفوعی در رکتوم وجود دارد آنرا يافته واز نظر هموروئيد او را بررسی کند. همچنين ميزان کشيدگی و تون عضلات مقعد را نيز ارزيابی می کنند. تصاوير راديوگرافی شکمی : عکسبرداری با اشعه X از شکم يک آزمايش سريع برای نمايش ميزان، محل و شکل مدفوع موجود در روده است.اگر علايمی از يک عملکرد بد دفعی داريد، عکسبرداری با اشعه X از شکم ممکنست بخشی از آزمونهای کنترلی ساليانه شما باشد و اغلب انجام شود. اگر روده دچار انسداد يا پيچ خوردگی باشد ( اين حالت ممکن است در يبوست شديد ايجاد شود )، در عکسبرداری با اشعه X مشاهده می شود. باريم انما يا تنقيه توسط باريم : در اين آزمون، باريم را از طريق تنقيه بداخل روده وارد کرده و با اشعه X عکسبرداری انجام می شود. تصاوير گرفته شده با اشعه X قادر به نمايش هر گونه اتساع يا انسداد در مسير روده می باشند. سيگموئيدوسکپی يا کولونوسکپی : در اين آزمونها پزشک می تواند مشاهده و معاينه تصويری از خطوط روده (برای يافتن نشانه هايی از بيماريهايی که ممکن است بعلت خونريزی يا يبوست ايجاد شده باشند ) با يک لوله نوری ( مشابه يک تلسکوپ قابل انعطاف است که پس از بيهوشی مختصر بيمار از طريق مقعد وارد روده ميشود ) داشته باشد. درمان ، پيشگيری و علاج : اگر به يبوست مبتلا هستيد، درمان شما بايد شامل درمانهای پيشگيرانه غير دارويی ، يک برنامه منظم فهرست وار دفع مدفوع و دارو درمانی باشد. برنامه پيشگيرانه A B C يادگيری : ----------------------------- Assess your bowel روده و عملکرد دفعی آنرا ارزيابی کنيد. از ويژگيهای روده و عملکرد دفعی خود آگاه شويد. اثرات غذاهای مختلفی را که مصرف می کنيد، بر روده ها و عملکرد دفعی خود بدانيد. ياد بگيريد چه علائمی شما را از بروز يبوست آگاه می کنند، يا اينکه نياز به استفاده از يک برنامه دفعی داريد. Be informed آگاه باشيد. از عواملی که باعث بروز يبوست در مبتلايان به آسيب طناب نخاعی می شوند، آگاه شويد. Communicate . ارتباطات : اگر چه اين کتابچه مفيد است. اما بايد موارد موجود را با هميار، پرستار، پزشک خود در ميان بگذاريد، زيرا آنها می توانند به شما کمک کنند تا بتوانيد مراحل دفع مدفوع خود را به بهترين نحو ممکن اداره کنيد. تمرينات As much as possible . تا حد ممکن . ورزشها و تمرينات منظم يک ابزار خيلی مهم در پيشگيری از بروز يبوست است، لذا بايد اين تمرينات را روزانه انجام دهيد. Before your bowel Program. قبل از برنامه دفعی . ورزشها و تمرينات حرکتی، زمان بين مصرف شياف يا تحريک انگشتی و آغاز حرکات دفعی را کاهش می دهد. Causes more complete results. فراهم شدن نتايج کاملتر. ورزش و تمرينات قبل از آغاز برنامه دفعی، فعاليت روده ها را تحريک کرده و باعث مي گردد تا تخليه بسيار کاملی در قسمت تحتانی روده داشته باشيد. مايعات At least 8 glasses a day مصرف 8 ليوان مايعات در روز. شما بايد روزانه هشت ليوان مايعات بنوشيد. اگر کاتتريزاسيون متناوب مثانه انجام می دهيد و يا مشکلات قلبی، تورم ساقهای پا يا بيماريهای ديگری که مصرف مايعات را محدود مي کنند، داريد، پزشکتان می تواند به شما بياموزد که روزانه چقدر مايع مصرف کنيد. اگر مصرف مايعات برای شما محدود نشده است، مصرف بيشتر مايعات مفيد است. Benitite bowel transport . عبور مفيد و عالی مدفوع . مصرف زياد مايعات، مدفوع را نرمتر کرده و بر سرعت عبور مدفوع از روده می افزايد. Counteract Constipation. رفع يبوست . حتی اگر احساس تشنگی نداريد، بايد عادت کنيد که روزانه بطور منظم مايعات بنوشيد. بايد توجه داشته باشيد که مصرف مايعات کافی امری ضروری بوده و واقعا" می تواند در پيشگيری از بروز يبوست سودمند باشد. رژيم غذايی : اگر غذا کم می خوريد، سعی کنيد مصرف غذا را در طول روز تنظيم کنيد، اينکار باعث ميشود تا از يک اجابت مزاج منظم برخوردار باشيد. بعلت اثرات متفاوت غذاهای مختلف بر عملکرد دفعی روده ، شما بايد از اثرات غذاهای مختلف بر روند عملکرد دفعی خود آگاهی يابيد. بعضی غذاها تمايل به ايجاد مدفوع سفت و بعضی تمايل به ايجاد مدفوع نرم دارند، برخی نيز هيچ تاثيری ندارند. غذاهای ليست الف - ب - ج در زير توضيح داده شده اند. ليست الف )- غذاهای اين فهرست تمايل به ايجاد مدفوع سفت داشته و می توانيد ايجاد کنند. چرا؟ چون اين غذاها با يکديگر پيوند پيدا می کنند و به روده می چسبند، بطوريکه مدفوع، سخت تر و سفت تر به طرف انتهايی روده حرکت می کند. لیست ب )- غذاهای اين گروه، مدفوع نرمتری می سازند، تا حدی که ممکنست حتی باعث اسهال گردند. چرا؟ چون بعضی از اين غذاها مقادير بالايی از فيبر درخود داردند، و هنگام عبور از روده آب زيادی را بداخل مدفوع می کشند. اين عمل باعث ايجاد حرکات دفعی نرمتر می گردد. از طرفی نيز باعث ايجاد تحريکات بسيار فعال روده ها شده، و ايجاد اسهال را موجب می گردند ( به صفحه 21 مراجعه کنيد ). ليست ج )- غذاهای اين گروه معمولا" هيچ اثری بر روده ها و عملکرد دفعی ندارد. برای پيشگيری از يبوست بايد رژيم متعادلی شامل غذاهايی از 3 گروه فوق داشته باشيد، اما توجه کنيد که بخش کوچکی از رژيم غذايی شما مربوط به غذاهای گروه الف باشد. اگر مدفوع شما همچنان شل است و تمايل به ايجاد مدفوع سفت تری داريد، غذاهای بيشتری از گروه الف را در رژيم خود جايگزين کنيد. اما اگر مدفوع شما سفت است و زمان طولانی تری جهت عملکرد دفعی رضايتبخش صرف می کنيد، شما نياز به مصرف غذاهايی داريد که مدفوع را نرم تر کنند که با خوردن غذاهايی از ليست ب فراهم می شود. فهرست " الف " غذاهايی که مدفوع را سفت می کنند فهرست " ب " غذاهايی که مدفوع را شل می کنند فهرست " ج " غذاهايی که هيچ تاثيری بر مدفوع ندارند آب سيب، عصاره ميوه های سفت ميوه تازه، پوست ميوه، آلو و ساير ميوه های خشک ( انجير، زردآلو و غيره ) آبميوه های unstrained (مخصوصا" آب آلو ) گوشت شير، پنير سفت، پنيرمحلی، ماست ، بستنی ماست همراه ميوه ماهی نان سفيد، يا کلوچه، گندم خالص، شيرينی، نان شيرمال، ماکارونی، برنج سفيد سبوس گندم، نان کامل جو/برخی حبوبات /کلوچه، برنج غيربرشته پودر نشاسته، خرده نان، دسرها سس و سوپ، سرشير، خامه سبزيجات نارس/سالاد، سبزيجات پخته(باقلا و لوبيای سبز ) سيب زمينی (سرخ کرده يا آب پز) و پوست آنها سبزيجات پخته لوبياو باقلا، عدسها، غذاهای ادويه دار تند، قهوه ، شکلاتهای تيره رنگ، نوشيدنی های کربنات دار ( اغلب نوشابه ها ) چربيها ( روغن، کره و غيره غذاهای با فيبر زياد : توجه : غذاهای اعلام شده در فهرست ب- مانند خانواده آلوها (آب آلو)قهوه، نوشابه های کربنات دار و غذاهای ادويه دارتند، حرکات دفعی را از طريق افزايش فعاليت روده ها افزايش می دهند. اگر يک ساعت قبل از انجام برنامه دفعی، آنها را مصرف کنيد ميتوانند در تخليه روده، بطور موثر به شما کمک نمايند. دارو درمانی چگونه بر عملکرد روده و روند دفع مدفوع اثر می گذارد؟ يبوست می تواند يکی از عوارض جانبی بسياری از داروهای تجويزی باشد. در صورت مصرف دارو و با دوز بالا، يبوست ايجاد شده شديرتر می شود. بخش اعظمی از داروهای مورد مصرف ، شانس ايجاد عوارض جانبی شايع دارو را بالا می برند. اگر احتياج به ادامه درمان دارويی داريد و می دانيد که آن داروها يبوست ايجاد می کنند، می توانيد با بکار بستن اقدامات پيشگيرانه، شانس ايجاد يبوست شديد را کاهش دهيد، بايد بدانيد چه انواعی از داروها باعث يبوست می شوند، زيرا به شما کمک می کند تا برنامه دفعی خود را بطور مفيد و موثر اداره بماييد. بخاطر بسپاريد: در صورت تجويز داروهای جديد، در خصوص وجود عارضه يبوست ناشی از آن دارو، از پزشک و داروساز خود سئوال نماييد. داروهايی که باعث بروز يبوست می شوند. گروه دارويی اسامی داروها داروهايی که در درمان فشار خون بالا مصرف می شوند. آدالات Adalat، آلداکتازيد Aldactazide، کارديزم Cardizem، ديازيد Dyazide لازيکس lasixنورواسک Norvasc پروکارديا Procardia مسکن ها، ديلائوديد Dilaudid، ايندوسين Indocin>ناپروسين Naprosyn، پرکوست Percocet ادويل Advil ،کدئين codeine، داروست Darvocet، دمرول Demerol داروهايی که افسردگی را درمان ميکنند. الاويل Elavil ،نورپرامينNorpramin پاملورPamelor ،ترفرانيلToframil (کلمی پرامين ) Antacids آمفوژن (11)TUMST,Amphojel داروهای نگهدارنده آهن Iron Supplements فئوسلFeosol ،فرو-گرادFero-Grad ، مولتی ويتامين دارای آهن داروهايی که اسپاسمهای مثانه را کاهش می دهند. سيستوسپازCystospaz، ديتروپان Ditropan، لوسين Levsin، يوری اسپاسUrispas سداتيوها بنادريل Benadryl، کومپازينCompazine هالدول Haldol، هالوپريدول ، ملاريل Mellaril، پروليکسين Prolixin، سرنتيلSerentil، استلازينStelazine تورازينThorazine، تريلافونTrilafon اسامی داروها مطابق اصل کتاب آورده شده است و بعضا" جزو فارماکوپه ايران نيست، به صفحه بعد مراجعه شود. ( مترجم ) شما می توانيد در خصوص داروهايی که با نام تجاری در جدول صفحه قبل آورده شده اطلاعات لازم در خصوص نام ژنريک و بعضا" ترکيبات اصلی دارويی و موجود بودن فعلی آنها را در ايران مطابق ليست زير ملاحظه فرمائيد: ( مترجم ) Aldactazid: مخلوط Hydrochlorothiaide+Sprinolacton بوده که در ايران اين دو دارو به تنهايی و مجزا وجود دارد. Cardizem: همان Diltiazem HCL است که در ايران وجود دارد. Triamten-H:Diazide يا مخلوط ترياترن+ هيدروکلرتيازيد است که در ايران وجود دارد. Amlodipine: Norvasc است که درطرح ژنريک وجود دارد. هم خانواده نيفيديپين است اما عوارض جانبی آن همچون سردرد کمتر از تيفيديپين است وقابل تحمل تر است. ضمنا" به جای مصرف روزانه چند عدد، تنها يکبار در روز استفاده ميشود. خود Norvasc آمريکايی نيز وجود دارد. Amlopress هندی نيز وجود دارد. Procardia: همان Nifedipine است، هم خانواده با Amlodipine است کانال کلسيمی را بلوک می کند. ( Calcium Channel blocker ) Darvocet- N: مخلوط + Paracetamol( استامينوفن ) Dextropropoxyphen است که در ايران وجود ندارد. Pethidin HCL: Demerol است که فقط از طريق اداره ادويه مخدر وزارت بهداشت و بر اساس شرايط خاص تحويل می شود. Amitriptyllin HCL: Elavil است که در ايران وجود دارد. Desipramine HCL:Norpramin است که از طريق مراکز تک نسخه ای قابل تهيه است. Nortriptylin HCL: Pamelar است که در ايران وجود دارد. Amphojel: که همان Al(OH)3 می باشد . در ايران وجود دارد. Ca Co3 : TUMS يا کلسيم کربنات است که در ايران وجود دارد (بصورت قرصهای 500 ميلی گرم ) Ferrous sulfate: Feosol است که در ايران وجود دارد. Sodium Ascorbate+Ferrous sulfate: Fero-Grad ( اين ماده باعث افزايش جذب آهن از دستگاه گوارش می شود ) در ايران وجود ندارد. Hyoscyamine: Cystopaz است ( مشابه هيوسين است ). oxybutymin HCL: Ditropan است که در ايران وجود دارد. Hyoscyamine : Levsin است. Flavoxate HCL:Urispas است اما در ايران وجود ندارد. آتروپين و هيوسين از مشابهات آن می باشند. Diphenhydramin HCL: Benadryl است که بصورت شربت در طرح ژنريک وجود دارد. Compazine: مخلوط prochloroperazine با املاح مختلف است اما در ايران وجود ندارد. تا حدودی کلر پرومازين شبيه آن عمل می کند. Melleril=)Mellaril نام معروفتر از يک کمپانی سازنده ديگر ) همان Thioridazine HCI است که در ايران وجود دارد. Prolixin: مخلوط دو ملح Fluphenazine است اما در ايران محصول تک ملحی دکانوات آن بصورت تزريقی و خوراکی وجود دارد. Mesoridazine :Serentil است اما در ايران وجود ندارد کلروپرومازين از خانواده آن می باشد. Trifluoprazine HCL: Stelazine است که در ايران وجود دارد. Chlorpromazine: Thorazine است که در ايران وجود دارد. Trilafon : مخلوط املاح مختلف Perphenazine است که پرفنازين دکانوات آن در ايران وجود دارد. بيماريها چگونه بر عملکرد روده و روند دفع مدفوع اثر می گذارند؟ بيماريها می توانند بطور مستقيم يا غير مستقيم بر عملکرد روده ها تاثير بگذارند. کدام بيماريها بطور مستقيم بر عملکرد روده ها تاثير می گذارند؟ بيماريهايی که مستقيما" بر عملکرد روده ها اثر دارند عبارتنداز: سکته مغزی، ديابت و پارکيسنون چرا؟ چون اعصابی که پيامها را از طناب نخاعی به روده انتقال می دهند، ممکنست در اين بيماريها آسيب ببينند و لذا موجب بروز يبوست شوند. 2 . کدام بيماريها بطور غير مستقيم بر عملکرد روده ها اثر می گذارند؟ بيماريهای قلبی، پنومونی و زخمهای فشار بطور غير مستقيم بر عملکرد روده ها تاثير می گذارند. چرا؟ چون اين بيماريها می توانند اولا" باعث کاهش تحرک فرد شده و ثانيا" احتياج فرد را به دريافت انواع داروها بالا ببرند. همين دو عامل خطر ( که در صفحات قبل نيز به آنها اشاره شده است ) می توانند بر شانس بروز يبوست بيافزايند. چگونه می توان از وخيم تر شدن يبوست اجتناب ورزيد؟ درصورتيکه عملکرد روده شما مستقيما" و يا غير مستقيم تحت تاثير بيماری قرار گرفته باشد، اتکاء شديد به رژيمهای درمانی، برای درمان بيماری يک اصل اساسی است. لذا بايد به درمان پيشگيرانه غير دارويی توجه اکيد داشته باشيد، يعنی بايد غذاهای سالم مصرف کنيد، مايعات کافی بنوشيد، روزانه ورزش کنيد و يک برنامه منظم فعال و موثر برای اداره صحيح عملکرد روده و روند دفع مدفوع خود داشته باشيد. برنامه دفعی انجام برنامه دفعی در درمان پيشگيرانه از يبوست ، نقش حياتی ايفا می کند. يک برنامه دفعی موثر، بايد قادر باشد که روده را طبق يک اصول پيش بينی شده و منظم تخليه نمايد. اين برنامه بايد بتواند بطور بالايی احتمال ايجاد يبوست يا بی اختياری دفع مدفوع را کاهش دهد. هدف اينستکه برنامه دفعی موثر، بصورت بخشی از برنامه روتين و روزمره در آيد. اگر علائمی داريد که مويد يبوست شديد می باشد، نيازمند يک برنامه دفعی می باشيد. بنابراين بايد از علايمی که شما را متوجه بروز يبوست می کنند، آگاه باشيد و بدانيد با چه تغييرات موقتی می توانيد باقيمانده مدفوع خود را از روده دفع کنيد. با اين وجود يک برنامه صحيح و خوب جهت دفع، بايد بتواند از بروز يبوست شديد پيشگيری نمايد، اغلب افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی متعاقب آسيب،خيلي زودبه يك برنامه دفعي دست مي يابند. آنها اين برنامه و روشهای مشابه را برای سالها ادامه ميدهند، اين موضوع در همه افراد اين گروه ديده می شود و با آن راحت هستند. با اين وجود ممکن است آن برنامه، در حال حاضر بهترين روش مورد استفاده نباشد، وقتی افراد مسن تر ميشوند، ممکن است عوامل خطر بيشتری برای ايجاد يبوست داشته باشند. بنابراين افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی با افزايش سن بايد در برنامه دفعی خود تغييراتی ايجاد کنند. اکثر افراد کوادری پلژی اين برنامه را 3 تا 4 بار در هفته انجام می دهند. افراد با سطح پايين آسيب در طناب نخاعی بايد هر روز برنامه دفعی را انجام دهند. اين کار بدين خاطر است که عضلات اسفنکتر مقعدی آنها ممکنست ضعيف تر بوده و ممکنست خطر زيادتری برای بروز عوارض بد عملکرد دفعی داشته باشند، حتی اگر مدفوع در سرتاسر رکتوم موجود نباشد. در همه افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی، يک برنامه دفعی منظم می تواند به کاهش دفع بی اختياری گاز و مدفوع کمک کند. اين موضوع مهم است که برای انجام برنامه دفعی، زمانی از روز را انتخاب کنيد که در آن موقع راحت تر و آزادتر هستيد، يعنی زمانی که عجله ای برای انجام يا اجرای برنامه دفعی خود نداريد. بهترين زمان برای انجام برنامه دفعی، بعد از خوردن غذا ( ترجیحا" صبحانه) می باشد. زيرا خوردن غذا می تواند عملکرد روده و روند دفع مدفوع را تحريک کند. در پايان هر برنامه دفعی، يک انگشت ملبس به دستکش را که آغشته به ژل لوبريکانت می باشد در رکتوم برده و مطمئن شويد که رکتوم بطور کامل تخليه شده است. روشهای آماده سازی و انجام برنامه دفعی 1-صندلی دفعی يا توالت بهتر است برنامه دفعی را در حالت نشسته انجام دهيد (و نه در حالت درازکش) زيرا کشش جاذبه کمک می کند که مدفوع به طرف پايين روده حرکت کند. وقتی برای انجام برنامه دفعی به زمانی بيشتر از 30 دقيقه جهت نشستن روی صندلی احتياج داريد، جهت جلوگيری از زخمهای پوستی می توانيد از پوششی برای صندلی توالت خود استفاده کنيد. اگر آسيب طناب نخاعی در سطوح پايين داريد، استفاده از پوشش فوق نيز کمک ميکند تا بتوانيد تعادل خود را روی صندلی حفظ نماييد. در کل اين روش شما را قادر ميسازد تا مدفوع بطور موثر بطرف پايين حمل شود. اگر بعلت نشستن مبتلا به هموروئيدهای دردناک شده ايد، بايد روزانه يک شياف يا داروی درمان هموروئيد مصرف کنيد و بعد از هر برنامه دفعی به درمان مشکل بپردازيد. 2 . تحريک انگشتی: از تحريک انگشتی ميتوان بتنهايی يا پس از مصرف شياف استفاده کرد. راه مناسب برای استفاده از تحريک انگشتی اينست که يکی از انگشتان ملبس به دستکش را به ژل لوبريکانت آغشته کرده و حدود 5-7/5 سانتی متر درون مقعد فرو بريد تا اسفنکتر داخلی (حلقه عضلانی داخل مقعد ) را حس کنيد. سپس 3-4 بار حلقه فوق را ماساژ داده تا حلقه شل شود. شل شدن حلقه امکان عبور مدفوع را برای دفع ايجاد می کند. ممکنست بطور متعدد نياز به انجام اين عمل داشته باشيد تا اسفنکتر شل شود. بين هر تحريک انگشتی 5 تا 10 دقيقه منتظر بمانيد. اگر از شياف استفاده می کنيد تحريک انگشتی را 10 الی 30 دقيقه پس از مصرف شياف آغاز کنيد. بعد از هر برنامه دفعی بايد تحريکات انگشتی را اضافه کنيد. البته بايد بين هر تحريک 5 الی 10 دقيقه صبر کنيد. اينکار خطر حوادث بعدی برنامه دفعی را کاهش می دهد. اگر بهيچوجه طی 15 دقيقه چيزی خارج نشد، می توانيد برنامه دفعی خود را خاتمه دهيد. 3 . ماساژ شکمی : ماساژ شکمی را معمولا" بعد از مصرف شياف يا پس از اولين تحريک انگشتی انجام ميدهند. با کف دست قسمت پايين طرف راست شکم را فشار داده و آنرا با ماساژ به طرف دنده ها و امتداد طرف چپ شکم ادامه دهيد. با توجه به شکل صفحه 5 ماساژ را در طول کولون آغاز کرده و بسوی رکتوم ادامه دهيد. عمل ماساژ را هر سی ثانيه يکبار بتعداد 10 بار تکرار کنيد تا بهترين نتيجه را بگيريد. 4 . شياف ها ( Magic Bullet,bisacodyl,glycerin 5 ) اگر مدفوع سفت شده در رکتوم تجمع کرده است، گليسرين يک شياف نرم کننده ای است که می تواند محل انسداد را ليز کرده و عبور مدفوع را تسهيل کند. شياف بيزاکوديل نه تنها مدفوع را نرم می کند بلکه روده را نيز تحريک می کند. اين دارو بسيار موثر بوده و بطور شايع مصرف می گردد. اگر به اين نتيجه رسيديد که شياف بيزاکوديل در طولانی مدت تاثير زيادی ندارد ( بدين معنی که نتايج مورد انتظار دير حاصل می شود يا تخليه روده بطور کامل انجام نمی گيرد)، بايد درمورد شروع مصرف Magic Bullet از پزشک خود سئوال کنيد. Magic Bullet نوعی ديگر از شياف بيزاکوديل می باشد که پس از مصرف سريعتر شکسته می شود، لذا سرعت بالاتری را برای شروع فعاليت خود دارد. کاربرد مناسب و صحيح از شياف، يک اصل اساسی است، لذا شما بايد: مدفوعی را که پشت شياف قرار گرفته است تخليه کنيد. شياف را قبل از استفاده به ژل لوبريکانت آغشته کنيد. شياف را در بالاترين محل ممکن در رکتوم قرار دهيد، برای اينکار از يک انگشت ملبس به دستکش يا يک دستگاه شياف گذار استفاده کنيد. شياف را بصورتی کار گذاريد که مقابل ديواره رکتوم قرار گيرد. برای جلوگيری از لغزش يا جابجائی شياف از جای خود، هنگام در آوردن انگشت از مقعد، اينکار را آهسته و با احتياط انجام دهيد. توجه : اگر قبل از استفاده شياف، مثانه خالی باشد کمک کننده است. 5 . تنقيه ( با آب لوله کشی، روغن معدنی ، Fleet 6) : اگر طی سه روز يا بيشتر حرکت دفعی نداشته ايد و يا احساس می کنيد که هميشه قسمت اعظم مدفوع در رکتوم باقی می ماند، بعد از انجام برنامه دفعی، شما می توانيد از نتقيه استفاده کنيد. اغلب مردم برای نگهداری مايع نتقيه درون روده، دچار مشکل ميباشند، اما تمهيدات کمکی در دسترس هستند. تنقيه را قاعدتا" نبايد بدلايل زير بطور روتين استفاده کرد: تنقيه ممکنست روده تنبل ايجاد کند، زيرا روده ممکنست جهت دفع به تنقيه وابسته گردد. مقدار مايع تنقيه مورد نياز جهت دست يافتن به نتيجه مطلوب، با هر بار استفاده افزايش می يابد. بنظر می رسد استفاده از مقادير زياد مايع تنقيه، موجب بيرون کشيدن مواد مغذی و دفع آن از روده می گردد. 6 . لاگزاتيوها: 1) لاگزاتيوهای محرک ( شامل Exlax 9, Senna 10 , Cascara 11 , Peri-Colace7, Dulcolax 8) : اين داروها روده را شديدتر و منظم تر به طرف پايين منقبض کرده و عبور مدفوع را تسهيل می کنند. اين نتايج طی 12-6 ساعت رخ می دهند، بطوريکه اگر صبحگاه ، اين برنامه دفعی را اجراء کنيد، مراحل فوق الذکر در خواب اتفاق می افتند. 2)لاگزاتيوهای Bulk يا بسته ای بصورت پودر که توليد حجم در روده می کنند (شامل: Citrucel 14, Metamucil 13, Fibercon 12, Calcium Ploycarbophil 15, Psyllium ) : عملکرد اين داروها مشابه زمانی است که فرد، رژيم غذايی با فيبر زياد مصرف کرده باشد، يعنی آب را بداخل مدفوع کشيده و يک حرکت دفعی راحت و نرم ايجاد می کنند، که عبور مدفوع از روده را تسهيل می بخشند. اين داروها از فيبرهايی که از گياهان و ميوه ها استخراج شده، ساخته می شوند و در سه شکل ، قابل دسترس هستند: پودرها که با آب مخلوط می شوند، ويفر ( Wafer 16) قرص، هنگام استفاده هر سه نوع داروی فوق ، بايد هميشه حدود 8 ليوان مايع در طول روز بنوشيد. اين داروها معمولا" 3 يا 4 بار در روز همراه مايعات مصرف می شوند و در طولانی مدت نيز خطر ندارند. برخی در آغاز مصرف دارو دچار نفخ شکم می شوند، اما اين عارضه جانبی عموما" بعد از 3 الی 4 هفته پس از مصرف از بين می ر ود. 3) لاگزاتيوهای منيزيومی ( شامل : منيزیوم ستيرات، شير منيزی ) اين داروها طی 1 تا 2 ساعت نتايج خود را بروز ميدهند، اما اغلب باعث از دست دادن حجم زيادی مدفوع می شوند و خطر بی اختياری مدفوع را نيز افزايش می دهند. اين داروها برای استفاده دائمی پيشنهاد نمی شوند. 4) سوربيتول، لاکتولوز، Golytely 17: اين مايعات شيرين مزه، آب را بداخل مدفوع کشيده و حرکات روده را نرمتر و روانتر ميکنند. نتايج اين فرآيندها طی مدت 6 الی 12 ساعت اتفاق می افتد، بنابراين ممکنست شب با مايعات مصرف شوند. اگر دوز زيادی مورد نياز است، ممکن است 2 بار در روز استفاده شوند: صبح و شب. اين داروها بندرت موجب ايجاد عوارض جانبی می گردند و برای ايجاد يک عادت اجابت مزاج منظم در طولانی مدت ، مفيد هستند. 5) نرم کننده های مدفوع ، Colace 18: اگر چه اين داروها اغلب بعنوان لاکزاتيو مصرف می شوند. اما بايد توجه داشت که نرم کننده های مدفوع هيچ عملکرد لاگزاتيوی ندارند. اين داروها مدفوع را نرم می کنند اما روده را تحريک نمی کنند، بنابراين در درمان يبوست موثر نمی باشند. نرم کننده های مدفوع بايد فقط در افراديکه در معرض خطر بروز يبوست نيستند مصرف شوند و در افراديکه حرکات دفعی خيلی سخت دارند بايد همراه يکی از لاگزاتيوها مصرف گردند. راهنمای برنامه دفعی : در زير، راهنمای کل برنامه دفعی تيپيک بر پايه سطح ضايعه بصورت يک ليست کنترلی آورده شده است. همه افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی بايد يک تقويم و تابلو برنامه دفعی منظم را درست کنند و واقعا" به آن عمل کنند. برنامه ريزی خود را بطور روزانه در زمانهای مشابه و ترجيحا" پس از صرف غذا طراحی کنيد. اگر آسيب طناب نخاعی در سطوح بالای ستون فقرات يا گردن رخ داده است (روده اسپاستيک ) : اگر يکی از علايم يا عوامل خطر مذکور در صفحه های قبل را داريد، برنامه دفعی خود را بايد روزانه يا يکروز در ميان انجام دهيد. اگر هيچيک از علايم يا عوامل خطر فوق الذکر را نداريد، برای جلوگيری از يبوست بايد برنامه دفعی خود را نهايتا" هر سه روز يکبار انجام دهيد. شياف را داخل رکتوم کار گذاري و مطمئن شويد که با روش صحيحی اينکار را انجام داده ايد. ماساژ شکمی را بمدت 5 تا 10 دقيقه انجام دهيد. منتظر شويد دفع گاز و مدفوع آغاز شوند. اگر هيچ مدفوعی بعد از 10 دقيقه دفع نشد به مرحله 5 رويد. جهت شل شدن اسفنکتر معقدی، تحريک انگشتی را انجام دهيد. متعاقب حرکات دفعی، دو تحريک انگشتی انجام داده و ما بين هر تحريک حدود 5 تا 10 دقيقه منتظر بمانيد. اگر مدفوع بيشتری طی 15 دقيقه دفع نگرديد. برنامه دفعی شما کامل شده است. اگر آسيب طناب نخاعی در سطح پايين ستون فقرات رخ داده است: برنامه دفعی خود را برای يک يا دو با در روز تنظيم کنيد. رکتوم را طبق يک روند متوالی از مدفوع پاک کنيد، زيرا اينکار به پيشگيری از حوادث بعدی کمک می کند. برای ايجاد شکل مطلوبی از مدفوع ، از يک لاگزاتيو bulk ، يک يا دوبار در روز استفاده کنيد. جهت شل شدن اسفنکتر مقعدی ، تحريک انگشتی را انجام دهيد. اگر رکتوم پر از مدفوع است، ابتدا بايد استفاده از يک ژل لوبريکانت اعمال فوق را سهل تر کرده و احساس ناخوشی را کاهش می دهد. بعد از تخليه دستی، تحريک انگشتی را تکرار کنيد. تنفس های عميق انجام داده و با افزايش فشار به طرف پايين ، به تخليه روده ها کمک کنيد. اگر طی 15 دقيقه پس از انجام کامل تحريک انگشتی، حرکات دفعی آغاز نگرديد، يا از شياف بيزاکوديل استفاده کنيد، يا يک تنقيه کوچک انجام دهيد. سپس 15 دقيقه منتظر بمانيد تا جريان مدفوع آغاز شود. متعاقب حرکات دفعی، دو تحريک انگشتی انجام دهيد و بين هر تحريک 5 الی 10 دقيقه منتظر بمانيد. اگر طی 15 دقيقه هيچ مدفوعی تخليه نشد، برنامه دفعی شمال کامل شده است. توجه : شما بايد برنامه دفعی خود را در دفترچه خاطرات روزانه ثبت کنيد. موارديکه بايد ثبت شوند عبارتند از: a)تاريخ ، مدت زمان و نتايج هر برنامه دفعی . b)هر گونه روش درمانی ( لاگزاتيوها، شيافها، تنقيه ها) مورد استفاده که تخليه مدفوع و برنامه شما را موثر تر کرده است. c) تاريخ و شدت هر گونه علائم گوارشی و دفعی وابسته، که تجربه کرده ايد. سئوالات شايعی که اغلب مبتلايان به يبوست می پرسند؟ اگر بعد از انجام برنامه دفعی هيچ حرکت دفعی مدفوع نداشتم چه کاری بايد انجام دهم ؟ به منظور جلوگيری از تجمع مدفوع در روده و بدتر شدن يبوست، بايد هنگام خواب، سوربيتول يا لاکتوز (15 الی 30 ميلی ليتر ) يا 2 قرص senna مصرف کنيد. سپس برنامه دفعی خود را در موعد مقرر در روز بعد تکرار کنيد. 2 . اگر طی 4 روز يا بيشتر هيچ حرکت دفعی نداشته باشم چه کاری بايد انجام دهم؟ در اين حالت بايد 2 تا 3 ساعت قبل از انجام برنامه دفعی خود، يک لاکزاتيو با قدرت بالا از قبيل Golytely ( نيم تا يک ليتر ) مصرف کنيد. 3 . وقتی مدفوع خيلی سفت است چه کاری بايد انجام دهم ؟ اگر مدفوع خيلی سفت داريد، بايد رژيم غذايی خود را بر اساس جدول مربوط به رژيم غذايی تنظيم کنيد. يعنی بيشتر از غذاهای فيبردار و کمتر از غذاهايی که موجب بروز مدفوع سفت می شوند استفاده کنيد و همچنين مايعات بيشتر بنوشيد. اگر مشکل هنوز ادامه داشت بايد يک لاگزاتيو Bulk تا حداکثر 3 بار در روز مصرف کنيد و يا از سوربيتول يا لاکتولوز يک يا دو بار در روز همراه تغيير در نوع رژيم غذايی، بهره جوييد. 4 . فيبرهای موجود در رژيم غذايی و لاگزاتيوهای Bulk باعث نفخ و تورم شکم شده و عمدتا" گاز دفع می گردد، چه کاری بايد انجام دهم ؟ همراهی فيبر و لاگزاتيوهای Bulk اغلب دليل ناخوشی های موقتی می گردند. نفخ شکم، درد شکمی، اتساع شکم و تب باشد، يعنی اگر حرکات دفعی آبکی بيش از 3 بار در روز داريد، يا اگر بمدت 2 روز يا بيشتر اسهال ادامه داشت بايد سريعا" به پزشک معالج خود، مراجعه کنيد. 5 . چگونه می توان از بروز هموروئيد جلوگيری کرد؟ شما بايد از اقدامات پيشگيرانه جهت اجتناب از يبوست استفاده کنيد. اينکار باعث ميشود که مدت زمان صرف شده جهت انجام برنامه دفعی بواقع کاهش يابد. درمان زودرس هموروئيد ممکنست از بزرگ شدن هموروئيد جلوگيری کند. بايد برای توصيه های مفيدتر با پزشک خود مشورت کنيد. 6 . با افزايش سن آيا نياز است برنامه دفعی را تغيير داد؟ عوامل خطر موثر در بروز يبوست با افزايش سن بيشتر می شوند، چرا که ممکن است طولانی شدن برنامه دفعی بعلت افزايش سن باشد. با اين وجود اگر اقدامات پيشگيرانه و توالی برنامه دفعی را بيشتر نماييد و فرآورده های لاگزاتيو را نيز بطور صحيح مصرف کنيد، می توانيد از بروز يبوست پيشگيری نماييد. 7 . بعضی افراد مبتلا به آسيب طناب نخاعی جهت رفع مشکلات دفعی، کلستومی کرده اند- اين روش دقيقا" چيست و آيا هيچوقت برای من نياز ميشود؟ کلستومی يک روش جراحی است که کولون را به سطح شکم باز می کند. بنابراين مدفوع می تواند در يک کيسه قابل تعويض جمع آوری شود. بخش کوچکی از مبتلايان به آسيب طناب نخاعی از اين روش استفاده می کنند، در واقع اين افراد بعلت يبوست شديد و دائمی و علايم همراه ( از قبيل برنامه دفعی طولانی که گاهی 4 ساعت يا بيشتر در روز طول می کشد، هموروئيدهای دردناک، اتساع و درد شديد شکم و بی اختياری مدفوع ) از اين روش استفاده می کنند. يبوست شديد می تواند با توجه به قدرت افراد، موقعيت کاری و اجتماعی آنها را تحت تاثير قرار دهد. کلستومی اغلب باعث کاهش علايم شده و فرد را قادر می سازد تا زمان کمتری برای انجام برنامه دفعی صرف کند. 8 . گاهی اوقات خارج کردن شياف از داخل بسته و پوشش مشکل است، چه کار بايد انجام داد؟ دلايل بسياری برای اين مشکل وجود دارد، مواد ترکيبی مورد استفاده در اغلب بسته بندی های شياف ها، از نوعی است که خارج کردن شياف را با مشکل روبرو ميکند. اگر به سادگی قادر به بازکردن پوشش شياف نيستيد، ممکنست به ايجاد يک شکاف روی سرتاسر بسته شياف با يک چاقوی تيز کوچک نياز داشته باشيد. در صورت نياز ترجيح داده می شود از يک داروساز بخواهيد که اين عمل را برای شما انجام دهد. اگر مشکل، نم و رطوبتی است که باعث لغزش شياف در داخل بسته می شود، بهتر اينست که اول آنرا داخل يک ليوان آب يخ بمدت 20 دقيقه قرار دهيد. اينکار باعث می شود که هم راحتتر از داخل بسته بيرون آيد و هم راحتتر کار گذاشته شود. 9 . بطور پيشرونده، انجام تحريک انگشتی و کارگزاری شياف توسط خودم دائما" مشکل تر می شود. آيا اين بدين معنی است که بزودی مجبورم جهت انجام اين اعمال به ديگران وابسته شوم؟ برای افرادی که انگشتان ماهری ندارند، روشها و ابزارهای کمکی وجود دارد. از پزشک خود سئوال کنيد آيا اين وسايل می توانند برای شما مفيد باشند؟ 10 . در چه شرايطی واقعا" بايد با پزشک تماس حاصل کرد؟ در صورت داشتن شرایط ذيل، جهت ارزيابی وضعيت خود بايد با پزشک خود تماس حاصل کنيد: الف ) اتساع يا درد شکمی وخيم تر از حد معمول که با انجام برنامه دفعی تخفيف نمی يابد. ب ) علايم اتونوميک ديس رفلکسی که با برنامه دفعی يا تخليه مثانه تخفيف نمی يابد. ج ) استفراغ يا اسهال مداوم ( 2 روز يا بيشتر ) بخاطر بسپاريد : يبوست يک وضعيت جدی است اگر سئوال ديگری غير از سئوالات مذکور راجع به دفع يا برنامه دفعی داريد پاسخ آنرا از پزشک معالج خود جويا شويد. (( به اميد سلامتی هر چه بيشتر شما )) AUTHORs: Danielle Harari, M.D. Clinical Director, Massachusetts General Hospital Beacon Hill Geriatric Associates Medical Instructor, Harvard Medical School Medical Associate, GRECC, Brockton/West Roxbury VAMC Jerrilyn Quinlan Research Assistant, Massachusetts General Hospital and GRECC, Brockton/West Roxbury VAMC Steven A. Stiens, M.D. Assistant professor Rehabilitation, University of Washington Staff Physician, SCI Service, Seattle VAMC *** The publication of this booklet was made possible by a grant from the paralyzed Veterans of America (PVA) Spinal Cord Injury Education and Training Foundation (ETF) to Danielle Harari, M.D. The authors thank the patients and staff of the Spinal Cord Injury Service of the Brockton/West Roxbury VAMC for their cooperation in the evalu . 1-اتونوميک ديس رفلکسی ( AD) سندرم حادی است که در اثر تخليه ناگهانی پيامهای عصبی سمپاتيک در افراديکه دچار ضايعه نخاعی بالاتر از سطح T6 می باشند ايجاد ميگردد و مجموعه علائمی را ايجاد می کند که عمدتا" شامل: افزايش فشار خون، سردرد، تعريق، احتقاق بينی، برافروختگی صورت و بالا تنه، سيخ شدن موها و کاهش ضربان قلب می باشد . ( مترجم ) 2-مسهل های خوراکی مورد نظر می باشند. ( مترجم ) 3- قسمت انتهايی روده بزرگ که به مقعد ختم می شود و در فارسی راست روده گفته می شود. ( مترجم ) 4-مايع لزج و قوام دار بلغمی شکل ناشی از ترشحات جدار و سلولهای مخاطی روده ها را موکوس می گويند. ( مترجم ) 5- شياف گليسيرين و Magic Bullet در بازار داروئی ايران موجود نيست و شياف های لاگزاتيو می باشند که ترکيبات چرب کننده و نرم کننده دارند. ( مترجم ) 6-Fleet مخلوط سديم فسفات منوبازيک + سديم فسفات دی بازيک می باشد اما در ايران وجود ندارد. در واقع نوعی لاگزاتيو می باشد. 7-peri-colace: ترکیب Casanthranol+ docusate Na است اما درايران وجود ندارد. 8-Dulcoax: همان Bisacodyl است که در ايران وجود دارد. 9-Exlax: همان Senna می باشد. ( به شماره 10 رجوع شود. ) 10-Senna: از برگهای گياه سنا بصورت پودر يا بصورت Bulk قابل دسترسی در عطاريها و يا بصورت قرص Cinnalax , C.lax - شربت Cenamed و برای بچه ها با نام Cengole در بازار داروئی موجود است. 11-Cascaraبصورت Bulk در عطاريها وجود دارد و پودر برگهای گياه مربوطه می باشد. 12- Polycarbophil calcium: Fibercon در ايران وجود ندارد. 13- Metamucil: همان Ispaghula يا گياه اسفرزه می باشد که بصورت پودر Psyllium در ايران وجود دارد. ملينی بسيار عالی است و اثرات انقباضی در روده ها به هيچ عنوان ندارد و بهترين ملين Choice دوران حاملگی است. 14- Metlylcellulose متيل سلولز ( که بعنوان پايه در بسياری از داروها بکار می رود ) داروی ملين است در ايران وجود ندارد و توصيه نیز نمی شود. 15-Calcuim Polycarbophil : در ايران وجود ندارد. ( مترجم ) 16- منظور نوعی نان شيرينی است که حاوی ترکيبات لاگزاتيو در اين مورد خاص می باشد. 17-Golytely : يا Macrogo به احتمال فراوان از طريق مراکز تک نسخه ای قابل تهيه می باشد. ( استفاده محدودی در دنيا دارد ) . 18- Docusate Na: Colace است اما در ايران وجود ندارد. مشابه peri-colace که قبلا" توضيح داده شد ميباشد. **** منبع : كتابچه آموزشي " يبوست در آسيب طناب نخاعي "-نويسنده : دانيل هرري و همكاران -ترجمه : دكتر محمد علي عموكرمي - دكتر هادي شجاعي - ناشر پژوهشكده مهندسي و علوم پزشكي جانبازان -چاپ اول زمستان 1383- تيراژ: 20000

رژيم غذايي سالم در پيشگيري از شكنندگي پوست و همچنين ترميم زخم بسيار با اهميت است . متاسفانه افرادي كه شانس بيشتري در ايجاد زخم بستر دارند اغلب دچار سوء تغذيه هستند . اگر شما بيمار هستيد يا دوران نقاهت را بعد از يك عمل جراحي سپري مي كنيد و يا دچار آسيب نخاعي هستيد امكان كم اشتهايي در شما بيشتر است .با اينحال بدن شما به كالري ، پروتئين و مواد معدني كافي نياز دارد . اقدامات زير مي تواند شما را در سالم نگهداشتن پوست كمك كند : v سعي كنيد وعده هاي غذايي كم حجم ميل نمائيد . اگر شما بعد از صرف مقدار كمي غذا احساس سيري مي كنيد وعده هاي غذايي را افزايش دهيد اين برنامه به كساني كه هيچ وقت احساس گرسنگي نمي كنند كمك مي كند . v مواقعي از روز كه احساس بهتري داريد مقدار غذاي بيشتري ميل نمائيد . زمانيكه احساس گرسنگي مي كنيد غذا ميل كنيد اكثر مردم هنگام صبح اشتهاي بيشتري دارند چون قبلا استراحت كرده اند . v مصرف مايعات را در بين غذا محدود كنيد . مايعات باعث پر شدن معده شده و نمي توانيد غذاي كالري دار بخوريد 30 تا 60 دقيقه قبل يا بعد از غذا آب بنوشيد نوشيدن آب را در مواقع ديگر (‌ غير از وعده هاي غذايي ) كم نكنيد چون آب باعث نرم نگه داشتن پوست مي شود . v غذا هاي پوره شده و مايع مصرف كنيد . اگر در بلع غذا مشكل داريد سوپ يا غذاهاي پوره شده و يا مايعات مكمل تغذيه اي را كه پروتئين و كالري دارند مصرف كنيد اين در مواقعي است كه نوشيدن مايعات راحت تر از خوردن غذاهاي ديگر است v وعده هاي غذايي حاوي پروتئين : اگر ميل به غذا هاي گوشتي نداريد غذا يي كه حاوي پروتئين بالاست مانند پنير روستايي ، كره بادام زميني ، ماست ، فرني، تخم مرغ ، دانه ها و آجيل ها نيز منبع خوبي هستند اما ممكن است هضم آنها مشكل باشد . v هنگام غذا خوردن در حالت بدني مناسب قرار بگيريد : موقع صرف غذا سرتان را از تختخواب بلند كنيد تا به سطح راحتي برسيد . v با شتاب غذا ميل نكنيد : زمان كافي براي وعده هاي غذايي در نظر بگيريد و اگر براي خوردن غذا نياز به كمك داريد به پرستارتان هم اجازه ندهيد در غذا دادن عجله كند . v تغيير در شيوه زندگي : سبك زندگي را با اجراي طرحها و برنامه هاي مراقبتي تغيير دهيد مانند ترك سيگار . از پزشكتان موثر ترين راه ترك سيگار را جويا شويد . سيگار باعث مي شود اكسيژن كمتري به پوست برسد ، ويتامين C بدن را از بين برده و درمان و بهبود زخم را به تاخير بيندازد . v ورزش : ورزش روزانه جريان خون را بهتر مي كند بافت ضروري ماهيچه را مي سازد ، اشتها را تحريك و قدرت بدني را بالا مي برد يك فيزيوتراپ مي تواند برنامه و حركات مناسب را به شما آموزش دهد. *** منبع : مقاله "نقش تغذيه در سالم ماندن پوست"- گروه ترجمه سایت مرکز ضایعات نخا عی جانبازان -مترجم : : سارا عزیزی- برگرفته از سایت مایو کلینیک -انتشار : سایت مرکز ضایعات نخاعی جانبازان -اردیبهشت 86

آيا می دانيد از زمانی که دچار ضايعه نخاعی می شويد داشتن تغذيه مناسب اهميت ويژه ای پيدا می کند ؟

ما نمی خواهيم در مورد چيزهايی که عموم مردم درباره آنها صحبت می کنند ، مانند اينکه اگر شير بخوری قوی و بزرگ خواهی شد حرفی بزنيم بلکه می خواهيم در اين مورد که چگونه رژيم غذايی شما می تواند بر ضايعه نخاعی و عوارض آن اثر بگذارد ، صحبت کنيم . پس برای داشتن انرژی و شادابی بيشتر به شما توصيه می کنيم مطلب زير را با دقت مطالعه فرماييد.

برای داشتن انرژی لازم جهت انجام فعاليت های روزمره و بهداشت اندامها و ارگانهای مختلف بدن و عملکرد بهتر آنها و بطور خلاصه سر زندگی و احساس رضايت ، تغذيه نقش مهمی را ايفا می کند. در ابتداء مروری داريم بر برنامه هايی که به انتخاب موادغذايی توسط خود شما ارتباط دارند.

برنامه بهداشت مثانه :

شما بايستی برای عملکرد بهتر مثانه و پيشگيری از عفونت روزانه 3-2 ليتر مايعات مصرف کنيد. برای آنکه از نوشيدن يک نوع مايع خسته نشويد بهتر است انواع مختلف و متنوع مايعات را بنوشيد.

برنامه بهداشت روده :

برای انجام بهتر و راحت تر عمل دفع علاوه بر نوشيدن مايعات ، بايستی غذاهای پر حجم مانند ميوه ، سبزی ها و نان های کامل گندم مصرف کنيد.

برنامه بهداشت پوست :

باتوجه به اينکه بهبود خراشيدگی ها و کبودی ها و ساير مشکلات پوستی در مقايسه با پيش از زمان ضايعه نخاعی به مدت بيشتری زمان نياز دارد ، بنابراين شما برای بهبود کامل بافت پوست ، بايستی از پروتين ها و ويتامين ها استفاده کنيد. داشتن رژيم غذايی متعادل ، احتمال عفونتهای پوستی را هم کاهش می دهد.

برنامه فعاليتهای روزمره :

فعاليتها و کارهای روزانه شما ، مقدار زيادی انرژی مصرف می کند. پروتئين از جمله مواردی است که بطور مستمر انرژی لازم شما را تامين خواهد کرد. بر خلاف عقايد رايج ، که يک تکه شيرينی بهترين غذا برای رساندن انرژی زياد به شماست ، اين نظر درست نيست چرا که تمامی شکر موجود در شيرينی فقط برای چند دقيقه اول انرژی بدن را تامين می کند.

چه غذاهايی بايد خورد ؟

رژيم غذايی روزانه هر فرد بايد شامل گروه های اصلی غذايی باشد. می توان با انتخاب غلات ، سبزی ها و ميوه ها به مقدار بيشتر ، لبنيات کم چرب ، گوشت بدون چربی ، ماهی و ماکيان در حد اعتدال و نيز مصرف مقدار کمی چربی و شکر ( قندهای ساده ) به اين راهنمای رژيمی جامه عمل پوشاند.

- گروه نان و غلات ، برنج و ماکارونی تامين کننده کربوهيدرات های پيچيده و فيبر غذايی است.

- گروه ميوه و سبزی ها تامين کننده فيبر ، ويتامين ( C,A) اسيدفوليک و مواد معدنی ضروری است.

- گروه شير منبع غنی و مهمی از کلسيم ، ويتامين D پروتئين و ساير مواد مغذی است.

- گروه گوشت به تامين پروتئين و مواد معدنی مثل روی ، آهن در ويتامين B12 کمک می کند.

****

منبع : كتاب " چگونه با ضايعه نخاعی خود مواجه شويم ؟ " ترجمه : فاطمه قمشی - برگرفته از مجله پويش نوين پاييز 82

 

اين مقاله شامل بخش هاي ذيل است

1- مقدمه

2- عوارض مرتبط با تغذيه

· تغيير متابوليسم گلوکز

· روده تحريک پذير

· مثانه تحريک پذير و خطر عفونتهای دستگاه ادراری

· زخمهای فشاری

· پوکی استخوان

3- تاثيربرنامه های تغذيه برروي چاقی و سلامتی افراد نخاعي

· عدم تعادل بين انرژی جذب شده و مصرفی

· ارتقاء سلامتی

· اقدامات مربوط به تغذيه در رابطه با چربی خون غير طبيعی

· مشاوره تغذيه درمورد چربی خون غير طبيعی و خطر بيماريهای قلبی عروقی

· مکملهای حاوی اسيد چرب امگا 3

- کمبود ويتامين و مکملها

· مکملهای ويتامين D

· ويتامين B12

- مکمل کراتين جهت فعاليت عضلانی

- خلاصه

- منابع

****

اين مقاله بر اساس اطلاعات علمی و تخصصی موجود در سال 2005 ،توسط SCIRE( مرکز مدارک توانبخشی آسيب های نخاعی ) تهيه شده و اطلاعات موجوددرآن تنها با اهداف علمی و آموزشی ارائه گردیده است. بطوركلي چنانچه شما از نظر جسمی مشکلی داشته باشيد يا گمان می کنيد درمعرض معضلی قرارگرفته ايد، بايستی سريعا" با گروه پزشکی خود مشورت نمائيد. ناشرين و کسانی که با SCIRE جهت تهيه اين مقاله همکاری داشته اند، مسئوليت هرگونه آسيب، شکايت، تعهد، هزينه يا خسارتی را که ناشی از استفاده يا سوء استفاده از مطالب مندرج باشد، بعهده نمی گيرند.

مباحث تغذيه بعد از آسيب های نخاعی

مقدمه

مشخص شده است كه آسيب نخاعی حاصل از ضربه معمولا" بين افراد جوانی به وجود مي آيند که قبلا" دارای تغذيه مناسبی بوده اند، ولي به احتمال خيلي زياد بعد از ضايعه نخاعی تاثير تغذيه برروي بدن آنان افت پيدا می کند. اين افت احتمالا" ناشی از مجموعه "اثرات حاصل از تغيير متابوليسم بدن "و "انتخاب شيوه های زندگی بعد از آسيب نخاعی" می باشند. بسياری از عوارض ثانويه ناشي از ضايعات نخاعی نيز، با تغييرات ايجادشده در انرژی بدن، و متابوليسم قند( گلوکز)، چربی و ويتامين ها ارتباط دارند . بطوركلي ازجمله اين عوارض مي توان به مواردي مانند اضافه وزن نامناسب ، خطرات مربوط به بيماريهای قلبی عروقی، مقاومت انسولين و پوکی استخوان اشاره نمود.

دراين راستا،موثرترين فعاليتهای مربوط به حفظ سلامتی ،ازجمله اقدامات مرتبط با تغذيه ،که جهت ارتقاء سلامتی افراد در طولانی مدت موردنيازهستند، کمتر شناخته شده اند. با اين وجود، پرواضح است که تغذيه مناسب بعد از ضايعه نخاعی کمک می کند تا احتمال بروز بيماريها و عوارض حاصل از تغييرات متابوليسمی و روحی- روانی آنهاکاهش يابد. در اين مقاله خلاصه ای از موضوعات مرتبط با تغذيه افراد نخاعی که مراحل حاد را گذرانده اند،ذکر شده است.

عوارض مرتبط با وضعيت تغذيه افرادنخاعي

1- تغيير متابوليسم گلوکز

عوامل زيادی برروي افزايش خطر مقاومت انسولين و افزايش انسولين در خون (Hyperinsulinemia ) ، تحمل قند، بيماريهای قلبی عروقی و چاقی در افراد نخاعی تاثير دارند. عوامل مذکور معمولا" با" سطح و شدت ضايعه نورلوژيکی" افرادمرتبط هستند (Javierre و همکاران 2005). گمان بر اين است که کاهش حجم عضله و افزايش بافت چربی بعد از ضايعه نخاعی منجر به اختلال فزاينده درجذب قند شده و بر روی هموستازی( homeostasis ) قند كل بدن تاثير می گذارد (هموستازي به فرايندهائي اطلاق مي شود كه باعث حفظ تعادل فيزيولوژيكي بدن مي گردند:مترجم). ( Javierre و همكارانش 2005). وضعيت بيماری زائی آسيب نخاعی و شيوه زندگی افراد مبتلا، بر روی کنترل قند خون تاثير گذاشته و خطر عوارض و مرگ و مير ناشی از بيماريهای قلبی عروقی که عامل اصلی مرگ افراد نخاعی هستندرا افزايش می دهد. ( Arrowwood و همکاران 1987، Yekutiel و همکاران 1989، Javierr و همکاران 2005 ). در افراد نخاعی در همان اوايل آسيب يعني بعد از ضايعه، ناهنجاريهائی در متابوليسم چربی ايجاد می شود و معمولا" به مرور زمان افزايش پيدا می کنند ( Brenes و همکاران 1986، Bauman و همکاران 1992، Kocina سال 1997 و Szlachcic و همکاران 2000) .مقاومت انسولين و افزايش بيش از حد انسولين در خون hyperinsulinemia) )در پاسخ به گلوکزی که از راه دهان وارد بدن می شود، منجربه ايجاد ديابت مليتس diabetes mellitus) ) نوع دو و آترواسکروزيس و بيماری قلبی حاصل از ايسکمی در افراد نخاعی مي شوند. Duckworth) و همکاران 1983، Defronzo و همکاران 1991 و Bauman و همکاران 1992و Mohr و همکاران 2000 ) .

2-روده تحريک پذير

طي آسيب نخاعي تغييرات ايجادشده در دستگاه عصبی مرکزی يا محيطی، مي تواند منجر به تاخير در تخليه معده، طولانی شدن زمان عبور مدفوع در روده ها و ضعف در حرکت کولون گردد که در مجموع بعنوان "روده تحريک پذير" شناخته می شود. روده تحريک پذير بر روی کيفيت زندگی بيماران مبتلا به ضايعه نخاعی تاثير قابل توجهی دارد و می تواند باعث ناخوشی و حتی مرگ آنان شود ( Rotter, Correa سال 2000 ). مصرف فيبر رژيمی كافي ،می تواند به کنترل روده تحريک پذير بعد از ضايعه نخاعی کمک کند.

3-روده تحريک پذير و خطر عفونت های دستگاه ادراری

غذاهای موثربرفعاليت بدن، فرآورده هائی هستند که برای سلامتی بدن داراي فوايدزيادی هستند و مي توانند خطر بيماريهای مزمن را کاهش دهند( Health canada -سال 2002 ). عصاره کرانبری ( زغال اخته ) از آنجائی که برای خطر عفونت دستگاه ادراری مناسب است، می تواندجزو اين گروه ازمواد غذايی قرار گيرد.

4-زخمهای فشاری

زخمهای فشاری بعد از آسيب نخاعی بسيار شايع هستند و اگر کيفيت تغذيه فرد نامناسب باشد می تواند بهبودی زخمهای فشاری را با مشکل مواجه کرده و آنهارا در معرض خطر قرار دهد. در بيماران نخاعی مبتلا به زخمهای فشاری ميزان روی، آلبومين و پرآلبومين نسبت به افرادی که زخم فشاری ندارند، پائين تر است ( نتيجه اول تحقيق Cruse و همکاران سال 2000). نامناسب بودن کيفيت تغذيه، بهبودی زخمها را به تاخير انداخته يا حتي باعث می گردد ،بهبودی آنها کامل انجام نشود ( نتيجه دوم تحقيق Cruse و همکاران سال 2000 ) .

5-پوکی استخوان

استئوپروزيس يا پوکی استخوان از عوارض شايع ضايعات نخاعی است که منجر به شکننده شدن استخوان و احتمال خطر شکستگی آن می گردد. ( Warden و همکاران 2001 ) .به همين دليل، راهبردهای داروئی و ساير اقدامات کنترلی و مصرف مکمل های غذائی نظير کلسيم و ويتامين D می تواند در سلامت استخوان ها، بعد از ضايعه نخاعی نقش داشته باشد.

تاثير برنامه های غذايی بر روی چاقی و سلامتی

بهم خوردن تعادل انرژی

چاقی يکی از شايعترين عوارض ثانويه ضايعات نخاعی مزمن محسوب مي شود و با اختلالات متابوليسمی زيان باري همراه است.بطوركلي برای داشتن وزن مناسب، بايستی تعادل انرژی در بدن ( از طريق يکسان بودن جذب و مصرف آن ) حفظ شود. ميزان مصرف انرژی کل روزانه از طريق عواملي مانند ميزان متابوليسم بدن درحالت استراحت ،ميزان فعاليت بدنی و اثرحرارتي غذا(يعني ميزان كالري حاصل ازغذاها) تعيين می شود.هر کدام از اين عوامل، بعد از ضايعه نخاعی تغيير پيدا می کنند .بنابراين توجه به آنها می تواند باعث حفظ تعادل انرژی بدن شود. برآورد شده است که ميزان متابوليسم بدن درحالت استراحت ،نزد افراد مبتلا به آسيب های نخاعی مزمن، حدود 12 تا 27 درصد کمتر از همسانان سالم آنان است ،که بطور کلی مهمترين دليل آن کاهش حجم چربی آزاد بدن و تقليل فعاليت دستگاه عصبی سمپاتيک می باشد ( Pencharz, Buchholz در سال 2004 ). معمولا" ميزان فعاليت بدنی افراد نخاعی از ميزان آن در همسانان سالم آنان پائينتر است ( Pencharz, Buchholz 2004 ) .در ضمن، اثر حرارتی غذاها در افراد مبتلا به آسيب نخاعی نسبت به افراد همسان آنان که قادر به کنترل بدن خود هستند، کمتر گزارش شده است. ( Monroe و همکاران سال 1998 ). عدم مصرف رژيم غذايی مناسب بعد از آسيب نخاعی ، باعث می شود که جذب انرژی روزانه به آسانی از مصرف آن بيشتر شود، بدين ترتيب افراد نخاعی که مستعد چاقی هستند ،اضافه وزن نامناسبی پيدا خواهند کرد. ( Cox و همکاران 1985 ).

تغييرات ايجاد شده در مصرف انرژی هنگام استراحت بعد از ضايعات حاد، برآورد دقيق نياز انرژی روزانه افراد نخاعی را با مشکل مواجه سازد. محاسبات معتبری وجود دارند که می توانند جهت تعيين ميزان متابوليسم بدن افراد سالم در زمان استراحت مورد استفاده قرار گيرند و بوسيله آنها می توان تا حد خيلی زيادی نيازبه انرژی افراد نخاعی را تخمين زد. ( Pencharz,Buchholz سال 2004 ) به همين دليل، پيشنهاد شده است که ميزان نياز به انرژی افراد ضايعه نخاعی، با بهترين روش يعنی از طريق" کالری سنجی غير مستقيم، با استفاده از کارت متابوليسم" تعيين گردد ( Hadley سال 2002 ). امااز آنجائی که تمامی مراکز بهداشتی دارای کارتهای متابوليسم جهت اندازه گيری ميزان متابوليسم زمان استراحت نيستند، محاسبات معتبر خاصی برای گروه افراد نخاعی مورد نياز است.

اما بايدتوجه داشت که عليرغم تاکيدات همه جانبه ای که بر روی خطرات چاقی در افراد نخاعی شده، تحقيقات محدودی جهت پرداختن به اين موضوع بعمل آمده است. بطوری که در مورد "روشهای غلبه بر کاهش وزن افراد نخاعی" نيز اطلاعات زيادی در دست نمی باشد. درضمن، دوره های آموزشی محدودی در مورد موضوعات "تغذيه و کنترل وزن گروههای در معرض خطر "وجود دارد. ( Chen و همکارانش در سال 2006 )

جدول1-مصرف انرژي واضافه وزني/چاقي

محققان وسال تحقيق كشور،امتيازبندي،
طرح تحقيقات،
اندازه كل نمونه

روشها

نتايج

Chenوهمكارانش.2006
امريكا،Downs & Black=16
قبل-بعد

اوليهN=17،نهائيN=16

ويژگي جمعيت:جنسيت:مرد=9نفر،زن=7نفر،نخاعي،
ASIA:A-D:سابقه چاقي /اضافه وزني درخانواده ،بله=11،نه=5
روش كار:شركت دركلاسهايي كه برروي تغذيه وفعاليتهاي بدني جهت كنترل وزن،كاهش وزن تمركزداشتندبه ميزان 12هفته(90دقيقه درهفنه)،وشركت درجلسات معرفي تمرينات بدني به مدت 6هفته(هرجلسه 30دقيقه)
نتايج عمل: ارزيابي وضعيت روحي رواني، رفتارهاي تغذيه اي،بهبودشرايط رواني

1-درحين اجراي تحقيق:14نفرازافرادتحت مطالعه كاهش وزن پيداكردند .(2/4=±7/2كيلوگرم)
2-كاهش هاي ثبت شده: درBMI(p<0.05)،دوركمر(p<0.0005)،دورگردن(p<0.02)،ضخامت چين هاي پوست(p<0.02)
3-ميزانHDLبطورقابل توجهي كاهش يافت.
4-پيگيريهاي بعداز اجرا(n=13):6نفربه كاهش وزن خودادامه دادندwt(2.1±1.8) ،4نفربدون تغيير،3نفروزن گرفتند(3.0±2.2كيلوگرم)

Chen و همکارانش (سال 2006 ) مطالعه ای را جهت "ارزيابی ميزان تاثير برنامه کاهش وزن بر روی وزن بدن، شاخص حجم بدن، اندازه دور گردن و کمر، ضخامت چين پوستی، ميزان حجم چربی بدن، حجم عضلانی، ميزان تركم مواد معدنی استخوان، فشار خون، چربی های موجوددر سرم خون، هموگلوبين، آلبومين، عادات غذائی، آگاهي افرادازمسائل تغذيه، دفع مدفوع و شاخص های وضعيت روانی" انجام داد ه اند.

تشريح تحقيق:

طی اين مطالعه 16 نفر از مبتلايان به ضايعات نخاعی مزمن که دارای اضافه وزن يا چاقی بودند،تحت يک برنامه عملياتی کامل موردبررسي قرار گرفتند. ( 15 نفر از آنان ضايعه نخاعی حاصل از ضربه و يک نفر نيز مبتلا به Spina bifida بود). افراد تحت مطالعه در جلسات مشاوره ای 90 دقيقه ای بصورت يکبار در هفته و بمدت 12 هفته شرکت داده شدندو درمرحله مقدماتي بوسيله متخصصين تغذيه معتبري راهنمائی شدند،و طي آن رژيم غذايی مصرفي اين افراد بر مصرف غذاهای غنی از فيبر و مغذی و کم حجم ( ميوه، سبزيجات، غلات، حبوبات) و تعديل مصرف گوشت، پنير، قند و شکر و چربی سوق داده شد. (weinsier و همکارانش - 1983) . برنامه مذکور شامل "انجام حركات ورزشي و تغيير شيوه زندگي"نيز مي شد. نتايج گزارشات حاصله ، متوسط ميزان کاهش وزن را به ميزان، 5/3 کيلوگرم(يعنی 8/3 درصد از وزن اوليه ) نشان دادند ودرنتيجه شاخص جرم بدن(شاخصي است كه درارزيابي چاقي وكاستي وزن بكارمي آيدوعبارتست ازنسبت وزن برحسب كيلوگرم به قدبرحسب كيلوگرم:توضيح مترجم)، اندازه های ابعاد بدن ( anthropometrie ) و ميزان توده چربی بدن کاهش قابل ملاحظه ای داشتند. بااين حال حجم عضلاني، هموگلوبولين، آلبومين و ميزان مواد معدنی استخوان حفظ شده بودند. هيچ تغيير چشمگيری در ميزان فشار خون يا کلسترول LDL وجود نداشت. ولي ميزان کلسترول HDL آنان کاهش پيدا کرده بود.بطوركلي بين ميزان کاهش وزن و کاهش اندازه دور کمر، با بهبود کيفيت رژيم غذائی و مصرف مواد مغذی مناسب، افزايش مصرف فيبر و کاهش زمان مورد نياز جهت دفع مدفوع، يک ارتباط ديده مي شد. همچنين تغييراتي در وضعيت جسمی و روانی افرادنيز گزارش گردید.

نتيجه گيری:

مدارکی در چهار سطح تحقيقاتي وجود دارند (حاصل از آزمونهاي قبل و بعد) كه نشان مي دهند برنامه هاي عملي ،مرکب از" رژيم غذائی" و "فعاليت بدنی" بر روی کاهش وزن افراد نخاعی مبتلا به اضافه وزن موثر هستند.

ترکيبی از برنامه هاي" رژيم غذايی" و" فعاليت بدنی" می تواند به بيماران نخاعي کمک کند ،تا بدون اينکه سلامت عمومی بدن و حجم کلی عضلات بدن آنان در معرض خطر قرار گيرد، وزن خودرا كاهش دهند.
ارتقاء وحفظ سلامتي

بطوركلي درمورد فعاليتهای مهم مربوط به حفظ سلامتی ،ازجمله اقدامات مرتبط با تغذيه ،که جهت ارتقاء سلامتی افرادنخاعي در طولانی مدت ضروري هستند، کمتر كار شده است.دراين راستا، يک برنامه کلی توسط Zemper و همکارانش در سال 2003 جهت مطالعه، ايجاد، اجرا و ارزيابی ارائه شده است.

جدول 2: تاثيراقدامات مربوط به مسائل تغذيه و نيازهای سلامتی در طولانی مدت برای افراد بعد از ضايعه نخاعی

محققان وسال تحقيق كشور،امتيازبندي،
طرح تحقيقات،
اندازه كل نمونه

روشها

نتايج

emper وهمكارانش،2003

امريكا،PEDro=8،RCT

ابتدائيN=76،نهائيN=43

ويژگي جمعيت:جنسيت:مرد=50نفر،زن=13نفر
سن:22تا80سال،مدت زمان ضايعه:1تا49سال،داراي ضايعه نخاعي كامل/ناقص ،
روش كار:افرادتحت مطالعه دريك دوره كارگاههاي آموزشي(6جلسه 4ساعته)طي يك دوره سه ماهه
هدف:بهبوداطلاعات وتحقيقات ،بررسي نموداري شيوه هاي ارتقاء سلامتي زندگي(HPLP)، شاخصهاي شرايط ثانويه،شاخص توانائي خودافراددربرنامه هاي سلامتي (SAHP)، شاخص استرسهاي دريافتي ،و تكميل پرسشنامه وضعيت فعاليتهاي بدني افرادناتوان(PADS)

1-امتيازبندي گروههاي تحت مطالعه براساس: بهبود SAHP بعدازاجراي طرح (P<0.05) .همچنين برمبناي HLPH (امتيازكل) وباتوجه به امتيازبندي عوامل موثربر شاخصهاي بهداشتي HPLP (P<0.001) .
2-امتيازبندي گروههاي تحت مطالعه بعدازبهبودروشهاي HELP(عوامل موثربرتغذيه)(p<0.05).
3- تعيين ميانگين امتيازات براي گروههاي تحت مطالعه كه بطورقابل ملاحظه اي HPLP وعوامل موثربركنترل استرس رااصلاح نموده اند.(p=0.001).همچنين بهبود وضعيت استرس درگروههاي تحت درمان ،نشان دهنده كاهش استرس است. (p<0.05).
4-تعيين امتياز بهبود فعاليت هاي جسمي بعداراجراي طرح تنهابراي گروه تحت مطالعه(p=0.001).بعدازاجراي طرح هيچ تفاوت قابل توجهي درموردPADS هردوگروه گزارش نشد.
5-ميزان شاخص شرايط ثانويه بعدازاجراي طرح براي گروههاي تحت مطالعه كاهش يافت (p=o.oo1)،كه نشان مي دادعوارض ثانويه كمتروضعيفترشده بودند.تعدادعوارض ثانويه بعدازاجراي طرح براي گروههاي تحت مطالعه كاهش داشت.(p<0.01).

تشريح تحقيق

در اين مطالعه، 43 نفر از افراد بزرگسال مبتلا به آسيب نخاعی بطور تصادفی انتخاب شدندتا جهت بررسی وکنترل گروهی تحت ارزيابی قرار گيرند. اين گروه تحت مطالعه، در شش كارگاه سلامتی نيم روزه ، بمدت بيش از 3 ماه شرکت داده شدند که موضوعاتی ازجمله تغذيه، فعاليت بدنی، کنترل شيوه زندگی و پيشگيری از عوارض ثانويه شامل مي شدند.در ميان ساير اقدامات ، کلسترول كل و شاخص جرم بدن نيز مورد ارزيابی قرار گرفتند.

نمودارهاي مقايسه اي" تاثيرشيوه زندگی برارتقاء سلامتی" جهت ارزيابی تغذيه و ساير عادات ارتقاء سلامتی مورد استفاده قرار گرفت. در اين نمودارها، وضعيت تغذيه بعنوان يک مقياس تابع برای گروه تحت مطالعه ثبت شد. ميانگين مقادير شاخص جرم بدن در هر دو گروه واقعا" افزايش نشان مي داد. مقادير کل کلسترول نيز در هر دو گروه بالابود.(مطالعه مذکور تنها برای کلسترول کل گزارش شده بود و تغييرات مقادير کلسترول HDL,LDL راشامل نمي شد ). درمجموع بهبود قابل ملاحظه ای در رابطه وضعيت تغذيه و رفتارهای مربوط وزن بدن گزارش شد.

نتيجه گيری

مدرکی در يک سطح تحقيقاتي( براساس يک RCT ) وجود دارد که نشان مي دهد، رفتارهاي مربوط به بهبودوضعيت سلامتی زندگي، بعد از اجرای يك برنامه کلی که جهت ارتقاءبهداشت افراد نخاعی تنظيم می شوند، بهبود می يابند.

شرکت افراد نخاعی در يک برنامه کلی سلامتی، برروی بهبود وضعيت تغذيه و رفتارهای مربوط به وزن آنان تاثيرات مثبتي دارد.

توجهات تغذيه ای در مورد چربی های مضر موجود در خون

1. مشاوره تغذيه در مورد چربی های مضر موجود درخون و خطر بيماریهاي قلبی و عروقی

بيماريهای قلبی عروقی، در بيماران نخاعی بطور ناگهانی خود را نشان مي دهند و از شايعترين علل مرگ در بين افرادی هستند که بعد از ضايعه نخاعی بيشتر از 30 سال عمر کرده اند وبطوركلي عامل فوت 45درصد از تمامی مرگهای افراد نخاعی به حساب می آيند ( Devivo و همکاران سال 1999 ). طی مدت کوتاهی بعد از ضايعه نخاعی يكسري ناهنجاريها در متابوليسم چربی نزد افراد نخاعی، ايجاد مي شود كه معمولا" با گذشت زمان شدت مي يابند (Brenes و همکاران 1986، Bauman و همکاران 1992، Kocina سال 1997 ، szlachcic و همکارانش سال 2000 ). عليرغم خطر بالاي بيماریهاي قلبي-عروقي و مرگ و مير حاصل از آن نزد افراد نخاعی، مطالعات چندانی در مورد اثرات مفيد اقدامات کاهش دهنده خطرواصلاح عوامل موثربرآن بعمل نيامده است و آندسته ازمطالعات موجود نيز تنها محدودبه تاثير اجرای فعاليتهای بدنی مي باشد. دراين راستا تحقيقي بعمل آمده كه به بحث "اهميت مشاوره تغذيه در بهبود وضعيت چربيهای مضر موجود در خون افراد نخاعی" پرداخته است.

جدول 3-اثر مشاوره تغذيه بر روی ميزان چربيهای مضر موجود در خون و خطر بيماريهای قلبی عروقی

محققان وسال تحقيق كشور،امتيازبندي،
طرح تحقيقات،
اندازه كل نمونه

روشها

نتايج

Szlachcic و همکارانش سال 2001
امريكا،Downs & Black=20
بررسي آزمايشات درآينده
N=222

ويژگي جمعيت:جنسيت:مرد=198نفر،
زن=24نفر
حداقل 2سال بعدازضايعه، داراي ضايعه نخاعي كامل/ناقص ،
روش كار:افرادتحت مطالعه اي كه ميزان كلسترول آنها<200ميلي گرم بردسي ليتر(n=86)بود،به مشاورين تغذيه ارجاع شدندكه مصرف غذاي روزانه بصورت زير به آنان،توصيه شد:چربي كل >30درصدازكيلوكالري ،چربيهاي اشباع شده> 10درصدكيلوكالري،كلسترول>30درصد كيلوكالري،كربوهيدرات=60درصدازكيلوكالري.وضعيت
آن دوبارموردارزيابي قرارگرفت .بقيه افراد نيز،نقش گروه كنترل راانجام دادند.
نتيجه اقدامات:تغييرنموداروضعيت چربي بدن

1-ميزان كلسترول درگروهي كه مشاوره شده بودند،كاهش يافت(از234به 224ميلي گرم بردسي ليتر،p<0.001)ودرگروه كنترل مختصري افزايش نشان مي داد.(از162به166ميلي گرم بردسي ليتر،p=0.004).
2-ميزانLDL درگروه مشاوره شده كاهش داشت(از159به151ميلي گرم بر دسي ليتر،p=0.004)ولي دربين گروه كنترل بطورقابل ملاحظه اي تغييرنكرد.
3-هيچكدام ازگروهها تغييرات قابل ملاحطه اي را درميزان HDLياتردگليسيريدها تجربه نكردند.

شرح تحقيقات بعمل آمده

Szlachcic و همکارانش در سال 2001، اثرات آموزش در مورد رژيم های غذائی را حداقل 2 سال بعد از ضايعه و نزد کسانی که بطور متوسط ميزان کلسترول آنان افزايش داشته (بايد کمتر از 200 ميلی گرم در هردسي ليترباشد) ، تحت ارزيابی قرار دادند و کاهش های قابل ملاحظه ای را در کلسترول کل و کلسترول LDLگزارش کردند. آن دسته ازافرادي كه ارزيابی شدندو مقادير کلسترول کل آنها بيشتر از 2/5 ميلی مول بر ليتر ( 200 ميلی گرم بر دسي ليتر ) ( 86= N گروه کنترل ) بود، جهت مشاوره به متخصصين رسمی تغذيه ارجاع شدند. به خصوص اينكه، براساس مشاوره های بعمل آمده افرادمذبوربايد مصرف روزانه چربی خودرا به کمتر از 30درصد کل انرژی روزانه، مصرف روزانه چربيهاي اشباع شده رابه کمتر از10درصد، مصرف روزانه کلسترول به کمتر از 300 ميلی گرم و همچنين ميزان مصرف كالري خودرا به 60درصد که بصورت کربوهيدرات مصرف مي شدند، محدود مي نمودند. افرادی که در گروه تحت درمان قرار داشتند، توسط يک متخصص تغذيه حداقل دوبار ويزيت می شدند تا تغذيه مطلوب آنان مورد ارزيابی قرار داشه باشد. اما 136 نفر از افراد باقيمانده ( به عنوان گروه تحت کنترل ) مشاوره تغذيه ای دريافت نکردند.

افرادی که در گروه تحت درمان قرار داشتند، بطور دقيق و به مدت طولانی تری زير نظر قرار گرفتند و نسبت به ساير افراد گروه کنترل ،سالهای بيشتری را بعد از آسيب بسر بردند. برهمين اساس تغييرات ايجادشده در نمودارهاي مربوط به لیپيدخون آنان مورد تجزيه وتحليل قرارگرفت و تفاوتهابرحسب سن و مدت زمان بعد از آسيب ، کنترل گرديد. خلاصه ای از نتايج حاصله به اين شرح ارائه گرديد:

کلسترول کل: در گروه تحت درمان بطور چشمگيری کاهش نشان می داد،درحالي كه در گروه تحت کنترل مختصري افزايش نشان می داد.همچنين در 69درصد از افراد تحت درمان کاهش نشان می داد که در مقايسه با آن اين ميزان در گروه کنترل 43درصد بود.

LDL ، در گروه تحت درمان، سير نزولی قابل ملاحظه ای داشت ،در حاليکه در گروه تحت کنترل، افزايش چندانی بين حد مرزی و پيگيری شده نشان نمی داد.همچنين در گروه تحت درمان، 67درصد کاهش LDL داشتند که در مقايسه با آن 47درصد افراد گروه تحت کنترل را شامل می شد.

HDL ،با وجود اينکه هيچ تغيير قابل ملاحظه ای در هر دو گروه نداشت، اما دريک سوم از افراد هر دو گروه، مقادير HDL-C آنان، کمتر از مقدار توصيه شده در حد مرزی بود.

تری گليسريد ( TG) ،اگر چه ميانگين مقادير تری گليسريد، تحت تاثير معاينات گروه قرار گرفته بود، اماباتجزيه و تحليل متغيرها در هر دو گروه، تفاوت چندانی بين مقادير اوليه و مقادير بعدی که پيگيری شده بود، به چشم نمي خورد، ولی در 60درصد از گروه تحت درمان و 45درصد از گروه تحت کنترل ، مقادير TG کاهش نشان مي داد.

نتيجه گيری
مدارکي از دو سطح تحقيقاتي نشان مي دهد که مشاوره درمورد رژيمهاي غذائی متعارف ( چربی کل روزانه، کمتر از 30درصد کيلوکالری ، چربی اشباع شده کمتر از 10درصد کيلوکالری ، کلسترول کمتر از 300 ميلی گرم، کربوهيدرات 60درصد کيلوکالری ) می تواند ميزان کلسترول کل و LDL را در بين افراد نخاعی که دارای کلسترول کل بيشتر از 200 ميلی گرم در دسي ليتر هستند ، کاهش دهد.

مشاوره غذايی باعث بهبود وضع نمودار چربی می شود. امارژيم های فردي ممکن است با شکايات زيادي همراه باشند ،بنايراين مشاوره بايستی با کارشناسان رسمی ومجرب تغذيه صورت گيرد.

مکمل اسيد چرب امگا 3

مطالعات اخير براين موضوع اشاره دارند که اسيدهای چرب چندگانه اشباع نشده n3 ( که اصولا" در چربی ماهی و به مقدار کمتری در بذرك، سبوس، کانولا، زيتون و روغن های استخراج شده از گندم و گردوی سياه يافت می شوند) دارای اثراث مفيدی برروي اختلالات قلبی عروقی هستند. از جمله فوايد آنها مي توان اثرات ضدالتهابی، ضدانعقاد خون ،كاهنده چربي خون، باز کننده عروق خوني راذكركرد وبطوركلي ، در تمامی افراد به شكل اوليه و ثانويه در پيشگيری از بيماريهای ایسکمی قلب نقش دارند. ( Hirafuji و همکاران 2003، Simopoulos - 1999 )

· جدول 4-مکمل های غذائی و وضعيت چربی بعد از ضايعه نخاعی

محققان وسال تحقيق كشور،امتيازبندي،
طرح تحقيقات،
اندازه كل نمونه

روشها

نتايج

Javierre و همکارانش ، سال 2005
اسپانيا، Downs & Black=15
قبل-بعد
N=10

ويژگي جمعيتي:افرادنخاعي،ASIA:A-D،زمان بعدازضايعه<12سال،
روش كار:افرادتحت مطالعه هرروزمقاديري ازDHA(1.5گرم)وEPA(0.75گرم)رابه شكل ژلاتين ،بصورت 6باردرروزهمراه باوعده هاي اصلي غذاي خود مصرف كردند.
نتيجه اقدامات : DHA،EPA،كلسترول(كل،HDL،LDL
،(VLDL ،تري گليسيريد،وگلوكزپلاسمابعدازيك شب كامل ناشتابودن طي 3 و6ماه ارزيابي گرديد.

1- ميزان EPA وDHA (p<0.05)درپاسخ به مصرف مكملها بطورقابل توجهي افزايش مي يابد.
2-دردوره 3 ماهه ومجددا" دردوره 6ماهه، هنگام مقايسه مقاديرEPA قبل وبعدازاجراي طرح،يك افزايش ثبت شده بود. (p<0.05).همين مسئله ، درمورددرصدهاي مربوط بهDHA طي 3 دوره نيزديده مي شد.ويك افزايش قابل توجه ثبت شد.(p<0.05).
3-هيچ تغييري در ميزان كلسترول(كل،HDL ،LDL ،VLDL)،تري گليسيريدها،ياقندمشاهده نگرديد.

تشريح تحقيقات بعمل آمده

Javierre و همکارانش در سال 2005 ، وضعيت نمودار چربی و قندخون ناشتا رادر 19 نفر از مردان مبتلا به ضايعه نخاعی که طی 3 و 6 ماه از مکملهای غذايی شامل 5/1 گرم اسید دوکوساهگزانوئيک (DHA) و 75/. گرم اسید ایکوساپنتااينوئيک (EPA ) بطور روزانه استفاده نمودند ،را تحت ارزيابی قرار دارند. نتيجه اينكه عليرغم افزايش قابل ملاحظه اي كه در غلظت EPA,DHA پلاسما ايجادگرديد، غلظتهاي گلوكز، کلسترول کل، HDL،LDL، تراكم خيلی پائين کلسترول ليپوپروتئين وگليسيريدها موجود در پلاسما ، در نتيجه مصرف مکمل اسيدچرب n-3 تفاوتهايي را نشان نمی داد.

نتيجه گيری

مدارکي در چهارسطح تحقيقاتي وجود دارند که نشان می دهند ،مکملهای غذائی شامل 5/1 گرم DHA و 75/. گرم EPAدرروز،ميزان DHA,EPA پلاسما را افزايش مي دهد،ولی تغييری در کلسترول کل، VLDL,LDL,HDL تری گليسريدها و يا قندخون به وجود نمی آيد.

غلظت EPA,DHA موجود در خون با مصرف مکملهای غذائی اسيدچرب n-3 افزايش می يابد ،ولی تغييرات قابل ملاحظه ای در وضعيت نمودارچربی مشاهده نمی شود.

کمبود ويتامين ها و مکمل ها

با وجود اينکه در مورد بررسي وضعيت ويتامينها در اشخاص نخاعی کار زيادی انجام نشده است،ولی بطور کلی عقيده بر اين است که کمبود ويتامين ها در بدن اين افرادجزو مقوله های مهم محسوب می شود. Moussovi و همکارانش ( 2003 ) گزارش کردند که 16 تا 37 درصد از اعضاء دائمی انجمن ضايعات نخاعی، از نظر ويتامين های E,C,A موجود در سرم خون در مقايسه با نرم جامعه، در سطح پائينتری از ميزانهای مبنا قرار داشتند.

در يک مطالعه کنترلی که توسط Lynch و همکارانش ( سال 2002 ) انجام شد، ميزان CBC ( شمارش کامل گلبولی )، گلبولهای سفيدخون، وضعيت آهن، فری تين ،فولات گلبول های قرمز خون، ويتامين B12 ، منيزيم، روی، آلبومين و پرآلبومين - در افراد مبتلا به ضايعه نخاعی مزمن موردارزيابي قرارگرفت و نتايج حاصله با ميزان آنها در افرادغيرنخاعي که ازنظرسني وجنسيت درهمان سطح بودند،مقايسه شد.نتايج حاصله در هر دو گروه خارج از ميزانهای طبيعی قرار نداشتند. اماميانگين مقادير هموگلوبين، تعداد گلبولهای سفيد خون، آلبومين، پرآلبومين، آهن سرم و درصد اشباع در گروه نخاعی بطور قابل ملاحظه ای در مقايسه با گروه تحت کنترل تفاوت داشت.

مکمل ويتامين D

در افراد نخاعی، ميزان کمبود ويتامين D بعلت برخی عوامل از جمله کاهش تماس با نور خورشيد، کافی نبودن ميزان آن در رژيم غذائی و تاثير مصرف داروها بيشتر ديده می شود. کمبود ويتامين D خود، باعث کاهش جذب کلسيم شده و هيپرپاراتيروئيدي( hyperparathyroidism) ثانويه را ايجاد می کند،همچنين در نتيجه كمبودآن افت تراکم استخوانی بيشتر شده و پوکی استخوان شديد به وجود می آيد. مشکلات عضلانی ( Myopathy ) و دردهای اسکلتی- عضلانی غير عادي نيز ممکن است از پيامدهای کاهش ويتامين D باشد (Bauman و همکارانش 2005 و Holick سال 2005 ).

مطالعاتي كه برپايه مشاهدات انجام شده، نشان داده اند که کمبود ويتامين Dدر ميان افراد نخاعی خيلی شايع است. Bauman و همکارانش در سال 1995 گزارش دادند که 32 نفر از 100 نفر افراد نخاعی كه زيرنظرآنان قرارداشتند، سطح 25(OH)D آنان در زير حد طبيعی قرار داشت و سطح PTH سرم در 11 نفر از 32 نفر افزایش نشان می داد. Zhou و همکارانش ( 1992) ميزان 25(OH)D ، کلسيم سرم، غلظت آلبومين و منيزيم را در 92 نفر از مردان نخاعی اندازه گيری کردند که 38 نفر از آنان دارای يک يا چند زخم بستر بودند و مقادير حاصله را با افراد سالمی که تحت کنترل بودند، مقايسه کردند. در گروه نخاعی ميزان25(OH)Dو غلظت های آلبومين و کلسيم کل پائين تر بود. افراد کوآدری پلژی دارای مقادير 25(OH)D کمتری نسبت به افراد پاراپلژی بودند. علاوه بر اين، مشخص شد که در زير گروههای نخاعی مبتلا به زخمهای فشاری، ميزان 25(OH)D سرم و ميزان کلسيم و منيزيم نسبت به افراد نخاعی که زخم نداشتند، بطور چشمگيری پائين تر است.

جدول 5 -مکملهای ويتامين D بعد از ضايعه نخاعی

محققان وسال تحقيق كشور،امتيازبندي،
طرح تحقيقات،
اندازه كل نمونه

روشها

نتايج

Bauman و همکارانش،سال 2005
آمريكا، Downs & Black=16
قبل-بعد
N=10:مطالعه 1
N=40:مطالعه 2

ويژگي جمعيتي:افرادنخاعي
مطالعه 1:ميانگين سني=53±15سال مطالعه2:ميانگين سني=43±13سال
روش كار: مطالعه 1:همه افراد50ميكروگرم
(2000واحد)ويتامين D(25-هيدروكسي ويتامين D3)و 1.5گرم كلسيم اساسي رابه مدت دو هفته بصورت روزانه دريافت كردند.وبعدازاين مدت خون وادرارآنها موردارزيابي قرارگرفت.
مطالعه2: 10 ميكروگرم(400واحد)ويتامينD3 ،يك مولتي ويتامين حاوي 10ميكروگرم
(400واحد) ويتامين D3اضافي،و0.5گرم كلسيم رابطورروزانه ،به مدت 12ماه دريافت كردندوبعداز6ماه و12 ماه،خون وادرارآنها موردارزيابي قرارگرفت.
نتيجه اقدامات :تغييراتOH)D) 25 ،كلسيم
وPTH موجوددرپلاسما،وكلسيم ادرارارزيابي
شد.

مطالعه 1:
1-بعدازدوهفته 25(OH)Dسرم افزايش يافت.
(از8.8به14.7 ng/ml ،P<0.005)ولي 8تا 10 نفرازافرادتحت مطالعه نيزمقاديري زيرحد طبيعي
داشتند(16> ng/ml) .
2- PTHسرم از35به18 pg/ml(P<0.05)
كاهش يافت ،كلسيم سرم هيچ تغييرقابل ملاحظه اي نداشت،وكلسيم ادرارنيزاز103
به239 mg/d(0.01=P)افزايش پيداكرد.
مطالعه 2:
1-بعداز6و12ماه ،25(OH)D3افزايش داشت
(از10.7به19.6تا22.5 ng/ml، 0.0001=p)
2- دربررسي ومقابسه نمودارها بين 9تا12ماه ،33نفرازافراد تحت مطالعه مبتلا به كمبودويتامين Dبودند.(<16 ng/ml)
3- PTHسرم كاهش داشت.(از37تا27به25
pg/ml، (0.005 <P .واندازه كلسيم بطورقابل ملاحظه اي تغييرپيدانكرد.

تشريح تحقيقات بعمل آمده

Bauman و همکارانش تعيين کردند که افراد سالمی که دارای ضايعه نخاعی مزمن هستند و در جامعه زندگی می کنند دارای کمبود ويتامين D هستند. آنان به10 نفر از افراد نخاعی تحت مطالعه که ضايعه نخاعی مزمن داشتند و کمبود ويتامين 25(OH)D در آنان بطور قطعی تشخيص داده شده بود، درابتدابطورروزانه50 ميكرو گرم معادل ( 2000 واحد ) 25- هيدروکسی ويتامين D3 ،بصورت دو بار در هفته و همچنين 5/1 گرم ( 1500 ميلی گرم ) کلسيم را تجويزكردند.نتيجه اينكه ميزانهای 25(OH)D موجود در سرم ،در روز چهاردهم بطور چشمگيری افزايش نشان می داد. با اين وجود، ميزان آن در 8 نفر از 10 نفر افراد تحت مطالعه در پائينتر از حد طبيعی باقی ماند. اما ميزان کلسيم سرم خيلی تفاوت نکرده بود ولی کلسيم موجود در ادرار بطور قابل ملاحظه ای افزايش داشت. ميزان سرمPTH نيزخيلی کاهش داشت. ازطرفي چهل نفر از افراد تحت مطالعه که ضايعه نخاعی مزمن داشتند، صرف نظر از وضعيت اوليه ويتامين D موجوددرسرم آنان، 10 ميكرو گرم (معادل 400 واحد ) ويتامين3 D بعلاوه ي يک مولتی ويتامين حاوی 10ميكروگرم (معادل 400 واحد ) ويتامين 3D ،يعني در کل 20 ميكرو گرم (معادل 800 واحد)ويتامينD ، رابطور روزانه وبمدت 12 ماه ، دريافت داشتند.همچنين افراد تحت مطالعه، تشويق شدند که حداقل 8/. گرم (800 ميلی گرم ) کلسيم نيزدر رژيم غذائی روزانه خود داشته باشند ،ازاين رو هر روز 5/. گرم ( 500 ميلی گرم ) کلسيم رابه عنوان مکمل آغازكردند. درنهايت طی 6 و 12 ماه ميزان ويتامين D بطور قابل ملاحظه ای از حد مرزی ميزان 25(OH)D افزايش يافت.همچنين هيچ ارتباط مهمی بين سطح ضايعه با ميزان پايه 25(OH)Dوجود نداشت. کلسيم سرم و يونيزه شده بعد از گذشت 12 ماه از درمان تفاوت چشمگيری پيدا نکرده بود. PTH سرم نيز طي 6 و 12 ماه کاهش زيادی نشان مي داد. نكته مهم اين است كه باتوجه به حدود پايه، ميزان 25(OH)D در33نفر از 40 نفر افراد تحت مطالعه پائينتر از حد طبيعی قرارداشت و اينکه پس ازگذشت 12 ماه استفاده از مکملها به اندازه 800 واحد، عليرغم کاهش قابل ملاحظه در PTH ، تنها 8 نفر از 40 نفر از افراد تحت مطالعه، ميزان 25(OH)D موجود در سرم آنها بيشتر از 30 ميلی گرم در ميلی ليتر بود که اين مقدار جهت جبران سطح افزايش پاراتيروئيد و رفع کاهش تغيير و تبديل استخوانی کافی نمي باشد. به علاوه، 40 نفر ديگر بطور همزمان طي يک مطالعه در مورد تاثير ويتامين D مشابه (يعني1- آلفا هيدروکسی ويتامين3 D وبه ميزان4 ميكرو گرم در روز) بر روی تراکم مواد معدنی استخوانهای اندامهای تحتانی، فهرست بندی شدند، كه بعد از آرايش تصادفی ، 19 نفر از 40 نفر افراد تحت مطالعه داروي مذكوررادريافت داشتند. نتيجه اينكه تاثير ويتامين D مشابه، بر روی واكنش25(OH)D سرم به ويتامين D مکمل، محسوس نبود.بنابراين افراد تحت مطالعه به شروع مصرف روزانه 5/. گرم ( 500 ميلی گرم ) کلسيم تشويق شدند.اما پس از 6 و 12 ماه ميزان PTH سرم خون افرادی که 1- آلفا هيدروکسی ويتامين D2 يا Placebo را دريافت کرده بودند، هيچ تفاوت قابل توجهی مشاهده نمي شد.

بطوركلي ويتامين D مکمل، منجر به افزايش چشمگير سطح 25(OH)D و کاهش هورمون پاراتيروئيد می شود ولی براي اينكه ميزان 25(OH)Dدر حد مطلوبي باقی بماند، نياز به دوزهای بالاتری از ويتامين D مکمل و يا دوره های طولانی تری از مقدار اوليه پيشنهاد می شود.

نتيجه گيری

مدرکی از چهار سطح تحقيقاتي وجود دارد که نشان مي دهدمكمل ويتامين D، ميزان 25(OH)D سرم خون را در افراد نخاعی مزمن بالا می برد. ولی مقداردارو و طول مدت زماني كه بايدتاثيرگذارباشد ،نامشخص است وبايدتعيين شود.

افراد نخاعی بايستی ازجهت کافی بودن ويتامين D آنان تحت نظر قرار گيرند و درصورت نياز، بايستی درمانهای ديگري جهت جايگزين کردن روشهاي معمول آغاز شود.

ويتامينB12

گزارش شده که ميزان شيوع کمبود ويتامين12 B در افراد نخاعی، بين 7/5 و 19 درصد است ( Petchkrua و همکاران سال 2002 ). علائم کمبود12 B ممکن است بصورت افت حرکتي ( گام برداري )، افسردگی يا خستگی، ضعف اندامهای فوقانی، کاهش حافظه و بدتر شدن وضعيت درد بروزپيداكنند. (Petchkrua و همکاران 2002، Petchkrua و همکاران او 2003). کمبود ويتامين12 B معمولا" با مصرف مکمل ها بر طرف می شود.

Petchkrua و همکارانش در سال 2003، يک مطالعه چند جانبه را بر روی مجموعه خونهايي كه مي گرفتند و بررسي گزارشات پزشکی قبلي انجام دادند ،تا ميزان شيوع کمبود ويتامين12 B را در افراد نخاعی ارزيابی کنند. نتيجه اينكه کمبود ويتامين B12 در 13 درصد از افراد تحت مطالعه گزارش شده بود. ازآنجائي که ناهنجاريهای خونی شايع بودند، علائم بيماريهای عصبی نيز در نيمی از افراد تحت مطالعه مشاهده مي شد. سن اکثر مبتلايان به کمبود ويتامين 12 B بين40 تا 50 سال بود که در بين مبتلايان مسن تر 59 ساله ها 9 درصد از مبتلايان به کمبود ويتامين B12 را تشکيل می دادند. امابين افرادی که ميزان سن آنان بين 20 تا 39 سال بود، هيچ گزارشی از کمبود ثبت نگرديد. بطوركلي کمبود در بين افراد تحت مطالعه ای که ضايعه نخاعی کامل داشتند، قابل توجه تر بود.

Petchkrua و همکارانش (2002) ، روندنمودارهاي مربوط به بررسي وضعيت بيماران نخاعی راکه ويتامين12 B را طی يک دوره 10 ساله دريافت کرده بودند، دنبال کردند. دراين مطالعه شايعترين علائم در بين افرادي كه ويتامين12 B راکمتر از حد طبيعی و يا غير طبيعی مصرف كرده بودند، به صورت تنزل فعاليتهای حرکتی، افسردگی، خستگی، ضعف بالاتنه، افت حافظه يا دردهای وخيم بود. در اين گزارش، بيش از نيمی از موارد کمبود ويتامين ، در بين اشخاص جوانی بروز پيدا نموده بود، که احتمالا"عوامل خطر ناشناخته اي داشتند. علائم عصبی و يا روحی روانی در 88درصد از مبتلايان به آسيبهای نخاعی ،بعد از مصرف دوزهای بالائی ازمکملهای ويتامين12 B که بصورت خوراکی يا بطور ماهانه بطور تزريقی استفاده شده بود، بهبود يافت. بطوركلي توصيه شده است که متخصصين، غربالگري اوليه و درمان کمبود ويتامين12 B را زودترانجام دهند ونيازي نيست كه حتما"آزمايشات قطعي انجام شود.

در نظر داشته باشيد که هر چه زمينه براي ابتلا به عوارض نورولوژيکی دائم کمتر باشد، هزينه غربالگری به همان نسبت پائين تراست و دراين شرايط دوزهای بالای مکملهای خوراکی راندمان بيشتري خواهند داشت. Petchkrua و همکارانش ( 2002) پيشنهاد دادند که غربالگری و درمان کمبود ويتامين12 B را بايد زودوبموقع انجام داد. درهرحال تحقيقات بيشتری در زمينه شناسائي عوامل خطر مستعدکننده جهت کمبود ويتامين12 B نزد افراد نخاعی در دست اجرا است.

متخصصين بالينی بايستی غربالگری را جهت درمان کمبود ويتامين12 B زودترانجام دهند.
جدول6- مکمل های کراتين جهت فعاليت عضلانی

کراتين بعنوان منبع تامين كننده انرژی مورد نياز انقباضات عضلات در کوتاه مدت عمل می کند. در برخی از بيماريهای عصبی عضلانی، پائين بودن ميزان کراتين درداخل عضلات ،ديده می شود. به همين دليل از مکملهای کراتين جهت تامين نيروی فعاليتهاي عضلانی ،در برخی از افرادی که مبتلا به اختلالات عصبی هستند، استفاده مي شود (Kendall و همکارانش 2005 ) .

جدول 6-بررسي تاثير کراتين بعداز ضايعه نخاعی

محققان وسال تحقيق كشور،امتيازبندي،
طرح تحقيقات،
اندازه كل نمونه

روشها

نتايج

Kendall و همکارانش ، سال 2005
امريكا،PEDro=9،RCT
ابتدائيN=9،نهائيN=8

ويژگي جمعيتي:افرادنخاعي،علت ضايعه بيان نشده ،ميانگين مدت زماني كه ازضايعه مي گذرد 16.5سال ،ASIA_A_C
سطح ضايعه C5/C6.
روش كار:افرادتحت مطالعه بطورتصادفي
به دوگروه تقسيم شدند.هردوگروه كراتين
يامشابه آن رادريافت كردند،بعدازيك دوره استراحت ،آنها داروهاي ديگري دريافت كردند.
نتيجه اقدامات :فعاليت دست بااستفاده ازGRTارزيابي شد. ميزان استقلال فعاليت
افرادتحت مطالعه بطوركامل اندازه گيري شد.وضعيت خوردن،نظافت،لباس پوشيدن،
وجابجائي آنان تحت مشاهده قرارگرفت.

هيچ يافته ي قابل توجهي بين مواردزير ثبت نشده بود:
1- داروهاي مشابه ومكملها
2-مدت زمان استقامت هردوگروه
3-يا ميانگين مجموع مقاديرGRTمربوط به
كراتين وداروهاي مشابه.

تشريح تحقيقات بعمل آمده

Kendall و همکارانش ( در سال 2005) ،يافته هايی از مطالعه و تحقيق بر روی "تاثير مکملهای کراتين بر روی قوای عضلانی، استقامت و فعاليت ماهيچه های ضعيف اندامهای فوقانی افراد تتراپلژی" را گزارش کردند. هشت نفر از افراد تتراپلژی که دارای ضعف خفيف در عضلات بازکننده مچ دست بودند، بطور تصادفی انتخاب شدند تا بر اساس يك طرح مقايسه اي ، کراتين را به صورت تسكيني دريافت نمايند. در طول دوره مطالعه، شرکت کنندگان در اين طرح، پودر منوهيدرات کراتين را بصورت دوزهای خوراکی (به ميزان 10 گرم بطور خوراکی، دوبار در روز وبه مدت 6 روز و بعد از آن هم بصورت 5 گرم در روز تا زمانی که تحت آزمايش قرارداشتند ) دريافت داشتند. نتيجه اينكه هيچ تغييری در آزمايشات عملی که بر روی شرکت کنندگان انجام شد، مشاهده نگرديد و هيچيک از خود شرکت کنندگان نيز تغييری را در ميزان ، توانايی حرکت مستقل خود گزارش نکردند.

نتيجه گيری

مدرکي دريك سطح تحقيق وجود دارد ( بر اساس يک RCT )که بر اساس آن، مکملهای کراتين منجر به بهبود قوای عضلات بازکننده مچ يا فعاليت عضله نمی شود.

مکملهای کراتين باعث افزايش قوای عضلانی، و استقامت يا بهبود فعاليت ماهيچه های ضعيف اندامهای فوقانی نمی شوند.

خلاصه

مطالعات کاربردی و تحقيق در زمينه "کيفيت تغذيه و خطرات حاصل از آن در افراد نخاعی" خيلی کم انجام شده است. درعوض مقالات توصيفی و تشريحی زيادي وجوددارندكه به خطرات چاقی، نامناسب بودن چربی خون و بيماريهای قلبی عروقی، کنترل نارسائی قندخون، و ديابت مليتوس(mellitus) پرداخته اند.

نمودارهای مربوط به کنترل چربی خون و شاخص های مربوط به اختلال تحمل قند و افزايش انسولين خون افراد نخاعی با افراد غير نخاعی مقايسه شده اند. عليرغم بالا بودن خطر بيماری زائی و کشندگی عوارض قلبي وعروقي در افراد نخاعی، که مقادير آزمايش خون نشان دهنده آن است و باوجودتاثير عواملي مانندتغيير شيوه زندگی و متابولسيم بدن ، مطالعات ناچيزی در مورد عوامل موثر بربهبودی و کاهش خطراين عوارض درافرادنخاعي بعمل آمده است و بيشترآنهاتنها محدود به فعاليت هاي بدني هستند. مطالعات ديگری نيزانجام شده كه وضعيت مواد معدنی و ويتامين ها را دربين افراد نخاعی بررسي كرده و ارقام حاصله را با وضعيت آنهادراشخاصي که ناتوانائی ندارند، و يا با معيارهاي حاكم بر جامعه قياس نموده اند و معلوم شده است که "سطح تنوع تغذيه در افراد نخاعی پائين است". درحال حاضرنشرياتي که راهبردهای مربوط به غربالگری و مکمل ها را جهت پرداختن به مشكلات تغذيه اي افرادنخاعي پيشنهاد داده اند،اندك هستند.

مدارکی بر اساس چهار سطح تحقيقی وجود دارند (حاصل از بررسی هاي قبل - بعدازتحقيق ) که نشان می دهد برنامه هاي عملي، مرکب از" رژيم غذايی و فعاليت بدنی"، بر روی کاهش وزن افراد نخاعی که وزن بيش از حد طبيعی دارند، موثر است.

مدرکی بر پايه يک سطح تحقيق( بر اساس يک RCT ) وجود دارد که نشان می دهد، اجراي برنامه های مستمر و کلی سلامتی جهت افراد نخاعی برروي بهبود رفتارهای مربوط به تندرستی آنان تاثير دارد.

مدارکی بر پايه دو سطح بررسی وجود دارد که بر اساس آن،اجراي توصيه های متعارف در مورد رژيم غذايی( چربی کل روزانه کمتر از 30 درصد کيلو کالری، چربی اشباع شده کمتر از 10 درصد کيلو کالری، کلسترول کمتر از 300 ميلی گرم، کربوهيدرات 60 درصد کيلو کالری ) می توانند ميزان کلسترول LDL و کلسترول کل را در افراد نخاعی کاهش دهند و کلسترول کل رابه کمتر از 200 ميلی گرم بردسي ليتربرسانند.

مدارکي بر پايه 4 تحقيق وجود دارد که بر اساس آن مکملهای غذايی روزانه حاوی DHA (5/1 گرم), EPA (75/. گرم) ميزان DHA,EPA موجود در پلاسما را افزايش می دهد ولی ميزان کلسترول کل، VLDL,LDL,HDL ، تری گليسريد و يا قند تغيير پيدا نمی کند.

مدارکی بر پايه 4 تحقيق وجود دارد که مکملهای ويتامين D،ميزان 25(OH)D را در سرم خون بالا می برد. با اين وجود، مقدار مصرف دارو و مدت زمان استفاده از آن بايد طوری باشد که از کمبود نامحسوس ويتامين D اطمينان حاصل شود.

مدرکی بر پايه يک سطح تحقيق ( بر اساس يک RCT ) وجود دارد که نشان مي دهد مکملهای کراتين باعث بهبود فعاليت عضلانی يا افزايش توانائی مچ دست نمی شود.

تحقيقاتی مورد نياز است که بيشتر "نقش تغذيه را در کنترل ضايعات نخاعی بعد از مرحله حاد" ارزيابی کنند تا از اين طريق مدارک پايه و مناسبی جهت متخصصين بالينی فراهم شود.

نكات مهم

مجموعه اي از برنامه های مربوط به "رژيم غذائی" و "فعاليت بدنی" ،می تواند به کاهش وزن بيماران کمک کند. استفاده ازاين برنامه ها باعث مي شود بعدازضايعه نخاعی "حجم عضلات بدن "و"سلامت عمومی فرد" درمعرض خطرقرارنگيرد.

شرکت در "برنامه های جامع سلامتی "همراه با "بهبود وضع تغذيه" و" انجام فعاليتهائي موثربر وزن" تاثيرمثبتی برروي افراد نخاعی خواهند داشت.

بااستفاده از"مشاوره های تغذيه" مي توان وضعيت چربی بدن رااصلاح كرد.رژيم غذائي هرشخصي،بصورت اختصاصي براي اوتعيين مي شود. "مشاوره بايستی با متخصصين تغذيه معتبر انجام شود".

غلظت(DHA )اسید دوکوساهگزانوئيک و EPA, (اسید ایکوساپنتااينوئيک) موجود در خون، در نتيجه مصرف مکملهای حاوی اسيد چرب n-3 افزايش مي يابد ولی هيچ تغيير قابل ملاحظه ای در وضعيت چربی او ايجاد نمی شود.

افراد نخاعی بايستی از حيث" کمبود ويتامين D "غربالگری شوند و در صورت نياز، بايد درمانهای جايگزين آغاز گردند.

مکملهای حاوی کراتين باعث بهبود قوای عضلانی و افزايش استقامت يا فعاليت ماهيچه های ضعيف اندامهای فوقانی نمی شود.

بيشتر تحقيقاتی مورد نياز هستند که بتوانند"نقش تغذيه را در کنترل ضايعات نخاعی بعدازمرحله حاد" ارزيابی کنند و در واقع يک ملاک پايه جهت اخذبهترين تصميمات بالينی ، ارائه نمايند.

 

****

مقاله:" مباحث تغذيه بعد از آسيب نخاعی" – مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان – بهمن ماه 1387 - برگرفته از:سايت http://www.icord.org/scire.

مقدمه                                                                                             
موضوع كنترل وزن مهم تر از كم كردن وزن است.در كنترل وزن بايدشيو ه اي درزندگي اتخاذشودكه فردملزم به حفظ سلامتي خوددرطولاني مدت باشد.شما بايدبااستفاده ازتغذيه مناسب ،تغييردرعادات غذايي ،انجام فعاليت هاي بدني وبرنامه ريزي طولاني مدت ،روش هاي كاهش وزن و حفظ وزن متعادل بدن رايادگرفته و مرتب آنهارابكارببنديد.

به عنوان يك فردمبتلا به آسيب نخاعي (SCI)،شما مي توانيدبه طرق مختلفي ازبرنامه هاي مربوط به كنترل وزن وحفظ سلامتي بهره مندشويد.شما مي توانيدبا انجام دقيق برنامه ها خطربروزمرگهاي زودرس ، ايجاد برخي ازسرطانها ،بيماريهاي قلبي ،فشارخون بالا،ديابت ،عوارض تنفسي ، زخمهاي فشاري، عفونتها وسنگهاي ادراري كمتركرده،....واحساس اضطراب ، دلتنگي واسترس،...را كاهش دهيد.همچنين قواي عضلاني ،توان بدني ،استقامت،واعتمادبه نفس خودراتقويت كرده و توانائي خودراجهت خواب واستراحت مناسب افزايش دهيدو.... اسپاسم هاي عضلاني،دردهاي مزمن ودفع مدفوع خودراكنترل كنيد.

درحال حاضر،دركل كشور ايالات متحده هيچ دستورالعمل خاصي براي كنترل وزن افرادمبتلا به آسيب هاي نخاعي وجودندارد.به همين جهت، لازم است كه شما قبل ازاتخاذ هرگونه تصمصيم درموردتغييررژيم غذائي وتمرينات بدني خود،با پزشكتان مشورت نمائيد.پزشك شمامي تواندباتوجه به وضعيت خاص وشرايط باليني شما توصيه هاي لازم راارائه دهد.

بعدازآسيب نخاعي
معمولا"افرادبعدازضايعه نخاعي ،ازنظر وزن تغييرات قابل ملاحظه اي راتجربه مي كنند.درزمان اوليه آسيب، بدن تحت استرس زيادي قرارمي گيرد.به طوري كه سرعت سوخت وسازبدن (نحوه وسرعت مصرف كالري ) به منظور تامين انرژي بيشترشده و موادمغذي واردشده به بدن جهت بهبودي ومبارزه باعفونت هابه كارمي روند.به همين جهت،افرادي كه به تازگي مبتلا به آسيب نخاعي مي شوند ،عموما"با كاهش وزن مواجه مي گردند.اما به مرورزمان، متابوليسم بدن به علت عدم فعاليت وكاهش حجم عضلات كاهش پيدا مي كند.درنتيجه نيازبدن به كالري هرروزكمترمي شود.اين تغييرات كه درمتابوليسم بدن به وجودمي آيند،باعث مي شوندكه بسياري ازافرادنخاعي ،مبتلا به افزايش وزن گردند.

اگرشما بخواهيدكاهش وزن پيداكنيد،درابتدابايدميزان جذب كالري بدنتان راكاهش دهيد.اكثرمردان نخاعي وزناني كه ازنظربدني فعال هستند ،احتمالا"مي توانند باميزان 1800 كالري درروزكاهش وزن پيداكنند.بيشترزنان نخاعي ومرداني كه داراي جثه هاي كوچك هستند،احتمالا"با جذب 1500 كالري درروزمي توانندوزن خودراكاهش دهند.

شناخت تغذيه
تمام افرادمي توانند ازمزاياي تغذيه صحيح بهره مندشوند.به طوركلي، تغذيه سالم مي تواندبه مواردزيركمك كند:

· تامين انرژي بدن                                                                       

· مبارزه با عفونتها

· حفظ وزن مناسب بدن

· حفظ فعاليت مناسب دستگاه هاي مختلف بدن


انتخاب غذاهاي مناسب


شايدباورنكنيد،ولي به احتمال زيادشما مي توانيدبااستفاده ازانتخاب غذاهاي مناسب،وزن خودراكاهش و وضعيت سلامت خود را رابهبودبخشيد.به طوركلي، غذاها داراي پنج گروه هستند:

سبزيجات ،ميوجات،نشاسته وغلات،گوشت ولبنيات،چربي وموادروغني

لازم است شما غذاهائي راانتخاب كنيدكه ضمن تامين حداقل انرژي ،بيشترين ارزش غذائي راداشته باشند: براي اين منظورشمابايد سبزيجات رابيشترازميوجات، ميوجات رابيشترازمواد نشاسته اي،و غذاهاي نشاسته اي رابيشترازگوشت وفراورده هاي لبني،و گوشت ولبنيات را بيشترازچربي مصرف كنيد.

درواقع بدن به تمامي پنج گروه موادغذائي نيازحياتي دارند،ولي شما بايدازبين هرگروه ،سالم ترين موادغذائي راانتخاب نمائيد.

ميوجات وسبزيجات تازه سالم ترازانواع كنسروشده آنان هستند چراكه آنها حاوي نمك و موادنگهدارنده هستند.حبوبات ونان هاي تهيه شده ازغلات كامل (باسبوس) بهترازانواع بدون سبوس آن هستند.انواع ماهي ،مرغ بدون پوست،گوشتهاي بدون چربي ،فراورده هاي لبني كم چرب و محصولات سويا ،سالم تراز غذاهائي مانندگوشت گاو،كره بادام زميني،و تخم مرغ ،پنير وشير هستند .غذاهاي غني ازچربيهاي اشباع نشده (مخصوصا" امگا-3 ) سالمترازغذاهاي حاوي چربيهاي ترانس واشباع شده (هرنوع غذائي كه واژه"هيدروژنه" درفهرست اجزاي چربي هاي ترانس آنها درج شده باشد،درواقع داراي مضرترين نوع چربي مي باشند ) هستند.

صرف نظراز سطح اختلالات خود ،شما مي توانيدبايك رژيم غذائي متعادل ومناسب ،بسياري ازعوارض راپيشگيري،كنترل و درمان كنيد.اما هرفردنيازهاي خاصي داردكه لازم است ازآنها اطلاع داشته باشد.

ماده مغذي
نقش آن درسلامت عمومي بدن



ويتامين آ

نقش مهمي دربينائي ،تشكيل ژن،تمايزسلولي ،رشدوتكامل سلولي،رشدبدن،عملكردسيستم ايمني بدن،وحفظ سلامت استخوانها،دندان ومودارد.
ويتامين سي وجودآن دررژيم غدائي نقش يك آنتي اكسيدان رادارد،بطوري كه از آسيب هاي اكسايشي اجزاي بيومولكولي جلوگيري مي كند. باعث افزايش مقاومت رگهاي خوني ،حفظ سلامت لثه ها شده و به جذب آهن كمك مي كند.
ويتامين دي به حفظ كلسيم وفسفرخون درحدطبيعي كمك مي كند.
ويتامين اي دررژيم غذائي به عنوان يك آنتي اكسيدان عمل مي كند، بطوري كه از آسيب هاي اكسايشي اجزاي بيومولكولي جلوگيري مي كند.به علاوه،ويتامين اي به تشكيل سلولهاي قرمزخون وماهيچه هاي بدن كمك مي نمايد.
منيزيم نقش مهمي درتشكيل استخوانهاوحفظ آنهادارد.به علاوه آنزيم هاي موردنيازبراي آزادشدن انرژي رافعال مي كند.
پتاسيم به انقباضات عضلاني كمك كرده وباعث حفظ تعادل مايعات و الكتروليت هاي بدن مي شود. درعبورجريانات عصبي و ايجادانرژي حاصل ازمتابوليسم بدن نقش دارد.رژيم هاي غذائي غني ازپتاسيم باعث كاهش فشارخون شده ،اثرات مضرنمك برروي فشارخون راكم مي كنند و امكان دارد خطرايجادسنگهاي كليوي را كاهش دهد و ممكن است پوكي استخوان راكمتركند.


فيبر


سبزيجات،ميوجات وموادنشاسته اي ،ازبهترين منابع طبيعي فيبرمحسوب مي شوند.بطوركلي فيبربه سلامت دستگاه گوارش و بهبودفعاليت روده ها كمك مي كند.شما نيازداريدكه روزانه 25 تا 35گرم فيبرمصرف نمائيد.اما توجه داشته باشيدكه تغييردادن ميزان مصرف فيبر بايد به صورت تدريجي باشد،چراكه افزايش يا كاهش ناگهاني مصرف آن مي تواند باعث بي نظمي در برنامه دفع مدفوع واجابت مزاج شود.


پروتئين


گوشت ،حبوبات وفراورده هاي لبني ازمنابع اصلي پروتئين هستند،و بهترين موادغذائي كه غني از پروتئين هستند عبارتنداز: تخم مرغ،ماهي،غذاهاي دريائي،گوشت لخم (90 درصدحجم ياوزن آن عاري ازچربي باشد)،شيركم چرب(يك درصد) ،پنيركم چرب(دودرصد).مصرف پروتئين براي سلامت عضلات وپوست بدن ضرورت داشته وبه ازبين رفتن عفونتها كمك مي كند.بطورمعمول،شما روزانه به 70 تا90 گرم پروتئين نيازداريد،ولي بايستي ازمصرف رژيمهاي غذائي كه حاوي قندكم وپروتئين زيادهستند، خودداري كنيد،چراكه چنين رژيمهائي مي توانندافرادرادرمعرض خطرعوارض كليوي قراردهد.


كلسيم


فراورده هاي لبني بهترين منبع كلسيم مي باشند،كه درواقع ماده اصلي تشكيل دهنده ايجادوحفظ توده استخواني محسوب مي شود.همچنين كلسيم به انعقادخون و فعاليتهاي عصب وعضله كمك مي كند.بطوركلي،شما روزانه به حدود1200 ميلي گرم كلسيم نيازداريد.افرادمبتلا به پوكي استخوان كه بالاي 50 سال سن دارند(به خصوص خانمها)، درموردميزان مصرف كلسيم روزانه خودلازم است باپزشك خودصحبت كنند.


سديم


سديم (كه عمدتا"درنمك خوراكي يافت مي شود) جهت تنظيم تعادل مايعات بدن ،انقباضات عضلاني و هدايت جريانات عصبي ضروري است.بزرگسالان درشرايط طبيعي ،روزانه بين 500 تا1000 ميلي گرم سديم نيازدارند. مصرف سديم بيش ازنيازبدن،باعث احتباس آب شده و فردرادرمعرض آماس،بيماريهاي قلبي وكليوي وحتي سكته قرارمي دهد. محدودكردن مصرف سديم خطرعوارض قلبي وعروقي و ورم بدن راكاهش مي دهد.


آب


هميشه بايد آب، اولين انتخاب شما به عنوان يك نوشيدني باشد!.بطوركلي كارآب كمك به تنظيم درجه حرارت بدن و هضم غذااست. درافرادمبتلا به آسيب نخاعي ،آب در پيشگيري ازعفونتهاي ادراري و همچنين جلوگيري ازسنگهاي كليوي ومثانه نقش دارد.اگرچه ميوه ها وسبزيجات تازه منبع خوبي براي آب محسوب مي شوند، با اين وجود توصيه شده است كه افرادنخاعي هرروزحداقل 8فنجان(معادل 64 اونس يا1800 گرم) آب بنوشند.


تغييررفتارهاي تغذيه اي

 


برنامه ريزي وعده هاي غذائي


يك لحظه به چگونگي وعده هاي غذائي خودفكركنيد. احتمالا" موقعي شما به وعده غذائي خودتوجه مي كنيد،كه براي خوردن آن آماده مي شويد. درواقع افرادكمي هستند كه براي وعده هاي غذائي بعد خود،برنامه ريزي داشته باشند.بااين وجود،افرادي كه داراي برنامه غذائي مناسبي هستند، معمولا"غذاهاي سالم تري نيزمصرف مي كنندونگراني هاي كمتري هم دارند و درواقع دروقت وهزينه هاي خودصرفه جوئي مي كنند.به هنگام برنامه ريزي وعده هاي غذائي ،بايدبه شش عامل توجه داشته باشيد:


1) شيوه زندگي شما چگونه است؟


قبل ازاينكه شما همه چيزرابراي برنامه ريزي غذائي خودمشخص كنيد،ابتدا درموردوعده هاي غذائي كه بيشترين تناسب را با وضعيت زندگي شما دارد،فكركنيد. زمان وعده هاي غذائي شما بايدچگونه باشد؟ آيا شما قادربه تهيه غذاي خودتان مي باشيد ،يااينكه به كمك شخص ديگري وابسته هستيد؟ شماچه روزهائي رادرمنزل وچه روزهائي رادر بيرون ،غذامي خوريد؟ برنامه ريزي غذائي رابراي خودتان مي خواهيدانجام دهيديابراي افرادخانواده تان؟ معمولا" غذاها ي منزل رابه چه روشي انتخاب مي كنيد؟ بودجه شمابراي تهيه غذا چقدراست؟ تمايل داريدتنوع غذائي شما تاچه اندازه باشد؟به چه نوع غذاها يا دستورات غذائي علاقمندهستيد؟


2) هيچگاه ازبرنامه خود خارج نشويد.


بدن شما براساس يك برنامه منظم بهتركارخواهد كرد.بطورمثال، شمابايدهرروز،حدود هرسه تاچهارساعت چيزي بخوريد.شما تمايل داريد، وعده هاي غذائي تان حول وحوش زمانهائي باشدكه براي شما امكان دارد. شما مي توانيد يكسري غذاهاي ميان وعده سالم نيزبرنامه ريزي كنيد. تنظيم مصرف غذاها درطول روزبه شما كمك مي كندكه ازبي نظمي غذائي وپرخوري جلوگيري نمائيد.


3) زمان برنامه ها راتنظيم كنيد.


يك روزراانتخاب كنيدكه دغدغه هاي شما در كمترين حدخودباشدو زمان كافي نيزبراي تمركزوتفكرداشته باشيد.اگرشماقبل ازرفتن به فروشگاه ،فورا"وعده هاي غذائي خودرا برنامه ريزي كنيد، به اين فكرمي رويدكه چه موادغذائي لازم داريدتا خريداري كنيد.اگرشما مثلا"هردو روزبراي خريد،اقدام نمائيد،مي توانيدوعده هاي غذائي خودرابراساس هردوروز ودريك زمان مشخص برنامه ريزي كنيد. چنانچه شما بطورهفتگي خريدمي كنيد،مي توانيدبرنامه هاي غدائي خودرابراساس هر هفته تنظيم نمائيد.درابتدا،ممكن است اين كار،به صورت يك كار بزرگ باشدو انجام آن دريك زمان، خارج ازبرنامه وعده هاي غذائي به نظربرسد.اما ،بعدازچندهفته، به برنامه اي دست پيدامي كنيدكه اجراي آن براي شما كارآمدخواهدبود.

4) سالمترين غذاهارا انتخاب كنيد.
ازسوي ديگر،شمابايدمقدارفراواني آب ميوه وسبزيجات مصرف كنيد.غلات كامل وصد درصد (سبوس دار) وگوشتهاي بدون چربي بخوريد. ازمصرف ميان وعده هائي مانند كلوچه،چيپس،وكيك پرهيزكنيدتا ازورودچربي به رژيم غذائي خودجلوگيري نمائيد.اگرشما غذاهائي راانتخاب كنيدكه ارزش تغذيه اي نداشته باشند،تنهاشما به كميت غذامحدود مي شويد.


5) براي مواردغيرمنتظره برنامه داشته باشيد.


افكار،احساسات،و حتي برخي ازاتفاقات ،حتي موقعي كه واقعا"گرسنه نيستيد،نيز مي توانند تمايل شما نسبت به برخي از غذاها راتحريك نمايند.اما شما مي توانيد حتي وقتي كه احساس ناراحتي ياتنهائي مي كنيدنيز،عادت غذائي خودراحفظ كنيد.ممكن است شما به هنگام تماشاي بك بازي يا فيلم دوست داشته باشيدچيزي بخوريد.ولي مي توانيدباشناخت محركهاي خود،ازآنهاپرهيزكنيدو برنامه اي را دراين موردتنظيم نمائيد.


6) غذاهائي راانتخاب كنيدكه به خوردن آنهاعلاقه داريد.


معمولا" هرچه ازخوردن غذائي بيشتر لذت ببريد، درواقع نيازبه احساس رضايت مندي شما كمتر مي شود.

                                                     
خريد                                                                                                                                                   

بدرايالات متحده فروشگاه ها داراي ساختار مشابه اي هستند. محيط بيروني فروشگاه ها ،مواد غذائي تازه دارند،كه اغلب سالم ترين غذاها محسوب مي شوند وغذاهائي كه معمولا"به عنوان غذاهاي بهداشتي تلقي نمي گردند، در راهروهاي داخلي قراردارند. به همين دليل شما تمايل داريدكه موادغذائي موردنيازتان راازقسمت هاي بيروني تهيه كنيد.

همچنين امكان داردكه شما براي وعده هاي غذائي خود ازغذاهاي پخته شده وآماده استفاده نمائيديا ممكن است ازغذاهائ آماده اي استفاده كنيدكه دردستگاههائي مثل مايكروفربه آساني پخته مي شوند. امكان داردشما بخواهيدغذاهاي كنسروشده ازجمله كنسرو لوبيا،سبزيجات،ميوجات،سوپها وتن خريداري كنيد.درهرصورت دقت داشته باشيدكه،شما بايدهميشه غذاهاي آماده ياكنسروهاي كم نمك يابدون نمك يا عاري ازقندهاي افزودني خريداري كنيدوازغداهاي حاوي موادافزودني پرهيزنمائيد.

هميشه لازم است كه برچسب مربوط به موادمغذي موجوددرفراورده هاي غذائي مختلف راباهم مقايسه كنيدتاانتخاب مناسب تري داشته باشيد. بهتراست غذاهائي راخريداري كنيدكه داراي كلسترول،چربي،قندوسديم كمتري باشند. برچسب ها را مقايسه كرده وغذاهايي راانتخاب كنيدكه حاوي جربيهاي اشباع نشده بيشتروچربيهاي ترانس و اشباع شده مضرآنها كمترباشد.


آشپزي وتهيه غذا

 

نكته مهم درآشپزي غذا اين است كه ميزان چربي راكاهش دهيد.تمامي چربيهاداراي كالري زيادي مي باشند،ولي برخي ازآنها سالم ترازبقيه هستند.بهترين راه براي كاهش چربيها ،مصرف بيشترميوجات وسبزيجات و استفاده كمترازگوشت وفراورده هاي لبني است.درموقع آشپزي ، شما مي توانيد روغن يا كره رابا مقداركمي آب ،يانوشيدني هائي مثل آب ميوه جايگزين نمائيد. به جاي مصرف زيادگوشتهاي نمك زده ي چرب يا همبرگرهاي ادويه دار،سعي كنيدازتكه هاي كوچك گوشت يا برشهاي نازك همبرگراستفاده كنيد.جوجه ياگوشت بدون چربي،وعصاره سبزيجات مي توانندجايگزين مناسبي براي طعم دهنده هاباشند. درمواقعي كه مصرف روغن ضرورت داشته باشد، روغنهاي زيتون و كانولا گزينه هاي بهتري هستند.سعي كنيدغذاهايتان رابصورت پخته ،كباب ،بريان ،برشته وبخارپزمصرف نمائيد.همچنين شما مي توانيدجهت برشته كردن گوشت و جوجه ازسيخ يا تابه هاي مخصوص كه باعث جدا شدن چربي آنها مي شوند، استفاده كنيد.
آشپزي با دستگاههاي ميكروويو نيزباعث كاهش چربي غذاهامي شوند و درواقع بااستفاده ازآنها شما مي توانيدغذاي موردنظرخودرا ،بدون ازبين رفتن موادمغذي موجوددرآنها،سريعا"آماده كنيد.شما مي توانيدوعده هاي غذائي خودراازقبل بپزيد يا اينكه آنهارادرظروف ميكروويو تهيه نمائيد. موقعي كه شما غذاهاي موردعلاقه تان را درظروف مخصوص تهيه كرديد،آنهارامي توانيد بطورمرتب ازآنها دردستورات غذائي خوداستفاده كنيد.


صرف غذا،خارج ازمنزل      

 

مهم نيست كه شما به چه رستوراني رفته باشيد،ولي در كل برخي غذاها سالم ترازغذاهاي ديگرهستند. بااين وجود،يكي ازنكات مهم دررابطه باسلامت غذاي بيرون اين است كه ازپرخوري پرهيزكنيد. خيلي ازافراددوست دارندكه به رستورانهاي خانوادگي بروند،چراكه درآنها انواع متنوعي ازغذاهاسرومي شود.درهرحال،افرادي كه به اين قبيل رستورانها مي روند،تمايل به پرخوري پيدامي كنند.البته شما مي توانيد درموقع صرف غذادرخارج ازمنزل حجم غذاي خودرامحدودكنيد.تاآنجاكه ممكن است ،باسفارش پيش غذاهايا غذاهاي سبك ، اندازه غذاي اصلي خودراكم كنيد يا مي توانيدغذاي خودرانصف كرده وآن رابا كس ديگري تقسيم نمائيدويا اينكه نصف غذاي خودراخورده وباقيمانده آن رابسته بندي وبه منزل ببريد.هرگزوعده هاي غذائي خيلي بزرگ سفارش ندهيد!

بهتراست كه هميشه غذاي خودراازداخل ليست (منو)انتخاب وسفارش دهيد.اين كارباعث مي شودكه شما بتوانيددرموردچگونگي غذاها،نيز سئوالات خودرابپرسيدو درصورت نياز، براي سالم كردن غذاي خود،درخواست كنيدكه تغييرات لازم را روي آن اعمال كنند.براي مثال، شما مي توانيددرخواست كنيدكه گوشت يا غذاهاي دريائي را به جاي سرخ كردن درروغن ، براي شما بريان كننديابخواهيدكه ازافزودن كره ياسس روي غذاي شماخودداري نمايند.همچنين شمامي توانيدموادديگري مانندسبزيجات درخواست كرده يا ازپيش خدمت خودبخواهيدكه خوراكيهايي سرو كندكه خيلي اشتها برانگيز نباشند.
يك وعده ازغذاهاي آماده (fast food) بطورمتوسط حدود1200 كالري انرژي دارند! بنابراين بهتراست كه شما وعده هاي غذائي خودرا تقريبا"به 500 كالري و مصرف چربي رابه 15 تا20 گرم محدودنمائيد. شمابايستي راهنماي موادغذائي را داشته باشيدوغذاهائي راانتخاب كنيدكه داراي كلسترول،چربي،قند،نمك و كالري كمتري هستند.به ساندويچ خود چاشني وموادحجم دهنده اي مانندكاهو،گوجه فرنگي،جوانه،ترشي،فلفل يا پياز اضافه نمائيد.هميشه جوجه رابصورت برشته و سيب زميني رابه شكل پخته مصرف كرده،يا به جاي همبرگروسرخ كردني هاازسالاد استفاده كنيد.

نمونه اي ازغذاها و تغييراتي كه داشته اند

نام غذا
ميزان كالري (20 سال پيش)

ميزان كالري(امروزه)

نان شيريني 140كالري(حدود 5/7 سانتي متر) 350 كالري(باقطر350)
ساندويچ چيزبرگر 333 كالري 590 كالري
ساندويچ گوشت بريان فرانسوي 210كالري(حدود70گرم) 610كالري (حدود195گرم)
نوشابه 85 كالري (حدود185گرم) 250كالري(حدود 567گرم)
ساندويچ بوقلمون 320 كالري 820كالري (50 سانتيمتر )
همچنين شما بايدهميشه ازنوشيدني هاي مناسب استفاده كنيد.بهترين نوشيدني آب است.شما مي توانيدازنوشيدنيهائي مانندشيريك درصديا بدون چربي،نوشابه هاي كم كالري،يا چاي وقهوه شيرين نشده استفاده كنيد. ازمصرف نوشابه هاي پركالري ،پرهيزنمائيد.


بهبودوضعيت افكارمنفي   

 

وشي كه به آن فكرمي كنيد،بطورمستقيم برروي نحوه احساس شما وآنچه كه شماانجام مي دهيد،تاثيرزيادي دارد.اگرشما نسبت به خود احساس خوبي داشته باشيد،بديهي است كه بيشتر، مراقبت وضع سلامتي خود خواهيدبود.ازسوي ديگر،افكارمنفي مي توانند مانع ازپيشرفت برنامه ها شده و شماراعقب نگه مي دارند.اين موضوع موقعي تحقق پيدامي كندكه شماافكاري مانندزيرداشته باشيد:
· "من نمي توانم ورزش كنم ،چراكه ازويلچراستفاده مي كنم" ويا
· "وضعيت من طوري است كه هيچوقت خوب نمي شوم"
افكارشما فرايندي است كه براساس عقايدشخصي وبه واسطه تجربيات فردايجادمي شود.ازآنجائي كه افكارشما براساس يكسري فرايندهاي آموختني شكل مي گيرند،شما مي توانيدآن ها رابازآموزي كرده وبهبودبخشيد.بطوركلي هدف اين است كه نگرشي بدست آوريدكه براي شما سودمندباشد،نه اينكه برخلاف شما.براي مثال:

· "من مي توانم باخوردن غذاهاي مناسب وبهداشتي و انجام فعاليت بدني سالم باشم."
· "رسيدن به اهداف موردنظرممكن است به وقت وتلاش زيادي نيازداشته باشد،ولي من ازعهده آن برمي آيم".
· "من همه چيزراامروزانجام ندادم،ولي فرداتلاش بيشتري خواهم كرد ."
علاوه بر افكارخودتان،يكسري عوامل بيروني ، نيزبرروي برنامه كنترل وزن شما تاثيرگذارهستند.اگرشما به دوستان و افرادخانواده خود،درموردكمك هاي حمايتي كه قادرند ارائه كنند، پيشنهادات خودراارائه دهيد، آنان مي توانند حامي مناسبي براي شما باشند.بازخوردهاراببينيد،وباتوجه تغييرات حاصله آنها راتحسين كرده و براي آنان توضيح دهيد. كسي شما به هنگام صرف غذاهمراهي مي كند،نيزحامي ديگري مي تواندبراي شماباشد.اين همراه مي توانددوست،همكار،يايكي از اعضاي خانواده شماباشد.شمامي توانيددرموقع خريدوتمرينات ورزشي مشوق يكديگرباشيد.


بالاخره اينكه،درواقع كنترل زندگي شما،دردست خودتان است.شما مي توانيد باتمرين، self-talk خودراجهت ارتقاي سطح سلامتي تان بهبودبخشيد.
· باخودتان صادق باشيد.
· ضرورت نداردكه كاملا"بي عيب باشيد.
· ازاغراق بيش ازحدخودداري كنيد.
· سعي نكنيدكه آينده راپيشگوئي كنيد.
· هميشه نگرش مثبت داشته باشيد.
· نسبت به خودتان حساسيت زيادي نشان ندهيد.
· مواردخوب وبدراشناسائي كنيد.
· به ازاي كاري كه به خوبي انجام داده ايد،قدرشناس خودباشيد.


كاهش استرس


كنترل استرس يكي ازنكات مهم حفظ سلامتي است چراكه وقتي تحت استرس قرارمي گيريد، معمولا"رفتارهاي تغذيه اي شما نيزتغييرمي يابند.افرادي كه دائما" استرس وعلائم آن راتجربه مي كنند،اغلب درمعرض خطرات بالاي عوارضي مانندبيماري،اعتيادوافسردگي قراردارند.

علائم استرس

اضطراب ترس داشتن تحريك پذبري بداخلاقي
اعتمادبه نفس پائين ترس ازشكست دستپاچگي وخجالت فردبراحتي دچاروحشت وواكنش مي شود
گريه بدون هيچ دليل مشخص ترس ولرز عرق كردن/عرق دستها افزايش ضربان قلب
تيكهاي عصبي

خستگي نگراني درمورد آينده مشكلات خواب
فراموشي اسهال/سوء هاضمه /استفراغ دلهره سائيدن دندانها به هم
بالارفتن ميزان استفاده ازداروها افزايش مصرف سيگار سردرد تنش هاي پيش ازقاعدگي
درددرناحيه گردن وقسمت تحتاني پشت واكنشهاي غيرارادي وآني حساس بودن به بيماريها كاهش اشتها يا بالعكس پرخوري

هيچ كسي ازاسترس درامان نيست،ولي شما مي توانيد اثرات آن رابه حداقل برسانيد.كارهاي زيادي وجوددارندكه مي توانيد انجام دهيدتا وضيت جسمي و روحي خودرابهتركنيد.ازجمله مواردزير:

· به اندازه كافي بخوابيد.

· غذاوميان وعده هاي سالم وبهداشتي رابه طورمنظم بخوريد.

· بطورمرتب ومنظم فعاليتهاي بدني انجام دهيد،چراكه بدن شما ازاين طريق بهترمي تواندبااسترس مقابله كند.

· مصرف كافئين وسيگارراكنارگذاشته يا به حداقل برسانيد.

· به دنبال ايجادتعادل بين كاروتفريحات خودباشيد.

· همه رادوست داشته باشيد!.

· نسبت به احساسات،تفكرات وعقايدخود، به جاي عصباني شدن ومقابله كردن يا تسليم شدن ،ديدمثبت داشته باشيد.

· همراه بادوستان واعضاي خانواده خوددرفعاليتهاي اجتماعي شركت كنيد.


تعيين اهداف


اهداف واقع بينانه كمك مي كندكه مسيرومقصدشما مشخص شود. رسيدن به اهداف كوتاه مدت معمولا"بيش ازچندهفته زمان نمي خواهد ،ولي اهداف طولاني مدت نيازمندزمان بيشتري هستند.
بطوركلي كاهش وزن به خصوص براي افرادمبتلا به آسيبهاي نخاعي مشكل است. منطقي نيست كه انتظارداشته باشيد،مثلا"درعرض دوهفته 20پوند(حدود 9 كيلو گرم)ازوزن شما كاسته شود.درواقع،كاهش وزن خيلي سريع ،شمارادرمعرض خطر عوارضي مانندسنگ كيسه صفرا،به هم خوردن تعادل الكتروليتي بدن و كاهش حجم عضلاني خواهدشد.بنابراين، لازم است كه شما برنامه هاي كاهش وزن كوتاه مدت خودرابصورت واقع بينانه مثلا" يك تا 2 پوند(حدود450 تا 900گرم )درهفته تنظيم نمائيد. توجه داشته باشيدكه براي كاهش وزني معادل20 پوند ، ممكن است بين 6ماه تا يك سال زمان نيازباشد.
ازسوي ديگرتحقيقات نشان مي دهندكه وجودچربيهاي اضافي دراطراف بخش مياني بدن ،اثرات نامطلوبي رابروي سلامتي افرادخواهدداشت.ازآنجائي كه بيشترافرادنخاعي تقريبا"بطوركامل نمي توانندازعضلات شكمي خوداستفاده نمايند،دراين ناحيه ازبدن خود چربي بيشتري دارند.با وجوداين،شما بايدطوري برنامه ريزي كنيدكه اندازه كمرتان راكاهش دهيد. اندازه مناسب كمر درمردان 40 اينچ(حدود100سانتيمتر)ودرزنان 35اينچ(حدود90سانتيمتر) تعيين شده است.
شاخص جرم بدنBody mass index=BMI ، نسبت وزن رابه قدتوصيف مي كند.شمامي توانيدبا استفاده ازجدول زير BMIخودراپيداكنيد.درانتهاي اين جدول،شما مي ببينيدكه BMI به صورت طبيعي(سالم)،داراي اضافه وزن(درمعرض خطرعوارض)،ياچاق(به ميزان زياددرمعرض خطرعوارض)تقسيم بندي شده است.اگر BMIشما بالاتراز25باشد،مي توانيدبااستفاده يك برنامه ريزي مناسب آن راكاهش دهيد.


جدول شاخص جرم بدن

 


شركت درفعاليتهاي بدني

 

هرنوع حركتي كه درماهيچه هاي بدن وباصرف انرژي انجام شود ،فعاليت بدني محسوب مي گردد.هنگام فعاليت بدني شما ميزان مصرف انرژي خودراافزايش مي دهيدو باافزايش حجم عضلات حود،كالريهاراسريعتر مي سوزانيد ، درنتيجه چربي بدنتان راكم مي كنيد.افرادي كه بطورمرتب درفعاليتهاي بدني شركت مي كنند،معمولا"داراي احساس بهتري بوده، وانرژي بيشتري دارند و سالم ترازسايرافرادهستند.


مهم نيست كه سطح ضايعه شما چيست،بلكه نبايدتنهابه اين دليل كه داراي ناتواني هستيد، فعاليتهاي جسمي خودرامحدودكنيد.شما مي توانيد باانجام20 تا30دقيقه فعاليت بدني آرام وملايم به صورت يك روزدرميان، ازتاثيرات مهم آن برروي سلامتي بهره مندشويد.فعاليتهاي بدني ملايم نيازمندقدري اعمال نيروهستند،ولي بايدطوري انجام شوند، كه فردبتواندبه هنگام اجراي آنهابه راحتي صحبت كند.


روشهاي زيادي وجوددارندكه مي توانيدبا استفاده ازآنها،فعاليت هاي بدني راانجام دهيد.بعضي ازفعاليت ها رامي توان باكمك بنيادها وسازمانهاي دولتي ومحلي انجام دادازجمله:فعاليتهائي مانندشكار،ماهيگيري،تيراندازي،كلاسهاي تناسب اندام ،انجام سمينارها،و مسابقات ورزشي.


درحقيقت ،انجام ورزشهاي مختلف باويلچر،ازفعاليتهاي بدني محسوب مي شوند.امروزه تعداد ورزشهاي اختصاص يافته به افرادناتوان درحال گسترش است و درواقع باتعدادورزشهاي افراد غيرمعلول رقابت مي كند.شمامي توانيددرورزش هاي مختلف با ويلچر،ازجمله بسكتبال گرفته تافوتبال با ويلچرهاي برقي شركت كنيد.دربرخي موارد،برخي ازسازمانها وبنيادهاحتي تجهيزات موردنيازبراي حضورافرادراهم فراهم مي آورند.


ازطرف ديگرفعاليت بدني مي تواندبخشي اززندگي روزمره افرادراشامل شود.براي مثال،ممكن است شغل شما به نحوي باشدكه باكارهائي مثل بلندكردن يا هل دادن فعاليت بدني خود را افزايش دهيد.حتي انجام برخي از فعاليتهاي روزمره دراطراف منزل ،علاوه بركارهائي كه بطورمعمول انجام مي دهيد،مي تواننددرطولاني مدت باعث بهبودوضعيت سلامتي بدن شماگردند. ازجمله اين فعاليتها مي توان تميزكردن،باغباني وبازي با بچه هارانام برد. همچنين مي توانيدباانجام يكسري ازسرگرمي ها مانندكارهاي هنري،ماهيگيري وشكار،فعاليت بدني داشته باشيد. شما حتي مي توانيدبادوچرخه سواري يا هل دادن ويلچر،خودراازنظربدني فعال نگه داريد.


حفظ طولاني مدت موفقيت ها

 

وقتي كه شما به اهداف طولاني مدت خوددست پيداكرديد،لازم است كه وضعيت خودرابطور مرتب ارزيابي كنيد.براي مثال،ممكن است شما به هدف خودكه كاهش 10پوندي بوده، رسيده باشيدو تصميم بگيريدكه وزن خودراحفظ نمائيد. امكان داردلازم باشدكه برنامه جديدي راتنظيم كنيد.مجددا"، اين موضوع بستگي به اين داردكه به دنبال چه چيزي هستيد.
امكان داردشما براي عبورازمرحله كاهش وزن به مرحله حفظ آن با مشكلاتي مواجه شويد.يكي ازمشكلات رايج اين است كه افرادقادربه تنظيم دقيق جذب كالري موردنيازروزانه خودنمي باشند.براي مثال،ممكن است كه شما باجذب 1800 كالري درروز،كاهش وزن پيداكنيد،ولي بعدازاينكه به هدف خوددربرنامه كاهش وزن رسيديد،جذب كالري راتا2500 كالري درروز تغييرمي دهيد.درعوض ،لازم است كه شمابه طورتدريجي ميزان جذب كالري خودراافزايش دهيد.براي اين كارمي توانيدبين 200تا 250 كالري درروز به رژيم غذائي خوداضافه كنيد.اگر بعدازيك هفته كاهش وزن شما ادامه داشته باشيد ،مي توانيد200 كالري ديگر به جذب كالري روزانه خوداضافه كنيد.موقعي كه جذب كالري خودراتاسطحي كه وزن شما ثابت است افزايش داديد،بايدافزايش جذب كالري رامتوقف كنيد.
به عنوان يك فردمبتلابه آسيب نخاعي،لازم است كه حداقل يك باردرسال توسط پزشكتان معاينه شويد.بدن شما همزمان باافزايش سن دچار تغييرات مي شود.البته شما ممكن است نگراني هائي رادرموردسلامتي خوداحساس كنيد،كه دراين خصوص ممكن است لازم باشد،كه نيازهاي تغذيه اي خودرا اصلاح ياتغييردهيد. چنانچه شمابطورمرتب معاينه شويد،پزشك است كه مي تواندبهترين پيشگيري كننده وكنترل كننده عوارض شماباشد.

****

منبع : مقاله: " weight management following spinal cord injury" – مترجم: مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان ارديبهشت ماه 1388 - برگرفته از: سايت: www.spinalcord.uab.edu

 

کلسترول :                                                                        

شما خيلی شنيده ايد که کلسترول بد است. گوشت قرمز نخوريد. بيشتر ماهی مصرف کنيد. از خوردن تخم مرغ پرهيز نمائيد. غذاهای چرب نخوريد. زياد ورزش کنيد. شايد حتی شما شنيده باشيد که آسيب نخاعی می تواند اوضاع را بدتر کند. آيا آن مثل اعتياد يك مشكل جدي است؟ آيا اين موضوع يک مشکل مهمي است که بايد به آن پراخته شود؟ آيا ميزان کلسترول بدن شما به اندازه ای است که بايد شيوه زندگی خودتان را تغيير دهيد؟ در اينجا آنچه که شما بايد بدانيد مطرح شده است.

کلسترول چيست ؟

بدن شما برای اينکه به درستی کار کند ،نيازمند مقدار معينی چربی است. کلسترول کمک می کند تا چربی در جاهايی که مورد نياز است، نقل و انتقال شود. بنابراين بدن شما به کلسترول نياز دارد. به اين ترتيب معمولا" بدن ،همه کلسترول مورد نياز خودش را توليد می کند. وقتی که کلسترول بيش از حد معمول باشد، يک نوع چربی بنام LDL افزايش می يابد. اين LDL است که عروق خونی شما را مسدود می کند و باعث افزايش خطر حمله و بيماری قلبی می شود.

HDL نوع ديگر کلسترول است که به عدم تشکيل رسوب درعروق خونی شما كمك می کند. ولی اگر شما مقدار زيادی چربی مصرف کنيد، بدن شما واقعا" به سختی می تواند HDL را در سطح مناسب نگه دارد. در اينجاست که کلسترول به يک مشکل تبديل می شود.

بطور کلی، مقدار زيادی LDL بد می باشد در حاليکه HDL بيشتر ،معمولا" خوب است. بنابراين، بعنوان يک قانون کلی، شما دوست داريد که سطح LDL ( يعنی کلسترول بد ) کم شود و ميزان HDL (يعنی کلسترول خوب ) بيشتر گردد. LDL کمتر و HDL بيشتر، کمک می کند که عروق خونی شما مسدود نشوند.

اگر برای شما مثل خيلی از مردم مشکل است که کلسترول خوب و بد را به خاطر بسپاريد سعی کنيد فرم زير را مدنظر داشته باشيد.

( کلسترول سالم ) HDL= Healthy cholesterol

( کلسترول بدوکثيف ) LDL= Lousy cholesterol

چه کسانی مشکلات کلسترول خواهندداشت؟

افراد چاق، کم تحرک و سيگاری ها به احتمالا" بيشتر افرادی هستند که LDL بدن آنان زياد است و لی HDL آنها کم است. اشخاصی ( مثل بسياری از ما ) که غذاهای چرب مثل شيرپر چرب و گوشت قرمز مصرف مي کنند ،نيز سطح کلسترول بد آنها بيشتر می باشد.

کلسترول افراد مسن و زنان بعد از دوره يائسگی، نيز معمولا" مشکل زا است و افرادی که دارای سابقه بيماريهای قلبی يا ديابت هستند ،نيز بايد ميزان کلسترول بدشان را با دقت خيلی زيادی کنترل کنند. بالاخره اينکه در موارد بسيار اندکی بعضی ها صرف نظر از عادات يا سوابق شخصی آنان، دارای کلسترول بد هستند.

آيا ضايعه نخاعی وضعيت کلسترول بدن را بدتر می کند؟

اگر چه گاه تحقيقات دراين زمينه جسته و گريخته است ،ولی اکثر محققين نظر بر اين دارند که افراد مبتلا به آسيبهای نخاع بايستی بطور مرتب کلسترول بدن خود را کنترل کنند. چرا که معمولا" در افراد نخاعی سطح کلسترول خوب ( HDL ) پائين تر و سطح کلسترول بد ( LDL ) بالاتر است. اين مسئله مي تواند عمدتا" ناشی از نحوه ونوع آسيب باشد كه خود می تواند بر روی متابوليسم بدن تاثير بگذارد و درواقع متاثر از عامل تحرک است. پژوهشهاي بعمل آمده به ما نشان داده که پائين بودن سطح فعاليت بدنی با افزايش کلسترول بد ارتباط مستقيم دارد. اما حتی افراد دارای آسيب نخاعی که خيلی فعال هستند، نيز قادر نيستند که به لحاظ جسمی بر روی کلسترول بدن خود به نحو مطلوبی تاثير بگذارند. خوشبختانه، ارزشمندترين راه علاج مشکلات کلسترول استفاده ازرژيم غذايی مناسب است ، و شما اگرچه يك فرد نخاعي هستيد ولي از اين طريق مي توانيد كلسترول خود را كنترل كنيد .

من چگونه آزمايشات کلسترول را انجام دهم؟

قبل از هر چيز، شما بايد به پزشک مراجعه نمائيد. ساده ترين و متداولترين آزمايش کلسترول تنها اندازه گيری سطح HDL و کلسترول کل خون (که ترکيبی از انواع مختلف کلسترول است )،می باشد. برای انجام اين آزمايش، فردبايدقبل از خون گيری ناشتا باشد.

آزمايش ديگری که معمولا" متداول است و بايد با معده خالی انجام شود، اندازه گيری کلسترول کل و HDL و همچنين LDL و انواع ديگر کلسترول ميباشد. اگر چنانچه شما مشکل کلسترول داشته باشيد ،با اين آزمايش ساده ،ايده نسبتا" خوبی را بدست می آوريد، ولی آزمايشات کاملتر جزييات بيشتري را به شما نشان خواهد داد .

عليرغم اينکه، آزمايشات کلسترول به راحتي و با يك خون گيري ساده از شما انجام می شود ولی از زمان بروز ضايعه نخاعی احتمالا" بايستی صدها بار انجام شود. بطور کلی نتايج آزمايشات برای روز بعدقابل استفاده هستند و شما می توانيد به پزشکتان مراجعه و نتايج حاصله را جويا شويد.

چه ميزان هائی از کلسترول بد هستند؟

خوب ، بستگی دارد. اگر شما چندين عامل خطر را برای بيماريهای قلبی مثل ديابت، استعمال دخانيات يا فشار خون بالا داشته باشيد، بايستی سريعا"با مراجعه به پزشکتان بفهميد که کلسترول شما بايد چقدر باشد. اما اگر يکی از فاکتورهای خطر يا هيچکدام از آنها را نداشته باشيد، معمولا" اگر ميزان کلسترول کل زير 200 باشد، مناسب است. همچنين ميزان HDL بيشتر از 35 خوب درنظرگرفته مي شود. بطوركلي مهمترين مسئله اين است که سطح LDL شما بايد کمتر از 130 باشد. به اين ترتيب، از آنجائيکه ميزان کلسترول هيچکس دقيقا" با ارقام مندرج در کتب هماهنگی ندارد، بهتر است از پزشکان و ميزان هائی که آزمايشگاه تعيين می کند، کمک بگيريد.

برای داشتن سالمترين ميزان کلسترول چه بايد کرد؟

قبل از هر چيز، با پزشک خود مشورت کنيد. رايج ترين توصيه ای که به شما خواهد شد اين است که به رژيم غذايی خود توجه کنيد. غذاهايی که دارای مقدار زيادی چربی اشباع شده هستند نظير چربیهاي حيوانی، شيرهای کامل، کره، خامه يا بستنی می توانند سطح LDL بدن شما را افزايش و ميزان HDL را کاهش دهند.

همچنين در مورد کاهش وزن به شما توصيه هايی خواهد شد. داشتن اضافه وزن مخصوصا" اگر تراكم چربی زيادي در ناحيه شکم داشته باشيد، می تواند موجب بالا رفتن LDL و نزول HDL گردد.

در اينجا نكاتي مطرح شده که می توانند برای بهبود ميزان کلسترول مفيد باشند:

اگر اضافه وزن داريد، آنرا کاهش دهيد.                                            

سيگار کشيدن را کنار بگذاريد.                                                     

ورزش کردن را شروع کنيد.

رژيم غذايی حاوی چربی های اشباع شده را کنار گذاشته و از غذاهای محتوی چربی های اشباع نشده استفاده کنيد. اگر براي تعيين رژيم غذائي خود احتياج به کمک داريد با متخصصين تغذيه مشورت نمائيد.

مقدار فيبر قابل حمل را در رژيم غذايی خود با غذاهايی مثل جو، لوبيا و مصرف انواع ميوه افزايش دهيد.

استفاده ازنوشابه های الکلی منع شده است.

ميزان سطح کلسترول بدنتان را کنترل کنيد. در اين مورد با پزشکتان مشورت نمائيد.

اگر هيچيک از موارد فوق موثر واقع نشد، پزشک شما تصميم به تجويز دارو برای شما خواهد گرفت.

بنظر می رسد که آنچه گفته شد ساده باشد ولی متاسفانه چيزهای ديگری نيز به شکل کلسترول آزاد موجوددرغذاها وجوددارند که می توانند سطح کلسترول بدن شما را بالا ببرند. برای مثال غذاهايی با کلسترول پائين مثل مارگارين می توانند کلسترول شما را واقعا" افزايش دهند. اين مسئله به اين علت است که آنها حاوی مقادير زياد از چربی های اشباع شده يا اسيدهای چرب ترانس هستند. وقتی بدن شما سعی می کند کلسترول را تجزيه کند، چربی های اشباع شده را نمی تواند هضم و تجزيه کندو اگر بدنتان نتواند کلسترول را تجزيه کند، سطح آن دائما" افزايش می يابد.

بعلاوه در بين غذاهايی که حاوی مقدار زيادی کلسترول هستند، از مصرف غذاهای حاوي چربی های اشباع شده پرهيز نمائيد.

توجه داشته باشيد که بدنبال غذاهايی بگرديد که روی آن واژه "هيدروژنه " ( partially hydrogenated ) درج شده باشد.

يا از وجود چربی های حيوانی مثل چربی شير يا چربی گوشت در غذاها مطلع شويد. بعضی غذاها، مثل غذاهای خوراكها و غذاهای پخته شده آماده، حاوی چربی های حيوانی هستند. خوردن مقدار زياد از اين غذاها می تواند سطح کلسترول را بالا ببرد، در حاليکه مصرف اندک آنها مانعي ندارد. قوانين جديد تنها اجازه می دهد که توليد کنندگاني نام" غذاهای کم کلسترول " را بر روی محصولات خود درج کنند که توليدات آنها کمتر از 2 گرم چربی اشباع شده به ازاي هركيلوگرم داشته باشند.

منابع و اطلاعات بيشتر :

پزشک شما يا متخصصين تغذيه می توانند جزواتی را به شما ارائه دهند يا اطلاعات تخصصی بيشتری را درموردکلسترول، رژيم غذايی و برنامه های تندرستی افراد نخاعی در اختيارتان بگذارند.

****

منبع:مقاله:"كلسترول درافرادنخاعي" مترجم :مهندس عباس كاشي( این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید ) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - ارديبهشت 1387

- برگرفته ازسايت:http://www.craighospital.org/

مقدمه

دلايل زيادی برای غذا خوردن وجود دارد. جدا از جنبه لذتي وارضا شدن ازخوردن ، نوع وروش تغذيه به لحاظ اجتماعی و فرهنگی دارای اهميت بالايي است. غذا مخلوطی از مواد مغذی مي باشد که بدون آنها زنده نخواهيم ماند.

مواد مغذی در غذاها

حفظ تندرستي وبهداشت بدن، بر اساس جذب مواد مغذی متعادل استوار است. مواد مغذی ، ترکيباتی هستند که بدن جهت انجام فعاليتها به آنها نياز دارد.

مهمترين مواد مغذی موجود در غذاها عبارتند از :

کربوهيدراتها - انرژی مورد نياز برای انجام فعاليتهايي نظير تنفس، حرکت، تفکر و حفظ درجه حرارت بدن را تامين می کنند.

پروتئين ها - سازنده اصلی ساختمان بدن را تشکيل می دهند. عضلات، پوست ، مو و خون همگی از پروتئين ساخته شده اند ودرواقع پروتئينها برای رشد و بازسازی تمام قسمتهای بدن مورد نياز هستند.

چربی ها- منبع متمرکزی برای ذخيره توليد انرژی محسوب مي شوند.

ويتامين ها و مواد معدنی- برای تندرستی بدن، ضروری بوده، و تنها به مقدار بسيار ناچيزی در بدن مورد نياز هستند. افزايش يا کاهش مقدار بسيار کمی از آنها می تواند باعث عدم تعادل و بروز بيماری گردد.

فيبر- بخش غير قابل هضم غذاهای گياهی است و در واقع مواد غذائی مورد نياز باکتريهای روده را تامين می کند، بطوری که از بروز يبوست پيشگيری می کند.

آب - ضروری ترين ماده مغذی نسبت به ساير مواد است. برای هر عملی که در بدن صورت می گيرد،آب مورد نياز است و بطور مداوم از طريق عرق يا ادرار دفع می شود. بنابراين ضرورت دارد که بطور منظم آب از دست رفته جايگزين شود. روزانه بايد حداقل 6 تا 8 ليوان بصورت آب مصرفی يا به شكل ساير مايعات وارد بدن گردد.

اجزای رژيم غذائی مناسب و سالم

متخصصين تغذيه، غذاها را بر اساس مواد مغذی موجود در آنها تقسيم بندی می کنند.

گروههای اصلی غذاها عبارتند از :

نان و غلات : نان و غلات مهمترين منبع کربوهيدرات هستند. وعده های غذائی غنی ازاين مواد منبع مناسبی از فيبر، ويتامينهای گروه B و منيزيم محسوب می شوند.

سبزيجات : سبزيجات غنی از ويتامينها و مواد معدنی، آنتی اکسيدانها، ويتامين C و فيبر هستند. سبزيجات زرد يک منبع اختصاصی از بتاکاروتن می باشند وسبزيجات سبز نيز منبع غنی از ويتامين و اسيدفوليک هستند.

ميوجات : ميوهجات نيز تامين کننده فيبر، انرژی و آب بوده و منبع اصلی ويتامين C هستند.

گوشت و غذاهای پروتئينی : فراهم کننده پروتئين هستند. مخصوصا" گوشتهاي قرمز حاوي مقادير مناسبی از آهن و روی مي باشند. فرآوردهای گوشتی دام ها غنی از ويتامين B12 هستند. بنشنجات نيز منبع خوبی از پروتئين و فيبر به حساب می آيند.

فرآورده های لبنی :يک منبع عالی از کلسيم بوده و همچنين پروتئين و انرژی را تامين می کنند.

چربيها و قندها :منبع خوبی از انرژی يا کالريهای اضافی بوده و برای افراد کم وزن مفيد هستند.

يک رژيم غذائی سالم و بهداشتی چيست؟

"تنوع و اعتدال" دو کليد اصلی تغذيه مناسب وسالم هستند.

نکات اساسی که در رابطه با يک رژيم غذائی بهداشتی و سالم مطرح ميباشند،عبارتندازاينكه فرد بايد اطمينان داشته باشد که رژيم غذايی او :

حاوی مقدار زيادی ميوه و سبزيجات جهت تامين ويتامين C ، آنتی اکسيدان ها، فيبر و سايرويتامينها و مواد مصرفی ضروری بدن باشد.

حاوی مقدار کافی نان وغلات جهت تامين انرژی کافی، فيبر و ويتامين ها باشد.

حاوی مقداری فرآورده های لبنی جهت تامين کلسيم، پروتئين و انرژی باشد.

حاوی مقداري گوشت و مواد پروتئينی جهت تامين پروتئين کافی ، آهن و روی مورد نياز بدن باشد.

حاوی مقدار بسيار ناچيزی چربی و مواد قندی باشد.

يک رژيم غذائی که غنی از ميوه ، سبزيجات همراه با نان و غلات بوده وهمچنين حاوی پروتئين و فرآورده های لبنی کافی باشد، دارای فيبر فراوان ، چربی کمتر و غنی از پروتئين و مواد معدنی ضروری خواهد بود.

عموما"، اين گونه رژيمهاي غذائی خطر زخمهای فشاری، يبوست، چاقی مفرط و همچنين خطر بيماری های قلبی و سرطان رابطورچشمگيري کاهش می دهد.

بعضي از نکات مهم كه در بيماران دارای ضايعه نخاعی ازاهميت زيادي برخورداراست ،عبارتند از:

کنترل وزن

يبوست

پيشگيری از عفونت دستگاه ادراری

الکل

مراقبت از نواحی تحت فشار

کنترل وزن :

با شروع ضايعه نخاعی، اشتهای فرد کاسته شده و وزن وی کم می گردد بنابراين دراين زمان معمولا" نياز به منابع پروتئينی و منابع انرژی بيشتر می شود .ازجمله شيرهای غنی شده ، ماست ، پنير و بيسکويت .

اغلب وعده های غذائی کوچک بصورت ميان وعده می تواند به اشتها و جذب غذا کمک کند.

در جدول زيرالگوهايی ازمصرف پروتئين و انرژی اضافی ارائه شده است.

روشهاي رسيدن به وزن مطلوب

استفاده از نوشيدنی های حاوی شير غنی شده :ازجمله افزودن 3 قاشق غذاخوری پودر شير به يک فنجان شير و استفاده از طعم دهنده هائی مثل ميلو ( Milo ) ، اوا لتين ( ovaltine) ، بستنی و غيره به آن.

استفاده از نکتار ميوه: از جمله مخلوط کردن يک عدد موز داخل شير غنی شده .

استفاده از ماست ، بستنی يا مايعات حاوی شير بين وعده های غذائی.

مصرف کمی ميوه های مغزدار ( مثل بادام، فندق، پسته و غيره )، ميوه های خشک، بيسکويت و پنير ، يا بسته های غذائی بهداشتی، مصرف سوپ های غنی شده با شير بجای آب .

افزودن پنير يا سس پنير به سوپ ها و سبزيجات مصرفي.

افزودن خامه به غلات صبحانه ، نوشيدنی ها و پوره سيب زمينی.

به محض بهبود اشتها و رفع کاهش وزن، فرد می تواند مصرف اين وعده های غذائی کوچک را حذف کند. در مراحل بعدی، پيشگيری از اضافه وزن در اولويت بالاتری قرار دارد.

وزن اضافی می تواند منجر به کاهش توانائی حرکتی، مشکل شدن جابجائی فرد و افزايش خطر بروز زخمهای فشاری گردد. موثرترين راه پيشگيری از اضافه شدن وزن، مصرف فراوان ميوجات، سبزيجات،غذاهاي حاوي غلات حبوبات ومقدار بسيار جزئی فرآورده های چربی می باشد.

بايد بخاطر داشت که اعتدال در مصرف غذاهای رستوراني و آماده مي تواند به عنوان بخشی از يک رژيم غذائی بهداشتی محسوب گردد.

در زيرروشهائی که می تواند فرد را در مصرف کمتر چربی ها راهنمايی کند ، ارائه شده اند.

روشهای کمترمصرف كردن چربی
جدا کردن چربی از روی گوشت.
جدا کردن پوست مرغ.
استفاده از شير کم چرب از جمله جدا کردن خامه يا چربی شير بطوردستي( فيزيکی).
مصرف ماست کم چرب و پنير کم چرب.
پختن غذا با حداقل روغن، کره يا مارگارين .
تنها بايد لايه بسيار نازکی از کره يا مارگارين روی نان مصرف گردد.
استفاده از سس های گوجه فرنگی بجای سس های خامه ای جهت غذاهايی مثل ماکارونی.
نبايستی کره يا مارگارين زياد به سبزيجات افزوده شود.
استفاده از سس سالاد بدون چربی.
خوراکيهائی مثل چيپس، شکلات و کيک فقط بايد هر از گاهی وبمقداربسياركم مصرف شوند.
غذاهای آماده فقط بايستی گاهی اوقات مصرف گردند.

روشهای پيشگيری از يبوست
مصرف روزانه حداقل 2 قطعه ميوه.
مصرف حداقل پنج نوع سبزيجات مختلف روزانه در حدود 2 تا 3 فنجان
استفاده روزانه از حبوبات و نان سبوس دار.
هيچکدام از وعده های غذائی نبايستی حذف شوند. مخصوصا" صبحانه.
بايدصبحانه ای انتخاب شود که غنی از حبوبات فيبردار باشد.
بايد روزانه حداقل 6 تا 8 ليوان مايعات نوشيده شود.

يبوست

يبوست يکی از عوامل مهم ناراحتی افراد بوده و می تواند موجب آزردگی آنان گردد. مصرف فيبر و مايعات در پيشگيری از يبوست اهميت بسيارزيادی دارد.

فيبر بخش غير قابل هضم غذاهای گياهی محسوب می شودو باعث جذب آب از روده شده و با افزايش حجم مدفوع و نرمتر کردن آن ، باعث تسهيل حرکت مدفوع در روده می گردد.

بهترين راه برای افزايش مصرف فيبر، خوردن ميوه، سبزيجات، بنشنجات نظير لوبيا يا عدس و همچنين نان های سبوس دار و مصرف صبحانه غنی از حبوبات فيبردار است.

پيشگيری از عفونتهای دستگاه ادراری

معمولا" مصرف مايعات به ميزان حداقل 2 ليتر در روز جهت رقيق نگه داشتن ادرار و کاهش خطر عفونت و سنگهای کليه کافی است. عصاره کرانبری ميتواند در جلوگيری کردن از رشد باکتريهای در ديواره مثانه موثر باشد.

مراقبت از نواحی تحت فشار بدن

افرادی که دارای زخمهای فشاری هستند ، به يک رژيم غذائی مناسبي نيازدارند ،به نحوی که ميزان روی و ويتامين C نيزدر آن افزايش داده شده باشد.

چنانچه فرد زخم بستر داشته باشد، بايستی با يک متخصص تغذيه مشاوره نمايد، تا ميزان مناسب پروتئين ، انرژی ، روی و ويتامين C را در رژيم غذائی وی معين نمايد.

****

منبع : کتاب " راهنماي آسيب نخاعي - بخش " تغذیه سالم درافراد دارای آسیب نخاعی" -ترجمه : مهندس عباس کاشی - انتشار سایت مرکز ضایعات نخاعی جانبازان- دی ماه 1385 - Handbook of Spinal Cord Injuriy QSCIS-

توصيه مركز ضايعات نخاعي جانبازان :

خوانندگان محترم كه داراي عارضه ضايعه نخاعي هستند بايد به اين نكته مهم توجه داشته باشند كه در بسياري از موارد مولفين مقالات، مطالب خويش را براي كساني نوشته اند كه نخاعي بوده و از عوارض حادي رنج نمي برند لذا معرفي يك رژيم غذايي براي يك فرد نخاعي كه از زخم فشاري و يا عفونت و يا عارضه ديگري رنج مي برد به گونه ديگري خواهد بود ، لذا توصيه ما به شما عزيزان اين است كه با مطالعه هر مقاله حتما از مشورت پزشك متخصص استفاده نماييد تا استفاده از مقالات آموزشي به درستي انجام شود.

با آرزوي موفقيت و شادكامي براي همه عزيزان نخاعي كشور

سئوال :

شما در باره برنامه کاهش وزن Atkins چه نظری دارید؟ آيا در رابطه با توصيه های ارائه شده جهت کمک به کاهش وزن افراد ضايعه نخاعی پیشنهاددیگری دارید؟

پاسخ(توسط دکترمایکل آکوف):

هنگامی که يک فرد نخاعی نياز به تغذيه مناسب داشته باشد، هر تغييری در رژيم غذايی او بايد بطور جدی مورد توجه قرار گيرد. من گزينه های مختلف درمورد تغيير رژيم غذايی که در برنامه های کاهش وزن قابل استفاده هستندرا بررسی کرده ام. رژيم غذايی Atkins بر کاهش مصرف کربوهيدراتها تاکيد داردضمن اینکه مصرف چربی و گوشت يا پروتئين زياد را جايز می داند. من می دانم که يکسری خطرات مهم پزشکی ، در رژيمهای غذائی که غنی از پروتئين و چربی هستند، وجود دارند که می توانند برای بعضی ازافراد خطرناک باشند. بنابراين توصيه نمی کنم که بيمارانم برنامه Atkins را برای کاهش وزن خود دنبال کنند.

بهرحال من پيشنهاد می کنم از روشی که شبيه برنامه Atkins است، استفاده شود. اين روش برای حفظ سلامتی کاملا" مفيد و سودمندمی باشدو ضمن اينکه کيفيت غذائی خوبی دارد، به کاهش وزن نيز کمک می کند. اطلاعات لازم درکتابی با عنوان " خوردن برای زندگی " توشته پزشکی بنام دکتر نورمن موجوداست. من به بيمارانم توصيه می کنم که تغيير عادات غذائی شان را با اين فلسفه در ذهنشان شروع کنند. (يعنی خوردن برای زندگی ). منظور اصلی این است که :از غذاهای غنی از مواد مغذی استفاده شود. به من اجازه دهيد تا بیشتر توضيح دهم. وقتی که ما به مواد موجود در غذاها نگاه می کنيم، اغلب اوقات می بينيم که مواد موجود در غذا و ترکیبات سازنده آن روی جعبه نوشته شده اند و می توان مقدار مواد مغذی موجود در غذاها را به ازای ميزان درصد يا به ازای وزن آنها در غذا ارزيابی کرد. اما در حقيقت ما بايستی به مواد مغذی بر اساس کالری آنها توجه کنيم. ميزان مواد موجود در غذاها بعنوان " مقدار ماده مغذی بر حسب کالری " تعريف می شوند. شما ببينيد، غذاهايی که غنی از مواد مغذی هستند ولی نسبتا" کم کالری می باشند ،حجم خوبی از مواد مغذی را نیزدارند.در حاليکه بسياری از غذاهائی که ما در رژيم غذائی مان مصرف می کنيم، مواد مغذی نسبتا" کمی داشته ولی غنی از کالری هستند.اين نوع غذاها که ماده مغذی کم و پروتئين زيادی دارند، "غذای کم ارزش" محسوب می شوند. اکثر مواد نشاسته ای و کربوهيدارتهائی ( موادقندی ) که ما می خوريم نيز در اين طبقه بندی قرار می گيرند.

در هر صورت رژيمی که توصيه به مصرف آن می کنم، بيشتر شامل رژيمی از ميوه و سبزيجات تازه است. با اين روش تغذيه ای، شخص يک غذای رژيمی مصرف خواهد کرد که غنی ازمواد مغذی بوده ودرعین حال کالری نسبتا" کمی دارد. حتی من اين رژيم را برای شروع کار، برای بيماران خود وقتی که در بخش توانبخشی بستری هستند نيز توصيه و آغاز می کنم و آنرا " بشقاب ميوه " يا " صبحانه چهار ميوه " ناميده ام. اين بیماران حق انتخاب چهار نوع ميوه تازه را دارند و آنان مجاز هستند که يک نوشيدنی از ميوه هاي انتخابي خود داشته باشند، ولی برای صبح هيچ نوعی از مواد قندی (کربوهيدرات )، گوشت، حبوبات يا فرآورده های لبنی نبايد مصرف کنند. هم اکنون من اين روش را به تعدادی از بيمارانم توصيه کرده ام و آنان اين نوشيدنی را دوست دارند و از مصرف آن برای صبحانه لذت می برند.

در ابتدا وزن بعضی از بيماران کاهش پيدا می کند. همچنين در اين رابطه ما سطح کلسترول بيمارانی را که از اين رژيم استفاده کرده اند،نیز مورد بررسی وتوجه قرار می دهيم. همين که بيماران به خوردن "رژیم بشقاب ميوه "در صبح عادت می کنند ،به خوبی احساس می کنم که آنها آماده کاهش وزن شده اند .چون آنان می توانند در طول روز کالريها را بسوزانند. درواقع آنها مواد مغذی مورد نياز برای حفظ سلامتی خود و جهت بهبودی و جنگ با عفونتها را خواهند داشت. وقتی که شخصی به مصرف بشقاب ميوه علاقمند شد، می تواند به مصرف آن در طول روز نیزادامه دهد.

بعد از اين نکته، من توصيه می کنم ، ما دقت داشته باشيم که در طول روز به چه اندازه گوشت مصرف می کنيم. واضح است که بشقاب ميوه ی صبحانه حاوی هيچ گوشتی نمی باشد و من می دانم که رژيم های آمريکايی حاوی مقدار خيلی زيادی پروتئين است. ما بايد توجه داشته باشيم که خوردن گوشت شايد فقط يکبار در روز يا احتمالا" فقط 3 يا چهار بار در هفته توصيه می شود. بجای گوشت، بايستی از غذاهای غنی از مواد مغذی مثل سبزيجات و ميوه های تازه استفاده کنيم. پس به اين نتيجه می رسيم که گوشت يک غذای غنی از مواد مغذی محسوب نمی شود.

درحال حاضر اين روشی است که من برای رژيم غذايی افرادنخاعی پيشنهاد می کنم. بديهی است که اين رژيم بر روی عملکرد روده افراد نيز تاثير خواهد داشت ولی ممکن است لازم باشد که مصرف سبزيجات تنظيم شود. حداقل يک هفته زمان لازم است تا بدن با اين نوع رژيم غذايی جديد و تغييرات ايجاد شده در کارکرد روده ها سازگار گردد. با اين وجود، اين برنامه چيزی است که من در اين زمان توصيه می کنم و واقعا" با چشم خود ديده ام، که چگونه بيمارانی که با اين رژيم شروع کرده اند در طول نزديک به چند ماه به اهداف خود يعنی کاهش وزن، حفظ سلامتی و کارکرد خوب روده رسيده اند.

****

منبع:مقاله: " رژيم غذايی مناسب برای کاهش وزن افراد نخاعی "-مترجم:مهندس عباس كاشي (این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید )- انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - خرداد1387 برگرفته از: http://www.umshp.org

Department of Health Psychology, One Hospital Dr., Dc 116.88, Columbia, MO 65212 (573) 882-8847; FAX: (573) 884-3518..

 


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/hscc/public_html/templates/hsccfa/html/pagination.php on line 100
صفحه16 از18

ورود به سایت



بازدید از سایت

بازدیدکنندگان
40
مطالب
281
وب لینک ها
3
نمایش تعداد مطالب
136400

حاضرین در سایت

ما 8 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم